ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.5.1
सर्वा पूर्वमियं येषामासीत् कृत्स्ना वसुंधरा ।
प्रजापतिमुपादाय नृपाणां जयशालिनाम् ॥ १.५.१ ॥
ಹಿಂದೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಯಾರದಾಗಿತ್ತೋ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ, ಜಯಶಾಲಿಗಳಾದ ರಾಜರ (ವಂಶ).
1.5.2
येषां स सगरो नाम सागरो येन खानितः ।
षष्टिपुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन् ॥ १.५.२ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಸಗರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಸಾಗರ (ಸಮುದ್ರ) ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅವನು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು.
1.5.3
इक्ष्वाकूणामिदं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम् ।
महदुत्पन्नमाख्यानं रामायणमिति श्रुतम् ॥ १.५.३ ॥
ಇದು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳ ವಂಶ; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಮಹಾ ಕಥೆ 'ರಾಮಾಯಣ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
1.5.4
तदिदं वर्तयिष्यावः सर्वं निखिलमादितः ।
धर्मकामार्थसहितं श्रोतव्यमनसूयता ॥ १.५.४ ॥
ಇದನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾವು ವಿವರಿಸುವೆವು—ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.
1.5.5
कोसलो नाम मुदितः स्फीतो जनपदो महान् ।
निविष्टः सरयूतीरे प्रभूतधनधान्यवान् ॥ १.५.५ ॥
ಕೋಸಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂತೋಷಭರಿತ, ಸಮೃದ್ಧ, ಮಹಾ ಜನಪದವಿದೆ; ಅದು ಸರಯೂ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಧನಧಾನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
1.5.6
अयोध्या नाम नगरी तत्रासील्लोकविश्रुता ।
मनुना मानवेन्द्रेण या पुरी निर्मिता स्वयम् ॥ १.५.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಎಂಬ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರವಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಮಾನವೇಂದ್ರ ಮನು ತಾನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.
1.5.7
आयता दश च द्वे च योजनानि महापुरी ।
श्रीमती त्रीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापथा ॥ १.५.७ ॥
ಆ ಮಹಾನಗರಿ ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಾಗಿತ್ತು; ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಬೀದಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
1.5.8
राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिता ।
मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यशः ॥ १.५.८ ॥
ಆ ನಗರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ಸದಾ ಚೆಲ್ಲಿದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
1.5.9
तां तु राजा दशरथो महाराष्ट्रविवर्धनः ।
पुरीमावासयामास दिवि देवपतिर्यथा ॥ १.५.९ ॥
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಸ್ತಾರಕನಾದ ರಾಜ ದಶರಥನು ಆ ನಗರಿಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ವಾಸಿಸುವಂತೆ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದನು.
1.5.10
कपाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम् ।
सर्वयन्त्रायुधवतीमुषितां सर्वशिल्पिभिः ॥ १.५.१० ॥
ಆ ನಗರಿಯು ಕವಾಟಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಅದರ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಡಿ ಬೀದಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ಲ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ನೆಲೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
1.5.11
सूतमागधसम्बाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम् ।
उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसंकुलाम् ॥ १.५.११ ॥
ಸೂತರು ಮತ್ತು ಮಾಗಧರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ನಗರಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತು, ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿತ್ತು; ಎತ್ತರದ ಅಟ್ಟಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳಿದ್ದವು; ನೂರಾರು ಶತಘ್ನಿ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
1.5.12
वधूनाटकसङ्घैश्च संयुक्तां सर्वतः पुरीम् ।
उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम् ॥ १.५.१२ ॥
ಆ ನಗರಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನರ್ತಕಿಯರು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ತಂಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ತೋಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಸಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳ ಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು.
1.5.13
दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्यैर्दुरासदाम् ।
वाजिवारणसम्पूर्णां गोभिरुष्ट्रैः खरैस्तथा ॥ १.५.१३ ॥
ಆಳವಾದ ದುರ್ಗಮ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ, ಕುದುರೆಗಳು ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಎತ್ತು ಒಂಟೆ ಕತ್ತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗರ.
1.5.14
सामन्तराजसङ्घैश्च बलिकर्मभिरावृताम् ।
नानादेशनिवासैश्च वणिग्भिरुपशोभिताम् ॥ १.५.१४ ॥
ಸಾಮಂತ ರಾಜರ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪ ಕೊಡುವ ರಾಜರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ.
1.5.15
प्रासादै रत्नविकृतैः पर्वतैरिव शोभिताम् ।
कूटागारैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ॥ १.५.१५ ॥
ರತ್ನಖಚಿತ ಅರಮನೆಗಳಿಂದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತ, ಕೂಟಾಗಾರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಇಂದ್ರನ ಅಮರಾವತಿಯಂತೆ ಇರುವ.
1.5.16
चित्रामष्टापदाकारां वरनारीगणायुताम् ।
सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशोभिताम् ॥ १.५.१६ ॥
ಅದ್ಭುತವಾದ, ಅಷ್ಟಾಪದ (ಚದುರಂಗದ ಹಲಗೆ) ಆಕಾರದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ವಿಮಾನದಂತಹ ಮನೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ.
1.5.17
गृहगाढामविच्छिद्रां समभूमौ निवेशिताम् ।
शालितण्डुलसम्पूर्णामिक्षुकाण्डरसोदकाम् ॥ १.५.१७ ॥
ಮನೆಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ಅಂತರವಿಲ್ಲದ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟು ತೆಗೆದ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಂತಹ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ.
1.5.18
दुन्दुभीभिर्मृदङ्गैश्च वीणाभिः पणवैस्तथा ।
नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम् ॥ १.५.१८ ॥
ದುಂದುಭಿ, ಮೃದಂಗ, ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಪಣವ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನುಪಮ ನಗರ.
1.5.19
विमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि ।
सुनिवेशितवेश्मान्तां नरोत्तमसमावृताम् ॥ १.५.१९ ॥
ಅದು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಿದ್ಧರ ವಿಮಾನದಂತಿತ್ತು; ಒಳಗೆ ಮನೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಉತ್ತಮ ಪುರುಷರಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.
1.5.20
ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् ।
शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदाः ॥ १.५.२० ॥
ಒಂದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಪ್ಪದೆ ಹೊಡೆಯುವವರು, ಶಬ್ದದಿಂದಲೇ ಗುರಿ ಹೊಡೆಯುವವರು, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಡೆಯುವ ಚುರುಕು ಕೈಗಳ ನಿಪುಣರು.
1.5.21
सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नदतां वने ।
हन्तारो निशितैः शस्त्रैर्बलाद् बाहुबलैरपि ॥ १.५.२१ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಮದಿಸಿದ ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರು; ಹರಿತ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ತೋಳ್ಬಲದಿಂದಲೂ ಬಲವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರು.
1.5.22
तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथैः ।
पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ॥ १.५.२२ ॥
ಅಂಥ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಾರಥರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಆಗ ರಾಜ ದಶರಥನು ವಾಸಯೋಗ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
1.5.23
तामग्निमद्भिर्गुणवद्भिरावृतां
द्विजोत्तमैर्वेदषडङ्गपारगैः ।
सहस्रदैः सत्यरतैर्महात्मभि-
र्महर्षिकल्पैर्ऋषिभिश्च केवलैः ॥ १.५.२३ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳು, ಗುಣವಂತರು, ವೇದ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಜರು, ಸಾವಿರಾರು ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳಂತಿರುವವರು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಆ ನಗರ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.