Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.50

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.50.1

ततः प्रागुत्तरां गत्वा रामः सौमित्रिणा सह।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ १.५०.१ ॥

ତା'ପରେ ରାମ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ଈଶାନ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

1.50.2

रामस्तु मुनिशार्दूलमुवाच सहलक्ष्मणः।
साध्वी यज्ञसमृद्धिर्हि जनकस्य महात्मनः ॥ १.५०.२ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ରାମ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରକୃତରେ ଉତ୍ତମ।"

1.50.3

बहूनीह सहस्राणि नानादेशनिवासिनाम्।
ब्राह्मणानां महाभाग वेदाध्ययनशालिनाम् ॥ १.५०.३ ॥

"ହେ ମହାଭାଗ, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ବାସ କରୁଥିବା, ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ଶୋଭିତ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।"

1.50.4

ऋषिवाटाश्च दृश्यन्ते शकटीशतसंकुलाः।
देशो विधीयतां ब्रह्मन् यत्र वत्स्यामहे वयम् ॥ १.५०.४ ॥

"ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ-ଛାଉଣୀ ଶହ ଶହ ଗାଡ଼ିରେ ଭରିଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ, ଆମେ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।"

1.50.5

रामस्य वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
निवासमकरोद् देशे विविक्ते सलिलान्विते ॥ १.५०.५ ॥

ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିର୍ଜନ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ନିବାସ କଲେ।

1.50.6

विश्वामित्रमनुप्राप्तं श्रुत्वा नृपवरस्तदा।
शतानन्दं पुरस्कृत्य पुरोहितमनिन्दितः ॥ १.५०.६ ॥

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି ନିର୍ଦୋଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ପୁରୋହିତ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯାତ୍ରା କଲେ।

1.50.7

ऋत्विजोऽपि महात्मानस्त्वर्घ्यमादाय सत्वरम्।
प्रत्युज्जगाम सहसा विनयेन समन्वितः ॥ १.५०.७ ॥

ମହାତ୍ମା ଋତ୍ବିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଶୀଘ୍ର, ବିନୟ ସହ ତୁରନ୍ତ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

1.50.8

विश्वामित्राय धर्मेण ददौ धर्मपुरस्कृतम्।
प्रतिगृह्य तु तां पूजां जनकस्य महात्मनः ॥ १.५०.८ ॥

ମହାତ୍ମା ଜନକ ଧର୍ମାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ ସହ ଯେଉଁ ପୂଜା ଦେଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

1.50.9

पप्रच्छ कुशलं राज्ञो यज्ञस्य च निरामयम्।
स तांश्चाथ मुनीन् पृष्ट्वा सोपाध्यायपुरोधसः ॥ १.५०.९ ॥

ସେ ରାଜାଙ୍କ କୁଶଳ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ବିଘ୍ନେ ଚାଲୁଛି କି ନାହିଁ ପଚାରିଲେ; ତା'ପରେ ସେଇ ମୁନିମାନଙ୍କୁ, ଉପାଧ୍ୟାୟ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।

1.50.10

यथार्हमृषिभिः सर्वैः समागच्छत् प्रहृष्टवत्।
अथ राजा मुनिश्रेष्ठं कृताञ्जलिरभाषत ॥ १.५०.१० ॥

ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ଆନନ୍ଦରେ ଭେଟିଲେ। ତା'ପରେ ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.50.11

आसने भगवानास्तां सहैभिर्मुनिपुंगवैः।
जनकस्य वचः श्रुत्वा निषसाद महामुनिः ॥ १.५०.११ ॥

"ଭଗବାନ, ଏହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ ଆସନରେ ବସନ୍ତୁ" ଜନକଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହାମୁନି ବସିଲେ।

1.50.12

पुरोधा ऋत्विजश्चैव राजा च सहमन्त्रिभिः।
आसनेषु यथान्यायमुपविष्टाः समन्ततः ॥ १.५०.१२ ॥

ପୁରୋହିତ, ଋତ୍ବିଜ୍ ଏବଂ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଆସନରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବସିଲେ।

1.50.13

दृष्ट्वा स नृपतिस्तत्र विश्वामित्रमथाब्रवीत्।
अद्य यज्ञसमृद्धिर्मे सफला दैवतैः कृता ॥ १.५०.१३ ॥

ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ରାଜା କହିଲେ: ଆଜି ଦେବତାମାନେ ମୋ ଯଜ୍ଞର ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି।

1.50.14

अद्य यज्ञफलं प्राप्तं भगवद्दर्शनान्मया।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगवः ॥ १.५०.१४ ॥

ଆଜି ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୋତେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଲା। ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆପଣ ମୋ ଉପରେ କୃପା କରିଛନ୍ତି।

1.50.15

यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह।
द्वादशाहं तु ब्रह्मर्षे दीक्षामाहुर्मनीषिणः ॥ १.५०.१५ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଆପଣ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞଭୂମିକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି! ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁହନ୍ତି ଦୀକ୍ଷା ବାର ଦିନର।

1.50.16

ततो भागार्थिनो देवान् द्रष्टुमर्हसि कौशिक।
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलं प्रहृष्टवदनस्तदा ॥ १.५०.१६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ କୌଶିକ! ଭାଗ ଇଚ୍ଛୁକ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆପଣ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଏହା କହି, ପ୍ରସନ୍ନବଦନ ସେ ରାଜା ସେହି ମୁନିଶାର୍ଦ୍ଦୂଳଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.50.17

पुनस्तं परिपप्रच्छ प्राञ्जलिः प्रयतो नृपः।
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ ॥ १.५०.१७ ॥

ରାଜା କରଯୋଡ଼ି, ଭକ୍ତିରେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ଏହି ଦୁଇ କୁମାର କିଏ?

1.50.18

गजतुल्यगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ।
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥ १.५०.१८ ॥

ହାତୀ ପରି ଗମନବିଶିଷ୍ଟ, ସିଂହ ଓ ଷଣ୍ଢ ସମାନ ବୀର, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ବିଶାଳ ନୟନ, ଖଡ୍‌ଗ, ତୂଣ ଓ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ, ରୂପରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ପରି, ଯୌବନରେ ଉପନୀତ।

1.50.19

यदृच्छयेव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥ १.५०.१९ ॥

ଯେପରି ଦୈବାତ୍ ଦେବଲୋକରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିବା ଦୁଇ ଅମର। ହେ ମୁନି, ସେମାନେ ପଦବ୍ରଜରେ ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲେ, କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏବଂ କାହାର ପୁତ୍ର?

1.50.20

वरायुधधरौ वीरौ कस्य पुत्रौ महामुने।
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम् ॥ १.५०.२० ॥

ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଦୁଇ ବୀର କାହାର ପୁତ୍ର, ହେ ମହାମୁନି? ଆକାଶକୁ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଶୋଭାୟମାନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଏମାନେ ଏହି ଦେଶକୁ ଶୋଭାୟମାନ କରୁଛନ୍ତି।

1.50.21

परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः।
काकपक्षधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.५०.२१ ॥

ପରସ୍ପର ସମାନ, ଉଚ୍ଚତା, ଇଙ୍ଗିତ ଓ ଆଚରଣରେ ଏକ ପରି, କାକପକ୍ଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ବୀରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

1.50.22

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा जनकस्य महात्मनः।
न्यवेदयदमेयात्मा पुत्रौ दशरथस्य तौ ॥ १.५०.२२ ॥

ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ଅମେୟାତ୍ମା ସେ ଦଶରଥଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଲେ।

1.50.23

सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा।
तत्रागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम् ॥ १.५०.२३ ॥

ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ନିବାସ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବଧ, ସେଠାକୁ ଅବ୍ୟଗ୍ର ଆଗମନ, ଏବଂ ବିଶାଳାଙ୍କ ଦର୍ଶନ।

1.50.24

अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम्।
महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा ॥ १.५०.२४ ॥

ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ଗୌତମଙ୍କ ସହ ପୁନର୍ମିଳନ, ମହାଧନୁ ବିଷୟରେ କୌତୂହଳ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆଗମନ — ସେହିପରି।

1.50.25

एतत् सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने।
निवेद्य विररामाथ विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.५०.२५ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏ ସବୁ ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କୁ ଜଣାଇ ପରେ ବିରାମ ନେଲେ।