వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.50.1
ततः प्रागुत्तरां गत्वा रामः सौमित्रिणा सह।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ १.५०.१ ॥
అప్పుడు రాముడు సౌమిత్రితో కలిసి ఈశాన్య దిశగా వెళ్లి, విశ్వామిత్రుని ముందుంచుకొని యజ్ఞశాలను చేరుకున్నాడు.
1.50.2
रामस्तु मुनिशार्दूलमुवाच सहलक्ष्मणः।
साध्वी यज्ञसमृद्धिर्हि जनकस्य महात्मनः ॥ १.५०.२ ॥
లక్ష్మణునితో కలిసి ఉన్న రాముడు మునిశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రునితో ఇలా అన్నాడు: "మహాత్ముడైన జనకుని యజ్ఞ సంపద నిజంగా అద్భుతంగా ఉంది."
1.50.3
बहूनीह सहस्राणि नानादेशनिवासिनाम्।
ब्राह्मणानां महाभाग वेदाध्ययनशालिनाम् ॥ १.५०.३ ॥
"ఓ మహాభాగా, వివిధ దేశాల్లో నివసించే, వేదాధ్యయనంలో నిష్ణాతులైన వేలాది బ్రాహ్మణులు ఇక్కడ ఉన్నారు."
1.50.4
ऋषिवाटाश्च दृश्यन्ते शकटीशतसंकुलाः।
देशो विधीयतां ब्रह्मन् यत्र वत्स्यामहे वयम् ॥ १.५०.४ ॥
"ఋషుల ఆశ్రమ శిబిరాలు వందలాది బండ్లతో నిండి కనిపిస్తున్నాయి. ఓ బ్రహ్మన్, మేము ఉండే స్థలాన్ని నిర్ణయించండి."
1.50.5
रामस्य वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
निवासमकरोद् देशे विविक्ते सलिलान्विते ॥ १.५०.५ ॥
రాముని మాటలు విని, మహామునియైన విశ్వామిత్రుడు నీటితో నిండిన, ఏకాంతమైన ప్రదేశంలో నివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు.
1.50.6
विश्वामित्रमनुप्राप्तं श्रुत्वा नृपवरस्तदा।
शतानन्दं पुरस्कृत्य पुरोहितमनिन्दितः ॥ १.५०.६ ॥
విశ్వామిత్రుడు వచ్చాడని విన్న నిర్దోషుడైన శ్రేష్ఠ రాజు, పురోహితుడు శతానందుని ముందుంచుకొని బయలుదేరాడు.
1.50.7
ऋत्विजोऽपि महात्मानस्त्वर्घ्यमादाय सत्वरम्।
प्रत्युज्जगाम सहसा विनयेन समन्वितः ॥ १.५०.७ ॥
మహాత్ములైన ఋత్విజులు కూడా అర్ఘ్యాన్ని తీసుకుని త్వరగా, వినయంతో వెంటనే ఎదురేగారు.
1.50.8
विश्वामित्राय धर्मेण ददौ धर्मपुरस्कृतम्।
प्रतिगृह्य तु तां पूजां जनकस्य महात्मनः ॥ १.५०.८ ॥
మహాత్ముడైన జనకుడు ధర్మానుసారంగా గౌరవంతో సమర్పించిన ఆ పూజను విశ్వామిత్రుడు స్వీకరించాడు.
1.50.9
पप्रच्छ कुशलं राज्ञो यज्ञस्य च निरामयम्।
स तांश्चाथ मुनीन् पृष्ट्वा सोपाध्यायपुरोधसः ॥ १.५०.९ ॥
ఆయన రాజు క్షేమాన్ని, యజ్ఞం నిర్విఘ్నంగా సాగుతోందా అని అడిగాడు; తర్వాత ఆ మునులను, ఉపాధ్యాయుడిని, పురోహితులను కూడా కుశలం అడిగాడు.
1.50.10
यथार्हमृषिभिः सर्वैः समागच्छत् प्रहृष्टवत्।
अथ राजा मुनिश्रेष्ठं कृताञ्जलिरभाषत ॥ १.५०.१० ॥
ఆయన ఋషులందరినీ తగిన విధంగా సంతోషంతో కలిశాడు. అప్పుడు రాజు చేతులు జోడించి మునిశ్రేష్ఠునితో మాట్లాడాడు.
1.50.11
आसने भगवानास्तां सहैभिर्मुनिपुंगवैः।
जनकस्य वचः श्रुत्वा निषसाद महामुनिः ॥ १.५०.११ ॥
"భగవంతుడా, ఈ మునిశ్రేష్ఠులతో కలిసి ఆసనంపై కూర్చోండి" అన్న జనకుని మాటలు విని మహామునీ కూర్చున్నాడు.
1.50.12
पुरोधा ऋत्विजश्चैव राजा च सहमन्त्रिभिः।
आसनेषु यथान्यायमुपविष्टाः समन्ततः ॥ १.५०.१२ ॥
పురోహితులు, ఋత్విజులు, రాజు మంత్రులతో కలిసి, నియమానుసారంగా ఆసనాలపై చుట్టూ కూర్చున్నారు.
1.50.13
दृष्ट्वा स नृपतिस्तत्र विश्वामित्रमथाब्रवीत्।
अद्य यज्ञसमृद्धिर्मे सफला दैवतैः कृता ॥ १.५०.१३ ॥
అక్కడ విశ్వామిత్రుడిని చూసి ఆ రాజు ఇలా అన్నాడు: ఈ రోజు దేవతలు నా యజ్ఞ సమృద్ధిని ఫలవంతం చేశారు.
1.50.14
अद्य यज्ञफलं प्राप्तं भगवद्दर्शनान्मया।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगवः ॥ १.५०.१४ ॥
ఈ రోజు భగవానుడి దర్శనంతో నాకు యజ్ఞ ఫలం లభించింది. నేను ధన్యుడను, మునులలో శ్రేష్ఠులైన మీరు నాపై అనుగ్రహం చూపారు.
1.50.15
यज्ञोपसदनं ब्रह्मन् प्राप्तोऽसि मुनिभिः सह।
द्वादशाहं तु ब्रह्मर्षे दीक्षामाहुर्मनीषिणः ॥ १.५०.१५ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా! మీరు మునులతో కలిసి యజ్ఞశాలకు వచ్చారు. ఓ బ్రహ్మర్షీ! జ్ఞానులు దీక్ష పన్నెండు రోజులని చెబుతారు.
1.50.16
ततो भागार्थिनो देवान् द्रष्टुमर्हसि कौशिक।
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलं प्रहृष्टवदनस्तदा ॥ १.५०.१६ ॥
తరువాత, ఓ కౌశికా! భాగాన్ని కోరే దేవతలను మీరు దర్శించాలి. ఇలా చెప్పి, ఆనందముఖుడైన ఆ రాజు ఆ ముని శార్దూలంతో అన్నాడు.
1.50.17
पुनस्तं परिपप्रच्छ प्राञ्जलिः प्रयतो नृपः।
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ ॥ १.५०.१७ ॥
రాజు చేతులు జోడించి, భక్తితో మళ్లీ ఆయనను అడిగాడు: మీకు శుభం కలుగుగాక, దేవతలతో సమానమైన పరాక్రమం గల ఈ ఇద్దరు కుమారులు ఎవరు?
1.50.18
गजतुल्यगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ।
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥ १.५०.१८ ॥
ఏనుగు నడకవారు, సింహం వృషభం వంటి వీరులు, తామరరేకుల వంటి విశాల నేత్రులు, ఖడ్గం తూణీరం ధనుస్సు ధరించినవారు, రూపంలో అశ్వినీదేవతల వంటివారు, యౌవనం పొందినవారు.
1.50.19
यदृच्छयेव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥ १.५०.१९ ॥
దేవలోకం నుండి యాదృచ్ఛికంగా భూమికి వచ్చిన ఇద్దరు అమరుల వలె ఉన్నారు. మునీ, వారు కాలినడకన ఇక్కడికి ఎలా వచ్చారు, ఏ ప్రయోజనం కోసం, ఎవరి కుమారులు?
1.50.20
वरायुधधरौ वीरौ कस्य पुत्रौ महामुने।
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम् ॥ १.५०.२० ॥
ఉత్తమ ఆయుధాలు ధరించిన ఈ ఇద్దరు వీరులు ఎవరి కుమారులు, మహామునీ? ఆకాశాన్ని చంద్రసూర్యులు అలంకరించినట్లు వీరు ఈ ప్రదేశాన్ని అలంకరిస్తున్నారు.
1.50.21
परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः।
काकपक्षधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.५०.२१ ॥
ఒకరికొకరు సమానులు, రూపంలో, చేష్టలలో ఒకేలా ఉన్న, కాకపక్షం ధరించిన ఈ వీరుల గురించి నిజంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
1.50.22
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा जनकस्य महात्मनः।
न्यवेदयदमेयात्मा पुत्रौ दशरथस्य तौ ॥ १.५०.२२ ॥
మహాత్ముడైన జనకుని ఆ మాటను విని, అమేయాత్ముడు దశరథుని ఆ ఇద్దరు కుమారుల గురించి వివరించాడు.
1.50.23
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा।
तत्रागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम् ॥ १.५०.२३ ॥
సిద్ధాశ్రమంలో నివాసం, రాక్షసుల వధ, అక్కడికి అచంచలంగా రావడం, విశాలను దర్శించడం.
1.50.24
अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम्।
महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा ॥ १.५०.२४ ॥
అహల్య దర్శనం, గౌతముని తో పునస్సమాగమం, మహాధనుస్సును గురించి ఆసక్తి కలిగించేందుకు రావడం — అలాగే.
1.50.25
एतत् सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने।
निवेद्य विररामाथ विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.५०.२५ ॥
మహాతేజస్వి అయిన మహాముని విశ్వామిత్రుడు ఇదంతా మహాత్ముడైన జనకునికి తెలియజేసి అప్పుడు విరమించెను.