ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.52.1
तं दृष्ट्वा परमप्रीतो विश्वामित्रो महाबलः।
प्रणतो विनयाद् वीरो वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ १.५२.१ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହାବଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବିନୟରେ ବୀର ହୋଇ, ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
1.52.2
स्वागतं तव चेत्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना।
आसनं चास्य भगवान् वसिष्ठो व्यादिदेश ह ॥ १.५२.२ ॥
"ସ୍ୱାଗତ" ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ; ଭଗବାନ ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ଦର୍ଶାଇଲେ।
1.52.3
उपविष्टाय च तदा विश्वामित्राय धीमते।
यथान्यायं मुनिवरः फलमूलमुपाहरत् ॥ १.५२.३ ॥
ସେତେବେଳେ ବସିଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଫଳମୂଳ ଅର୍ପଣ କଲେ।
1.52.4
प्रतिगृह्य तु तां पूजां वसिष्ठाद् राजसत्तमः।
तपोऽग्निहोत्रशिष्येषु कुशलं पर्यपृच्छत ॥ १.५२.४ ॥
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ସେହି ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରି ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।
1.52.5
विश्वामित्रो महातेजा वनस्पतिगणे तदा।
सर्वत्र कुशलं प्राह वसिष्ठो राजसत्तमम् ॥ १.५२.५ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେତେବେଳେ ବନସ୍ପତିଗଣ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠି କୁଶଳ କହିଲେ; ବଶିଷ୍ଠ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.52.6
सुखोपविष्टं राजानं विश्वामित्रं महातपाः।
पप्रच्छ जपतां श्रेष्ठो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥ १.५२.६ ॥
ସୁଖରେ ବସିଥିବା ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ ପଚାରିଲେ।
1.52.7
कच्चित्ते कुशलं राजन् कच्चिद् धर्मेण रञ्जयन्।
प्रजाः पालयसे राजन् राजवृत्तेन धार्मिक ॥ १.५२.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କର କୁଶଳ ତ? ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖି ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି କି? ହେ ଧାର୍ମିକ, ରାଜବୃତ୍ତିରେ ଆପଣ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି କି?
1.52.8
कच्चित्ते सम्भृता भृत्याः कच्चित् तिष्ठन्ति शासने।
कच्चित्ते विजिताः सर्वे रिपवो रिपुसूदन ॥ १.५२.८ ॥
ଆପଣଙ୍କର ଭୃତ୍ୟମାନେ ଭଲଭାବେ ପୋଷିତ କି? ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶାସନରେ ଅଛନ୍ତି କି? ହେ ରିପୁସୂଦନ, ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଜିତା ହୋଇଛନ୍ତି କି?
1.52.9
कच्चिद् बलेषु कोशेषु मित्रेषु च परंतप।
कुशलं ते नरव्याघ्र पुत्रपौत्रे तथानघ ॥ १.५२.९ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଆପଣଙ୍କ ସେନା, କୋଷ ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କରେ କୁଶଳ କି? ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ କୁଶଳ କି?
1.52.10
सर्वत्र कुशलं राजा वसिष्ठं प्रत्युदाहरत्।
विश्वामित्रो महातेजा वसिष्ठं विनयान्वितम् ॥ १.५२.१० ॥
ରାଜା ସର୍ବତ୍ର କୁଶଳ ବୋଲି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବିନୟୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.52.11
कृत्वा तौ सुचिरं कालं धर्मिष्ठौ ताः कथास्तदा।
मुदा परमया युक्तौ प्रीयेतां तौ परस्परम् ॥ १.५२.११ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ସେହି ଧର୍ମକଥା କରି ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ପ୍ରୀତ ହେଲେ।
1.52.12
ततो वसिष्ठो भगवान् कथान्ते रघुनन्दन।
विश्वामित्रमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ॥ १.५२.१२ ॥
ତା'ପରେ ଭଗବାନ ବଶିଷ୍ଠ, କଥାର ଶେଷରେ, ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ହସି ହସି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.52.13
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि बलस्यास्य महाबल।
तव चैवाप्रमेयस्य यथार्हं सम्प्रतीच्छ मे ॥ १.५२.१३ ॥
ହେ ମହାବଳ, ଏହି ସେନା ଓ ଅପ୍ରମେୟ ଆପଣଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ଆତିଥ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ମୋର ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
1.52.14
सत्क्रियां हि भवानेतां प्रतीच्छतु मया कृताम्।
राजंस्त्वमतिथिश्रेष्ठः पूजनीयः प्रयत्नतः ॥ १.५२.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପୂଜନୀୟ; ଅତଏବ ମୋର କୃତ ଏହି ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
1.52.15
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महामतिः।
कृतमित्यब्रवीद् राजा पूजावाक्येन मे त्वया ॥ १.५२.१५ ॥
ବଶିଷ୍ଠ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାମତି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜା କହିଲେ: "ଠିକ୍; ଆପଣଙ୍କ ପୂଜାବାକ୍ୟରେ ମୋର ସତ୍କାର ହେଲା।"
1.52.16
फलमूलेन भगवन् विद्यते यत् तवाश्रमे।
पाद्येनाचमनीयेन भगवद्दर्शनेन च ॥ १.५२.१६ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯାହା ଫଳ-ମୂଳ ଅଛି, ପାଦ୍ୟ ଓ ଆଚମନ ଜଳ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ (ମୋର ସତ୍କାର ହେଲା)।
1.52.17
सर्वथा च महाप्राज्ञ पूजार्हेण सुपूजितः।
नमस्तेऽस्तु गमिष्यामि मैत्रेणेक्षस्व चक्षुषा ॥ १.५२.१७ ॥
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଆପଣ ସର୍ବଥା ପୂଜନୀୟ ଏବଂ ଭଲ ପୂଜିତ; ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏବେ ମୁଁ ଯିବି; ମୈତ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ।
1.52.18
एवं ब्रुवन्तं राजानं वसिष्ठं पुनरेव हि।
न्यमन्त्रयत धर्मात्मा पुनः पुनरुदारधीः ॥ १.५२.१८ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ବଶିଷ୍ଠ ପୁଣି ପୁଣି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
1.52.19
बाढमित्येव गाधेयो वसिष्ठं प्रत्युवाच ह।
यथाप्रियं भगवतस्तथास्तु मुनिपुंगव ॥ १.५२.१९ ॥
ଗାଧିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଠିକ୍ ଅଛି। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ ତାହା ହେଉ।"
1.52.20
एवमुक्तस्तथा तेन वसिष्ठो जपतां वरः।
आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीं धूतकल्मषाम् ॥ १.५२.२० ॥
ସେ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଚିତ୍ରିତ ଗାଈ ଶବଳାକୁ ଡାକିଲେ।
1.52.21
एह्येहि शबले क्षिप्रं शृणु चापि वचो मम।
सबलस्यास्य राजर्षेः कर्तुं व्यवसितोऽस्म्यहम्।
भोजनेन महार्हेण सत्कारं संविधत्स्व मे ॥ १.५२.२१ ॥
"ଆ, ଆ, ଶବଳେ, ଶୀଘ୍ର ଆ ଏବଂ ମୋର କଥା ଶୁଣ। ଏହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ସତ୍କାର କରିବାକୁ ମୁଁ ସ୍ଥିର କରିଛି। ମହାର୍ଘ ଭୋଜନରେ ମୋ ପାଇଁ ସତ୍କାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।"
1.52.22
यस्य यस्य यथाकामं षड्रसेष्वभिपूजितम्।
तत् सर्वं कामधुग् दिव्ये अभिवर्ष कृते मम ॥ १.५२.२२ ॥
"ହେ ଦିବ୍ୟ ଗାଈ, ଯାହାର ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଷଡ଼ରସ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଯାହା, ସବୁ ମୋ ପାଇଁ ବର୍ଷାଅ।"
1.52.23
रसेनान्नेन पानेन लेह्यचोष्येण संयुतम्।
अन्नानां निचयं सर्वं सृजस्व शबले त्वर ॥ १.५२.२३ ॥
"ହେ ଶବଳେ, ଶୀଘ୍ର କର। ରସ, ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ ଏବଂ ଚାଟି ଓ ଚୁଷି ଖାଇବା ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ ଅନ୍ନର ରାଶି ସୃଷ୍ଟି କର।"