ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.52.1
तं दृष्ट्वा परमप्रीतो विश्वामित्रो महाबलः।
प्रणतो विनयाद् वीरो वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ १.५२.१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਵੀਰ ਬਣਦਿਆਂ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.52.2
स्वागतं तव चेत्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना।
आसनं चास्य भगवान् वसिष्ठो व्यादिदेश ह ॥ १.५२.२ ॥
"ਸੁਆਗਤ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਭਗਵਾਨ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਆਸਨ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
1.52.3
उपविष्टाय च तदा विश्वामित्राय धीमते।
यथान्यायं मुनिवरः फलमूलमुपाहरत् ॥ १.५२.३ ॥
ਫਿਰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ-ਮੂਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।
1.52.4
प्रतिगृह्य तु तां पूजां वसिष्ठाद् राजसत्तमः।
तपोऽग्निहोत्रशिष्येषु कुशलं पर्यपृच्छत ॥ १.५२.४ ॥
ਵਸਿਸ਼ਠ ਤੋਂ ਉਹ ਸਤਕਾਰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਪ, ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀ।
1.52.5
विश्वामित्रो महातेजा वनस्पतिगणे तदा।
सर्वत्र कुशलं प्राह वसिष्ठो राजसत्तमम् ॥ १.५२.५ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਉਦੋਂ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੱਸੀ; ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
1.52.6
सुखोपविष्टं राजानं विश्वामित्रं महातपाः।
पप्रच्छ जपतां श्रेष्ठो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥ १.५२.६ ॥
ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
1.52.7
कच्चित्ते कुशलं राजन् कच्चिद् धर्मेण रञ्जयन्।
प्रजाः पालयसे राजन् राजवृत्तेन धार्मिक ॥ १.५२.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ? ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਹੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ?
1.52.8
कच्चित्ते सम्भृता भृत्याः कच्चित् तिष्ठन्ति शासने।
कच्चित्ते विजिताः सर्वे रिपवो रिपुसूदन ॥ १.५२.८ ॥
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ? ਹੇ ਰਿਪੂਸੂਦਨ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ?
1.52.9
कच्चिद् बलेषु कोशेषु मित्रेषु च परंतप।
कुशलं ते नरव्याघ्र पुत्रपौत्रे तथानघ ॥ १.५२.९ ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ, ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ? ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ?
1.52.10
सर्वत्र कुशलं राजा वसिष्ठं प्रत्युदाहरत्।
विश्वामित्रो महातेजा वसिष्ठं विनयान्वितम् ॥ १.५२.१० ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਵਿਨਯੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.52.11
कृत्वा तौ सुचिरं कालं धर्मिष्ठौ ताः कथास्तदा।
मुदा परमया युक्तौ प्रीयेतां तौ परस्परम् ॥ १.५२.११ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਹ ਧਰਮ-ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
1.52.12
ततो वसिष्ठो भगवान् कथान्ते रघुनन्दन।
विश्वामित्रमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ॥ १.५२.१२ ॥
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.52.13
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि बलस्यास्य महाबल।
तव चैवाप्रमेयस्य यथार्हं सम्प्रतीच्छ मे ॥ १.५२.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਸ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਆਪ ਦਾ ਯੋਗ ਆਤਿਥ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
1.52.14
सत्क्रियां हि भवानेतां प्रतीच्छतु मया कृताम्।
राजंस्त्वमतिथिश्रेष्ठः पूजनीयः प्रयत्नतः ॥ १.५२.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪ ਅਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਨੀਯ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਇਹ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
1.52.15
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महामतिः।
कृतमित्यब्रवीद् राजा पूजावाक्येन मे त्वया ॥ १.५२.१५ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਮਹਾਮਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ: "ਠੀਕ ਹੈ; ਆਪ ਦੇ ਪੂਜਾ-ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।"
1.52.16
फलमूलेन भगवन् विद्यते यत् तवाश्रमे।
पाद्येनाचमनीयेन भगवद्दर्शनेन च ॥ १.५२.१६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਆਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ-ਮੂਲ ਹਨ, ਪਾਦ੍ਯ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਦੇ ਜਲ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ (ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ)।
1.52.17
सर्वथा च महाप्राज्ञ पूजार्हेण सुपूजितः।
नमस्तेऽस्तु गमिष्यामि मैत्रेणेक्षस्व चक्षुषा ॥ १.५२.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਜ੍ਞ, ਆਪ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਨੀਯ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਿਤ ਹੋ; ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ।
1.52.18
एवं ब्रुवन्तं राजानं वसिष्ठं पुनरेव हि।
न्यमन्त्रयत धर्मात्मा पुनः पुनरुदारधीः ॥ १.५२.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਉਦਾਰਬੁੱਧੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
1.52.19
बाढमित्येव गाधेयो वसिष्ठं प्रत्युवाच ह।
यथाप्रियं भगवतस्तथास्तु मुनिपुंगव ॥ १.५२.१९ ॥
ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ। ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।"
1.52.20
एवमुक्तस्तथा तेन वसिष्ठो जपतां वरः।
आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीं धूतकल्मषाम् ॥ १.५२.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਿਸ਼ਠ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਾਂ ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
1.52.21
एह्येहि शबले क्षिप्रं शृणु चापि वचो मम।
सबलस्यास्य राजर्षेः कर्तुं व्यवसितोऽस्म्यहम्।
भोजनेन महार्हेण सत्कारं संविधत्स्व मे ॥ १.५२.२१ ॥
"ਆ, ਆ, ਸ਼ਬਲੇ, ਜਲਦੀ ਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਇਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੀਮਤੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ।"
1.52.22
यस्य यस्य यथाकामं षड्रसेष्वभिपूजितम्।
तत् सर्वं कामधुग् दिव्ये अभिवर्ष कृते मम ॥ १.५२.२२ ॥
"ਹੇ ਦਿਵ ਗਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਉੱਤਮ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰਸਾ।"
1.52.23
रसेनान्नेन पानेन लेह्यचोष्येण संयुतम्।
अन्नानां निचयं सर्वं सृजस्व शबले त्वर ॥ १.५२.२३ ॥
"ਹੇ ਸ਼ਬਲੇ, ਜਲਦੀ ਕਰ। ਰਸ, ਅੰਨ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਚੱਟ ਕੇ-ਚੂਸ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਅੰਨ ਦਾ ਢੇਰ ਰਚ ਦੇ।"