వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.53.1
एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन।
विदधे कामधुक् कामान् यस्य यस्येप्सितं यथा ॥ १.५३.१ ॥
వసిష్ఠుడు ఈ విధంగా చెప్పగా, ఓ శత్రుసంహారా, కామధేనువైన శబల ఎవరికి ఏది కోరికగా ఉందో అది అలాగే సమకూర్చింది.
1.53.2
इक्षून् मधूंस्तथा लाजान् मैरेयांश्च वरासवान्।
पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचानपि ॥ १.५३.२ ॥
చెరకు, తేనె, లాజలు, మైరేయ మద్యం, శ్రేష్ఠమైన ఆసవాలు, అమూల్యమైన పానీయాలు, రకరకాల తినుబండారాలు కూడా.
1.53.3
उष्णाढ्यस्यौदनस्यात्र राशयः पर्वतोपमाः।
मृष्टान्यन्नानि सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ १.५३.३ ॥
ఇక్కడ వేడి వేడి అన్నపు రాశులు పర్వతాల్లా ఉన్నాయి; రుచికరమైన అన్నాలు, పప్పుల కూరలు కూడా ఉన్నాయి; పెరుగు నదులు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
1.53.4
नानास्वादुरसानां च खाण्डवानां तथैव च।
भोजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः ॥ १.५३.४ ॥
అనేక రుచుల ఖాండవాలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి; పూర్తిగా నిండిన భోజనాలూ, వేలకొద్దీ గౌడ తీపి పదార్థాలూ ఉన్నాయి.
1.53.5
सर्वमासीत् सुसंतुष्टं हृष्टपुष्टजनायुतम्।
विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेन सुतर्पितम् ॥ १.५३.५ ॥
ఓ రామా, వసిష్ఠునిచే బాగా తృప్తి పరచబడిన విశ్వామిత్రుని సైన్యమంతా ఎంతో సంతృప్తితో, సంతోషంగా, పుష్టిగా ఉన్న జనంతో నిండి ఉంది.
1.53.6
विश्वामित्रो हि राजर्षिर्हृष्टपुष्टस्तदाभवत्।
सान्तःपुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः ॥ १.५३.६ ॥
రాజర్షి విశ్వామిత్రుడు అప్పుడు సంతోషంగా, పుష్టిగా అయ్యాడు; అంతఃపురంతో, బ్రాహ్మణులతో, పురోహితుడితో ఉన్న రాజు కూడా సంతోషించాడు.
1.53.7
सामात्यो मन्त्रिसहितः सभृत्यः पूजितस्तदा।
युक्तः परमहर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.५३.७ ॥
మంత్రులతో, సేవకులతో సత్కారం పొంది, అప్పుడు అమిత సంతోషంతో ఆ రాజు వసిష్ఠునితో ఇలా పలికెను.
1.53.8
पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन् पूजार्हेण सुसत्कृतः।
श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद ॥ १.५३.८ ॥
బ్రహ్మన్, పూజార్హుడవైన మీచే నేను బాగుగా సత్కరించబడ్డాను. వాక్చాతుర్యం గలవాడా, వినుము, నేను చెప్పబోయేది.
1.53.9
गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम।
रत्नं हि भगवन्नेतद् रत्नहारी च पार्थिवः ॥ १.५३.९ ॥
భగవాన్, నా శబలను వందవేల గోవులకు బదులుగా ఇవ్వండి. ఇది రత్నం; రాజు రత్నాలను స్వీకరించేవాడు.
1.53.10
तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज।
एवमुक्तस्तु भगवान् वसिष्ठो मुनिपुंगवः ॥ १.५३.१० ॥
కాబట్టి, ద్విజా, ఈ శబల ధర్మప్రకారం నాదే; నాకు ఇవ్వు. ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, మునిశ్రేష్ఠుడైన భగవాన్ వసిష్ఠుడు,
1.53.11
विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम्।
नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम् ॥ १.५३.११ ॥
విశ్వామిత్రుడు ఇలా అనగా, ధర్మాత్ముడైన వసిష్ఠుడు రాజుకు ఇలా బదులిచ్చెను: నేను వందవేల గోవులకు గాని, వంద కోట్ల గోవులకు గాని ఇవ్వను.
1.53.12
राजन् दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य वा।
न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिंदम ॥ १.५३.१२ ॥
రాజా, రాశుల కొద్దీ వెండికి బదులుగా కూడా నేను శబలను ఇవ్వను. శత్రుదమనా, ఈమెను నా నుండి విడిచిపెట్టడం తగదు.
1.53.13
शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा।
अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च ॥ १.५३.१३ ॥
ఆత్మవంతుడికి కీర్తి శాశ్వతమైనట్లు, శబల నాకు శాశ్వతమైనది. ఈమెలోనే హవ్యమూ కవ్యమూ ఉన్నాయి; ప్రాణయాత్రా ఈమె వల్లనే సాగుతుంది.
1.53.14
आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च।
स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधास्तथा ॥ १.५३.१४ ॥
అగ్నిహోత్రం, బలి, హోమం కూడా ఈమెపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి; స్వాహాకారం, వషట్కారం, అనేక విధాల విద్యలు కూడా ఈమెపైనే ఆధారపడినవి.
1.53.15
आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः।
सर्वस्वमेतत् सत्येन मम तुष्टिकरी तथा ॥ १.५३.१५ ॥
రాజర్షీ, ఇవన్నీ ఈమెపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి, ఇందులో సందేహం లేదు. సత్యంగా చెబుతున్నాను, ఇదే నా సర్వస్వం, నాకు సంతృప్తినిచ్చేది కూడా ఇదే.
1.53.16
कारणैर्बहुभी राजन् न दास्ये शबलां तव।
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत् तदा ॥ १.५३.१६ ॥
రాజా, అనేక కారణాల వల్ల నేను నీకు శబలను ఇవ్వను. వసిష్ఠుడు ఇలా అనగా అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు ఇలా అన్నాడు.
1.53.17
संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः।
हैरण्यकक्षग्रैवेयान् सुवर्णाङ्कुशभूषितान् ॥ १.५३.१७ ॥
వాక్కులో నేర్పరి అయిన విశ్వామిత్రుడు అత్యంత కోపంతో ఈ మాట అన్నాడు—బంగారపు జీను, కంఠాభరణాలు కలిగినవి, బంగారపు అంకుశాలతో అలంకరించబడినవి.
1.53.18
ददामि कुञ्जराणां ते सहस्राणि चतुर्दश।
हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम् ॥ १.५३.१८ ॥
నీకు పద్నాలుగు వేల ఏనుగులను ఇస్తాను; బంగారపు రథాలను, నాలుగు తెల్ల గుర్రాలు కట్టిన రథాలను కూడా ఇస్తాను.
1.53.19
ददामि ते शतान्यष्टौ किंकिणीकविभूषितान्।
हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम्।
सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत ॥ १.५३.१९ ॥
మంచి దేశాల్లో పుట్టిన, ఉన్నత కులస్థులైన, మహాబలవంతులైన, గంటలతో అలంకరించబడిన ఎనిమిది వందల గుర్రాలను నేను నీకు ఇస్తాను. ఓ సుఓవ్రతుడా, పదకొండు వేల (గుర్రాలను) నీకు ఇస్తాను.
1.53.20
नानावर्णविभक्तानां वयःस्थानां तथैव च।
ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम ॥ १.५३.२० ॥
అనేక రంగుల, వివిధ వయస్సుల ఆవులలో ఒక కోటి ఆవులను నేను నీకు ఇస్తాను; నా శబలా ఆవును నాకు ఇవ్వు.
1.53.21
यावदिच्छसि रत्नानि हिरण्यं वा द्विजोत्तम।
तावद् ददामि ते सर्वं दीयतां शबला मम ॥ १.५३.२१ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, నీవు ఎంత రత్నాలు లేదా బంగారం కోరినా, అంతా నీకు ఇస్తాను; నా శబలను నాకు ఇవ్వు.
1.53.22
एवमुक्तस्तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता।
न दास्यामीति शबलां प्राह राजन् कथंचन ॥ १.५३.२२ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు ఇలా అనగా, భగవంతుడైన వసిష్ఠుడు, ఓ రాజా, శబలను ఏ విధంగానూ ఇవ్వను అని చెప్పాడు.
1.53.23
एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम्।
एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम् ॥ १.५३.२३ ॥
ఇదే నా రత్నం, ఇదే నా ధనం, ఇదే నా సర్వస్వం, ఇదే నా జీవితం.
1.53.24
दर्शश्च पौर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः।
एतदेव हि मे राजन् विविधाश्च क्रियास्तथा ॥ १.५३.२४ ॥
దర్శ, పౌర్ణమాస యాగాలు, దక్షిణలతో కూడిన యజ్ఞాలు, వివిధ క్రియలు — ఓ రాజా, ఇవే నాకు ఆధారం.
1.53.25
अतोमूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन् न संशयः।
बहुना किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम् ॥ १.५३.२५ ॥
ఓ రాజా, నా యజ్ఞ క్రియలన్నీ దీనిమీదే ఆధారపడి ఉన్నాయి; ఇందులో సందేహం లేదు. ఎక్కువగా వాదించడంతో ప్రయోజనం ఏముంది? కామధేనువును నేను ఇవ్వను.