รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.53.1
एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन।
विदधे कामधुक् कामान् यस्य यस्येप्सितं यथा ॥ १.५३.१ ॥
เมื่อวสิษฐ์กล่าวดังนั้น โอ้ผู้ทำลายศัตรู โคศพละผู้ให้สิ่งที่ปรารถนาก็ประทานสิ่งที่แต่ละคนต้องการ ตามที่แต่ละคนปรารถนา
1.53.2
इक्षून् मधूंस्तथा लाजान् मैरेयांश्च वरासवान्।
पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचानपि ॥ १.५३.२ ॥
อ้อย น้ำผึ้ง ข้าวตอก สุรามฤเรยะ และสุราหมักชั้นเลิศ เครื่องดื่มอันมีค่ายิ่ง และอาหารทุกชนิดทั้งสูงและต่ำ
1.53.3
उष्णाढ्यस्यौदनस्यात्र राशयः पर्वतोपमाः।
मृष्टान्यन्नानि सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ १.५३.३ ॥
ที่นั่นมีกองข้าวสวยร้อนและมันเหมือนภูเขา มีอาหารรสดีและน้ำแกงถั่ว และมีแม่น้ำนมข้นไหลอยู่เช่นกัน
1.53.4
नानास्वादुरसानां च खाण्डवानां तथैव च।
भोजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः ॥ १.५३.४ ॥
มีขนมหวานรสต่าง ๆ มากมาย ขนมขาณฑวะ อาหารเต็มโต๊ะ และขนมเคาฑะนับพันชนิดเช่นกัน
1.53.5
सर्वमासीत् सुसंतुष्टं हृष्टपुष्टजनायुतम्।
विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेन सुतर्पितम् ॥ १.५३.५ ॥
โอ้ราม กองทัพทั้งหมดของวิศวามิตรได้รับการเลี้ยงดูจากวสิษฐ์จนอิ่มหนำ ผู้คนนับเป็นพันต่างเบิกบานและอิ่มเอิบ
1.53.6
विश्वामित्रो हि राजर्षिर्हृष्टपुष्टस्तदाभवत्।
सान्तःपुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः ॥ १.५३.६ ॥
แท้จริงแล้ว ราชฤๅษีวิศวามิตรในขณะนั้นก็เบิกบานและอิ่มเอิบ พระราชาพร้อมด้วยฝ่ายในอันประเสริฐ พราหมณ์ และปุโรหิตประจำราชวงศ์ ก็ต่างพอพระทัยเช่นกัน
1.53.7
सामात्यो मन्त्रिसहितः सभृत्यः पूजितस्तदा।
युक्तः परमहर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १.५३.७ ॥
พระราชาพร้อมด้วยอำมาตย์ ที่ปรึกษา และข้าราชบริพาร ได้รับการเคารพบูชาแล้ว ทรงเปี่ยมด้วยความปีติยินดีสูงสุด จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่วสิษฐ์
1.53.8
पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन् पूजार्हेण सुसत्कृतः।
श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद ॥ १.५३.८ ॥
โอ้พราหมณ์ผู้ควรแก่การบูชา ท่านได้บูชาและต้อนรับข้าพเจ้าด้วยความเคารพอย่างดียิ่ง โอ้ผู้ชำนาญในการพูด จงฟังเถิด ข้าพเจ้าจะกล่าวถ้อยคำของข้าพเจ้า
1.53.9
गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम।
रत्नं हि भगवन्नेतद् रत्नहारी च पार्थिवः ॥ १.५३.९ ॥
โอ้ท่านผู้ทรงเกียรติ ขอจงมอบโคศพละของข้าพเจ้าให้แลกกับโคหนึ่งแสนตัว สิ่งนี้เป็นดั่งรัตนะ และพระราชาคือผู้ครอบครองรัตนะ
1.53.10
तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज।
एवमुक्तस्तु भगवान् वसिष्ठो मुनिपुंगवः ॥ १.५३.१० ॥
ฉะนั้น โอ้ผู้เกิดสองครั้ง จงมอบโคศพละนี้ให้แก่ข้าพเจ้า เพราะโดยธรรมแล้วนางเป็นของข้าพเจ้า เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระวสิษฐ์ผู้ทรงเกียรติ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มุนี
1.53.11
विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम्।
नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम् ॥ १.५३.११ ॥
เมื่อวิศวามิตรกล่าวเช่นนั้นแล้ว พระวสิษฐ์ผู้มีจิตใจชอบธรรมจึงตอบพระราชาว่า ข้าพเจ้าจะไม่ให้นางเพื่อโคหนึ่งแสนตัว และแม้แต่เพื่อโคหลายร้อยล้านตัวก็ไม่ให้
1.53.12
राजन् दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य वा।
न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिंदम ॥ १.५३.१२ ॥
โอ้พระราชา ข้าพเจ้าจะไม่ให้โคศพละแม้แลกกับกองเงิน โอ้ผู้ปราบศัตรู นางไม่สมควรถูกพรากไปจากข้าพเจ้า
1.53.13
शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा।
अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च ॥ १.५३.१३ ॥
โคศพละเป็นของข้าพเจ้าตลอดไปนิรันดร์ เช่นเดียวกับเกียรติยศของผู้ที่ควบคุมตนได้ย่อมคงอยู่ตลอดไป ในนางมีเครื่องบูชาแด่เทวดาและเครื่องบูชาแด่บรรพบุรุษ และการดำรงชีวิตก็ดำเนินไปด้วยนางเช่นกัน
1.53.14
आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च।
स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधास्तथा ॥ १.५३.१४ ॥
การบูชาไฟอัคนิโหตร พลีบูชา และการถวายเครื่องบูชาขึ้นอยู่กับนาง เช่นเดียวกับคำอุทานสวาหาและวษฏ์ และวิชาความรู้อันหลากหลาย
1.53.15
आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः।
सर्वस्वमेतत् सत्येन मम तुष्टिकरी तथा ॥ १.५३.१५ ॥
โอ้ราชฤๅษี ทุกสิ่งเหล่านี้ขึ้นอยู่กับนางทั้งสิ้น ไม่มีข้อสงสัยเลย ตามความจริงที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่าน นางคือสมบัติทั้งหมดของข้าพเจ้า และเป็นผู้ทำให้ข้าพเจ้าพอใจ
1.53.16
कारणैर्बहुभी राजन् न दास्ये शबलां तव।
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत् तदा ॥ १.५३.१६ ॥
โอ้พระราชา ด้วยเหตุผลหลายประการ ข้าพเจ้าจะไม่มอบโคศพละให้แก่ท่าน เมื่อวสิษฐ์กล่าวดังนั้นแล้ว วิศวามิตรจึงกล่าวตอบ
1.53.17
संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः।
हैरण्यकक्षग्रैवेयान् सुवर्णाङ्कुशभूषितान् ॥ १.५३.१७ ॥
วิศวามิตรผู้ชำนาญในการพูด โกรธจัดยิ่งกว่าเดิม จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ พร้อมเสนอช้างที่มีสายรัดทองคำและสร้อยคอ ประดับด้วยขอช้างทอง
1.53.18
ददामि कुञ्जराणां ते सहस्राणि चतुर्दश।
हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम् ॥ १.५३.१८ ॥
ข้าพเจ้าจะให้ช้างแก่ท่านหนึ่งหมื่นสี่พันเชือก และรถศึกทองคำ กับรถที่เทียมด้วยม้าขาวสี่ตัว
1.53.19
ददामि ते शतान्यष्टौ किंकिणीकविभूषितान्।
हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम्।
सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत ॥ १.५३.१९ ॥
ข้าพเจ้าจะให้ม้าแปดร้อยตัวที่ประดับกระดิ่งเสียงกรุ๊งกริ๊ง เกิดในแดนดี มีตระกูลสูงส่ง และมีกำลังมหาศาล โอ้ผู้มีวัตรอันงดงาม ข้าพเจ้าจะให้อีกหนึ่งหมื่นเอ็ดพันตัว
1.53.20
नानावर्णविभक्तानां वयःस्थानां तथैव च।
ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम ॥ १.५३.२० ॥
โคหลายสีและหลายวัย ข้าพเจ้าจะให้แก่ท่านหนึ่งโกฏิตัว ขอจงมอบโคศพละของข้าพเจ้าให้แก่ข้าพเจ้าเถิด
1.53.21
यावदिच्छसि रत्नानि हिरण्यं वा द्विजोत्तम।
तावद् ददामि ते सर्वं दीयतां शबला मम ॥ १.५३.२१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ ท่านต้องการรัตนะหรือทองคำเท่าใด ข้าพเจ้าจะให้ทั้งหมดแก่ท่านเท่านั้น ขอให้มอบโคลายจุดนั้นแก่ข้าพเจ้าเถิด
1.53.22
एवमुक्तस्तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता।
न दास्यामीति शबलां प्राह राजन् कथंचन ॥ १.५३.२२ ॥
เมื่อพระวิศวามิตรผู้มีปัญญาตรัสเช่นนั้นแล้ว พระผู้ทรงอานุภาพ (วสิษฐ) กล่าวว่า ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าจะไม่มอบโคลายจุดนั้นให้ไม่ว่ากรณีใด
1.53.23
एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम्।
एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम् ॥ १.५३.२३ ॥
สิ่งนี้เท่านั้นคือรัตนะของข้าพเจ้า สิ่งนี้เท่านั้นคือทรัพย์ของข้าพเจ้า สิ่งนี้เท่านั้นคือทุกสิ่งของข้าพเจ้า สิ่งนี้เท่านั้นคือชีวิตของข้าพเจ้า
1.53.24
दर्शश्च पौर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः।
एतदेव हि मे राजन् विविधाश्च क्रियास्तथा ॥ १.५३.२४ ॥
การบูชายัญในวันข้างขึ้นข้างแรม การบูชายัญในวันเพ็ญ และยัญพิธีทั้งหลายพร้อมด้วยทักษิณาที่ถวายแล้ว รวมทั้งพิธีกรรมต่าง ๆ อีกมาก ข้าแต่พระราชา สิ่งเหล่านี้เท่านั้นเป็นของข้าพเจ้า
1.53.25
अतोमूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन् न संशयः।
बहुना किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम् ॥ १.५३.२५ ॥
ข้าแต่พระราชา พิธีกรรมทั้งปวงของข้าพเจ้ามีโคนี้เป็นรากฐาน ข้อนี้ไม่มีข้อสงสัย จะกล่าวคร่ำครวญให้มากไปทำไม ข้าพเจ้าจะไม่มอบโคผู้ให้สิ่งปรารถนานี้