Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.58.1
ततस्त्रिशङ्कोर्वचनं श्रुत्वा क्रोधसमन्वितम्।
ऋषिपुत्रशतं राम राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.५८.१ ॥
Entonces, al oír las palabras llenas de ira de Triśaṅku, oh Rāma, los cien hijos de los sabios dijeron estas palabras al rey.
1.58.2
प्रत्याख्यातोऽसि दुर्मेधो गुरुणा सत्यवादिना।
तं कथं समतिक्रम्य शाखान्तरमुपेयिवान् ॥ १.५८.२ ॥
Has sido rechazado por tu maestro veraz, insensato. ¿Cómo, desobedeciéndole, has ido a otra rama?
1.58.3
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः।
न चातिक्रमितुं शक्यं वचनं सत्यवादिनः ॥ १.५८.३ ॥
En verdad, el sacerdote familiar es el refugio supremo de todos los descendientes de Ikṣvāku, y la palabra del veraz no puede ser transgredida.
1.58.4
अशक्यमिति सोवाच वसिष्ठो भगवानृषिः।
तं वयं वै समाहर्तुं क्रतुं शक्ताः कथंचन ॥ १.५८.४ ॥
«Es imposible», dijo el venerable sabio Vasiṣṭha. De ninguna manera somos capaces de llevar a cabo aquel sacrificio.
1.58.5
बालिशस्त्वं नरश्रेष्ठ गम्यतां स्वपुरं पुनः।
याजने भगवान् शक्तस्त्रैलोक्यस्यापि पार्थिव ॥ १.५८.५ ॥
Eres necio, el mejor de los hombres. Vuelve a tu ciudad. Oh rey, el venerable Vasiṣṭha es capaz de oficiar incluso para los tres mundos.
1.58.6
अवमानं कथं कर्तुं तस्य शक्ष्यामहे वयम्।
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा क्रोधपर्याकुलाक्षरम् ॥ १.५८.६ ॥
«¿Cómo podríamos deshonrarlo?» Al oír aquellas palabras suyas, con sílabas alteradas por la ira...
1.58.7
स राजा पुनरेवैतानिदं वचनमब्रवीत्।
प्रत्याख्यातो भगवता गुरुपुत्रैस्तथैव हि ॥ १.५८.७ ॥
El rey volvió a decirles estas palabras: "Así también he sido rechazado por los venerables hijos del maestro."
1.58.8
अन्यां गतिं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु तपोधनाः।
ऋषिपुत्रास्तु तच्छ्रुत्वा वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ १.५८.८ ॥
"Tomaré otro camino; que os vaya bien, oh ricos en austeridad." Pero los hijos de los sabios, al oír sus palabras cargadas de terrible intención —
1.58.9
शेपुः परमसंक्रुद्धाश्चण्डालत्वं गमिष्यसि।
इत्युक्त्वा ते महात्मानो विविशुः स्वं स्वमाश्रमम् ॥ १.५८.९ ॥
Muy airados, lo maldijeron: "¡Te convertirás en un paria!" Dicho esto, aquellos magnánimos entraron cada uno en su propio ermita.
1.58.10
अथ रात्र्यां व्यतीतायां राजा चण्डालतां गतः।
नीलवस्त्रधरो नीलः पुरुषो ध्वस्तमूर्धजः ॥ १.५८.१० ॥
Entonces, cuando pasó la noche, el rey se había convertido en un paria: un hombre oscuro, vestido de azul, con el cabello desgreñado.
1.58.11
चित्यमाल्यांगरागश्च आयसाभरणोऽभवत्।
तं दृष्ट्वा मन्त्रिणः सर्वे त्यज्य चण्डालरूपिणम् ॥ १.५८.११ ॥
Con una guirnalda funeraria y pasta de ceniza en el cuerpo, y adornos de hierro, así se volvió. Al ver a aquel de forma de paria, todos los ministros lo abandonaron
1.58.12
प्राद्रवन् सहिता राम पौरा येऽस्यानुगामिनः।
एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान् ॥ १.५८.१२ ॥
Oh Rāma, los habitantes de la ciudad que le seguían huyeron todos juntos. Oh descendiente de Kakutstha, el rey, dueño de sí mismo, partió solo.
1.58.13
दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोधनम्।
विश्वामित्रस्तु तं दृष्ट्वा राजानं विफलीकृतम् ॥ १.५८.१३ ॥
Viśvāmitra, cuya riqueza es el austeridad, ardiendo día y noche; y Viśvāmitra, al ver a aquel rey reducido a la nada.
1.58.14
चण्डालरूपिणं राम मुनिः कारुण्यमागतः।
कारुण्यात् स महातेजा वाक्यं परमधार्मिकः ॥ १.५८.१४ ॥
Oh Rāma, el sabio se compadeció de aquel que tenía forma de chandāla; por compasión, aquel sabio de gran esplendor y suma rectitud pronunció estas palabras.
1.58.15
इदं जगाद भद्रं ते राजानं घोरदर्शनम्।
किमागमनकार्यं ते राजपुत्र महाबल ॥ १.५८.१५ ॥
Dijo esto al rey de aspecto terrible: "Que te vaya bien. Oh príncipe, oh poderoso, ¿cuál es el propósito de tu venida?"
1.58.16
अयोध्याधिपते वीर शापाच्चण्डालतां गतः।
अथ तद्वाक्यमाकर्ण्य राजा चण्डालतां गतः ॥ १.५८.१६ ॥
Oh héroe, señor de Ayodhyā, por una maldición has caído en la condición de chandāla. Entonces, al oír aquellas palabras, el rey que había caído en la condición de chandāla ...
1.58.17
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।
प्रत्याख्यातोऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस्तथैव च ॥ १.५८.१७ ॥
Aquel rey, conocedor de las palabras, con las manos juntas dijo al experto en palabras: "He sido rechazado por mi maestro, y asimismo por los hijos de mi maestro."
1.58.18
अनवाप्यैव तं कामं मया प्राप्तो विपर्ययः।
सशरीरो दिवं यायामिति मे सौम्यदर्शन ॥ १.५८.१८ ॥
Sin haber obtenido aquel deseo, ha llegado a mí un revés. Oh de aspecto amable, mi deseo era ir al cielo con este mismo cuerpo.
1.58.19
मया चेष्टं क्रतुशतं तच्च नावाप्यते फलम्।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन ॥ १.५८.१९ ॥
Realicé cien sacrificios, pero su fruto no fue obtenido. Nunca antes he dicho falsedad, ni la diré jamás.
1.58.20
कृच्छ्रेष्वपि गतः सौम्य क्षत्रधर्मेण ते शपे।
यज्ञैर्बहुविधैरिष्टं प्रजा धर्मेण पालिताः ॥ १.५८.२० ॥
¡Oh gentil! He pasado por grandes dificultades; te juro por el deber del guerrero. Realicé sacrificios de muchas clases y protegí a mis súbditos conforme al dharma.
1.58.21
गुरवश्च महात्मानः शीलवृत्तेन तोषिताः।
धर्मे प्रयतमानस्य यज्ञं चाहर्तुमिच्छतः ॥ १.५८.२१ ॥
Los maestros y las grandes almas estaban complacidos con mi buen carácter y conducta, pues me esforzaba en el dharma y deseaba llevar a término el sacrificio.
1.58.22
परितोषं न गच्छन्ति गुरवो मुनिपुंगव।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ १.५८.२२ ॥
Oh el mejor de los sabios, los maestros no alcanzan la satisfacción. Considero que el destino es lo único supremo; el esfuerzo humano en verdad es inútil.
1.58.23
दैवेनाक्रम्यते सर्वं दैवं हि परमा गतिः।
तस्य मे परमार्तस्य प्रसादमभिकांक्षतः।
कर्तुमर्हसि भद्रं ते दैवोपहतकर्मणः ॥ १.५८.२३ ॥
Por el destino todo es dominado; el destino es el refugio supremo. Te ruego que me concedas tu favor, a mí, gravemente afligido, que deseo tu gracia, cuyas obras han sido derribadas por el destino. Que te vaya bien.
1.58.24
नान्यां गतिं गमिष्यामि नान्यच्छरणमस्ति मे।
दैवं पुरुषकारेण निवर्तयितुमर्हसि ॥ १.५८.२४ ॥
No iré por otro camino; no tengo otro refugio. Tú eres capaz de hacer retroceder al destino mediante el esfuerzo humano.