ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.58.1
ततस्त्रिशङ्कोर्वचनं श्रुत्वा क्रोधसमन्वितम्।
ऋषिपुत्रशतं राम राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.५८.१ ॥
ಆಗ ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಕೋಪಭರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇ ರಾಮ, ಋಷಿಪುತ್ರರ ನೂರು ಮಂದಿ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.58.2
प्रत्याख्यातोऽसि दुर्मेधो गुरुणा सत्यवादिना।
तं कथं समतिक्रम्य शाखान्तरमुपेयिवान् ॥ १.५८.२ ॥
ಸತ್ಯವಾದಿಯಾದ ಗುರುವಿನಿಂದ ನೀನು ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿರುವೆ, ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವನೇ. ಅವರನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೆ ಶಾಖೆಗೆ ನೀನು ಹೇಗೆ ಹೋದೆ?
1.58.3
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः।
न चातिक्रमितुं शक्यं वचनं सत्यवादिनः ॥ १.५८.३ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪುರೋಹಿತರು ಪರಮ ಆಶ್ರಯ. ಸತ್ಯವಾದಿಯ ಮಾತನ್ನು ಮೀರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1.58.4
अशक्यमिति सोवाच वसिष्ठो भगवानृषिः।
तं वयं वै समाहर्तुं क्रतुं शक्ताः कथंचन ॥ १.५८.४ ॥
'ಇದು ಅಸಾಧ್ಯ' ಎಂದು ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನೆರವೇರಿಸಲು ಶಕ್ತರಲ್ಲ.
1.58.5
बालिशस्त्वं नरश्रेष्ठ गम्यतां स्वपुरं पुनः।
याजने भगवान् शक्तस्त्रैलोक्यस्यापि पार्थिव ॥ १.५८.५ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಮೂರ್ಖ. ನಿನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗು. ಓ ರಾಜನೇ, ಪೂಜ್ಯ ವಸಿಷ್ಠರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಲೂ ಸಮರ್ಥರು.
1.58.6
अवमानं कथं कर्तुं तस्य शक्ष्यामहे वयम्।
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा क्रोधपर्याकुलाक्षरम् ॥ १.५८.६ ॥
'ಅವರನ್ನು ನಾವು ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?' ಕೋಪದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ...
1.58.7
स राजा पुनरेवैतानिदं वचनमब्रवीत्।
प्रत्याख्यातो भगवता गुरुपुत्रैस्तथैव हि ॥ १.५८.७ ॥
ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಇವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಪೂಜ್ಯರಾದ ಗುರುಪುತ್ರರಿಂದಲೂ ನಾನು ಹೀಗೆಯೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
1.58.8
अन्यां गतिं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु तपोधनाः।
ऋषिपुत्रास्तु तच्छ्रुत्वा वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ १.५८.८ ॥
ನಾನು ಬೇರೊಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ; ತಪೋಧನರೇ, ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಆದರೆ ಋಷಿಪುತ್ರರು ಆ ಭಯಂಕರ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ —
1.58.9
शेपुः परमसंक्रुद्धाश्चण्डालत्वं गमिष्यसि।
इत्युक्त्वा ते महात्मानो विविशुः स्वं स्वमाश्रमम् ॥ १.५८.९ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವರು ಶಪಿಸಿದರು — "ನೀನು ಚಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುವೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
1.58.10
अथ रात्र्यां व्यतीतायां राजा चण्डालतां गतः।
नीलवस्त्रधरो नीलः पुरुषो ध्वस्तमूर्धजः ॥ १.५८.१० ॥
ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ ರಾಜನು ಚಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು. ನೀಲವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ, ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದನು.
1.58.11
चित्यमाल्यांगरागश्च आयसाभरणोऽभवत्।
तं दृष्ट्वा मन्त्रिणः सर्वे त्यज्य चण्डालरूपिणम् ॥ १.५८.११ ॥
ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನದ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನವಿತ್ತು; ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಆ ಚಂಡಾಲ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು —
1.58.12
प्राद्रवन् सहिता राम पौरा येऽस्यानुगामिनः।
एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान् ॥ १.५८.१२ ॥
ಓ ರಾಮ! ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಪುರವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು. ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ವಂಶಜನೇ, ಆತ್ಮಸಂಯಮವುಳ್ಳ ಆ ರಾಜನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಟುಹೋದನು.
1.58.13
दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोधनम्।
विश्वामित्रस्तु तं दृष्ट्वा राजानं विफलीकृतम् ॥ १.५८.१३ ॥
ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದ ತಪೋಧನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಆ ರಾಜನು ವಿಫಲನಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
1.58.14
चण्डालरूपिणं राम मुनिः कारुण्यमागतः।
कारुण्यात् स महातेजा वाक्यं परमधार्मिकः ॥ १.५८.१४ ॥
ರಾಮ, ಚಂಡಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವನ ಮೇಲೆ ಮುನಿಗೆ ಕರುಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು; ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ಮುನಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.58.15
इदं जगाद भद्रं ते राजानं घोरदर्शनम्।
किमागमनकार्यं ते राजपुत्र महाबल ॥ १.५८.१५ ॥
ಅವರು ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ರಾಜಕುಮಾರ, ಮಹಾಬಲನೇ, ನಿನ್ನ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?"
1.58.16
अयोध्याधिपते वीर शापाच्चण्डालतां गतः।
अथ तद्वाक्यमाकर्ण्य राजा चण्डालतां गतः ॥ १.५८.१६ ॥
ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಯೇ, ವೀರನೇ, ಶಾಪದಿಂದ ನೀನು ಚಂಡಾಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀಯ. ಆಗ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಚಂಡಾಲತ್ವ ಹೊಂದಿದ ರಾಜ ...
1.58.17
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।
प्रत्याख्यातोऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस्तथैव च ॥ १.५८.१७ ॥
ಮಾತಿನ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಆ ರಾಜ ಕೈಮುಗಿದು ಮಾತಿನ ಪಂಡಿತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಗುರುವಿನಿಂದಲೂ ಗುರುಪುತ್ರರಿಂದಲೂ ನಾನು ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದೇನೆ."
1.58.18
अनवाप्यैव तं कामं मया प्राप्तो विपर्ययः।
सशरीरो दिवं यायामिति मे सौम्यदर्शन ॥ १.५८.१८ ॥
ಆ ಆಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆಯೇ ನನಗೆ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಬಂದಿದೆ. ಸೌಮ್ಯದರ್ಶನನೇ, ಶರೀರಸಹಿತ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತು.
1.58.19
मया चेष्टं क्रतुशतं तच्च नावाप्यते फलम्।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन ॥ १.५८.१९ ॥
ನಾನು ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
1.58.20
कृच्छ्रेष्वपि गतः सौम्य क्षत्रधर्मेण ते शपे।
यज्ञैर्बहुविधैरिष्टं प्रजा धर्मेण पालिताः ॥ १.५८.२० ॥
ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ, ನಾನು ಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಲುಕಿದ್ದೆ; ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಇಟ್ಟು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.
1.58.21
गुरवश्च महात्मानः शीलवृत्तेन तोषिताः।
धर्मे प्रयतमानस्य यज्ञं चाहर्तुमिच्छतः ॥ १.५८.२१ ॥
ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ನನ್ನ ಶೀಲ ಮತ್ತು ನಡತೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರು; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಯಸಿದೆ.
1.58.22
परितोषं न गच्छन्ति गुरवो मुनिपुंगव।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ १.५८.२२ ॥
ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಗುರುಗಳು ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ. ದೈವವೇ ಪರಮವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೌರುಷ ನಿರರ್ಥಕ.
1.58.23
दैवेनाक्रम्यते सर्वं दैवं हि परमा गतिः।
तस्य मे परमार्तस्य प्रसादमभिकांक्षतः।
कर्तुमर्हसि भद्रं ते दैवोपहतकर्मणः ॥ १.५८.२३ ॥
ದೈವದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ದೈವವೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ. ದೈವದಿಂದ ಕರ್ಮ ಹತವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
1.58.24
नान्यां गतिं गमिष्यामि नान्यच्छरणमस्ति मे।
दैवं पुरुषकारेण निवर्तयितुमर्हसि ॥ १.५८.२४ ॥
ನಾನು ಬೇರೆ ದಾರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ. ಪೌರುಷದಿಂದ ದೈವವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುವೆ.