వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.58.1
ततस्त्रिशङ्कोर्वचनं श्रुत्वा क्रोधसमन्वितम्।
ऋषिपुत्रशतं राम राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.५८.१ ॥
అప్పుడు త్రిశంకుని క్రోధపూరిత వచనాలు విని, ఓ రామా, ఋషిపుత్రుల నూరు మంది రాజుతో ఇలా అన్నారు.
1.58.2
प्रत्याख्यातोऽसि दुर्मेधो गुरुणा सत्यवादिना।
तं कथं समतिक्रम्य शाखान्तरमुपेयिवान् ॥ १.५८.२ ॥
సత్యవాది అయిన గురువు నిన్ను తిరస్కరించాడు, మూఢబుద్ధీ. ఆయనను అతిక్రమించి వేరే శాఖకు నీవు ఎలా వెళ్ళావు?
1.58.3
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः।
न चातिक्रमितुं शक्यं वचनं सत्यवादिनः ॥ १.५८.३ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశీయులందరికీ పురోహితుడు పరమ ఆశ్రయం. సత్యవాది మాటను అతిక్రమించడం సాధ్యం కాదు.
1.58.4
अशक्यमिति सोवाच वसिष्ठो भगवानृषिः।
तं वयं वै समाहर्तुं क्रतुं शक्ताः कथंचन ॥ १.५८.४ ॥
'ఇది అసాధ్యం' అని పూజ్యుడైన వసిష్ఠ ఋషి చెప్పారు. ఆ యాగాన్ని ఏ విధంగానూ మేము నిర్వహించగలిగేవారము కాము.
1.58.5
बालिशस्त्वं नरश्रेष्ठ गम्यतां स्वपुरं पुनः।
याजने भगवान् शक्तस्त्रैलोक्यस्यापि पार्थिव ॥ १.५८.५ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, నీవు మూర్ఖుడవు. నీ నగరానికి తిరిగి వెళ్ళు. ఓ రాజా, పూజ్యుడైన వసిష్ఠుడు మూడు లోకాల యాగాన్ని నిర్వహించడానికీ సమర్థుడు.
1.58.6
अवमानं कथं कर्तुं तस्य शक्ष्यामहे वयम्।
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा क्रोधपर्याकुलाक्षरम् ॥ १.५८.६ ॥
'ఆయనకు అవమానం ఎలా చేయగలం?' కోపంతో తడబడిన అక్షరాలతో వారి ఆ మాట విని...
1.58.7
स राजा पुनरेवैतानिदं वचनमब्रवीत्।
प्रत्याख्यातो भगवता गुरुपुत्रैस्तथैव हि ॥ १.५८.७ ॥
రాజు మళ్లీ వీరితో ఇలా పలికాడు: పూజ్యులైన గురుపుత్రులచేత కూడా నేను అలాగే తిరస్కరించబడ్డాను.
1.58.8
अन्यां गतिं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु तपोधनाः।
ऋषिपुत्रास्तु तच्छ्रुत्वा वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ १.५८.८ ॥
నేను మరొక మార్గంలో వెళ్తాను; తపోధనులారా, మీకు శుభం కలుగుగాక. కానీ ఋషిపుత్రులు ఆ భయంకరమైన సంకల్పంతో కూడిన మాటను విని —
1.58.9
शेपुः परमसंक्रुद्धाश्चण्डालत्वं गमिष्यसि।
इत्युक्त्वा ते महात्मानो विविशुः स्वं स्वमाश्रमम् ॥ १.५८.९ ॥
మిక్కిలి కోపంతో వారు శపించారు — "నీవు చండాలత్వాన్ని పొందుదువు." ఇలా చెప్పి ఆ మహాత్ములు తమ తమ ఆశ్రమాలలో ప్రవేశించారు.
1.58.10
अथ रात्र्यां व्यतीतायां राजा चण्डालतां गतः।
नीलवस्त्रधरो नीलः पुरुषो ध्वस्तमूर्धजः ॥ १.५८.१० ॥
ఆ రాత్రి గడిచిన తర్వాత, రాజు చండాలత్వాన్ని పొందాడు. నీలవస్త్రాలు ధరించిన, నల్లని రంగు గల, చెదిరిన జుట్టుగల మనిషిగా అతడు మారాడు.
1.58.11
चित्यमाल्यांगरागश्च आयसाभरणोऽभवत्।
तं दृष्ट्वा मन्त्रिणः सर्वे त्यज्य चण्डालरूपिणम् ॥ १.५८.११ ॥
అతని శరీరంపై స్మశానపు మాల, లేపనం ఉన్నాయి; అతడు ఇనుప ఆభరణాలు ధరించి ఉన్నాడు. ఆ చండాల రూపాన్ని చూసి మంత్రులందరూ అతన్ని విడిచిపెట్టి —
1.58.12
प्राद्रवन् सहिता राम पौरा येऽस्यानुगामिनः।
एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान् ॥ १.५८.१२ ॥
ఓ రామా! అతనిని అనుసరించిన పౌరులందరూ కలిసి పారిపోయారు. కాకుత్స్థ వంశీయుడా, ఆత్మసంయమం గల ఆ రాజు ఒంటరిగానే వెళ్లిపోయాడు.
1.58.13
दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोधनम्।
विश्वामित्रस्तु तं दृष्ट्वा राजानं विफलीकृतम् ॥ १.५८.१३ ॥
పగలూ రాత్రీ మండిపోతున్న తపోధనుడైన విశ్వామిత్రుడు; విశ్వామిత్రుడు ఆ రాజు విఫలుడై ఉండటాన్ని చూశాడు.
1.58.14
चण्डालरूपिणं राम मुनिः कारुण्यमागतः।
कारुण्यात् स महातेजा वाक्यं परमधार्मिकः ॥ १.५८.१४ ॥
రామా, చండాల రూపంలో ఉన్న అతనిపై ముని కరుణ కలిగింది; కరుణతో ఆ మహాతేజస్వి, పరమ ధార్మికుడైన ముని ఈ మాటలు పలికాడు.
1.58.15
इदं जगाद भद्रं ते राजानं घोरदर्शनम्।
किमागमनकार्यं ते राजपुत्र महाबल ॥ १.५८.१५ ॥
ఆయన భయంకర రూపంలో ఉన్న రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "నీకు శుభం కలుగుగాక. రాజకుమారా, మహాబలుడా, నీ రాకకు కారణమేమిటి?"
1.58.16
अयोध्याधिपते वीर शापाच्चण्डालतां गतः।
अथ तद्वाक्यमाकर्ण्य राजा चण्डालतां गतः ॥ १.५८.१६ ॥
అయోధ్యాధిపతీ, వీరుడా, శాపం వల్ల నీవు చండాలత్వాన్ని పొందావు. అప్పుడు ఆ మాటలు విని, చండాలత్వం పొందిన ఆ రాజు ...
1.58.17
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्।
प्रत्याख्यातोऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस्तथैव च ॥ १.५८.१७ ॥
మాటలు తెలిసిన ఆ రాజు చేతులు జోడించి, మాటల నేర్పరితో అన్నాడు: "గురువు చేతా, గురు పుత్రుల చేతా నేను తిరస్కరించబడ్డాను."
1.58.18
अनवाप्यैव तं कामं मया प्राप्तो विपर्ययः।
सशरीरो दिवं यायामिति मे सौम्यदर्शन ॥ १.५८.१८ ॥
ఆ కోరికను పొందకుండానే నాకు విపరీత పరిస్థితి వచ్చింది. సౌమ్యదర్శనా, శరీరంతోనే స్వర్గానికి వెళ్లాలన్నదే నా కోరిక.
1.58.19
मया चेष्टं क्रतुशतं तच्च नावाप्यते फलम्।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन ॥ १.५८.१९ ॥
నేను వందల యజ్ఞాలు చేశాను, అయినా వాటి ఫలం లభించలేదు. నేను ఎప్పుడూ అసత్యం పలకలేదు, ఇకపై కూడా పలకను.
1.58.20
कृच्छ्रेष्वपि गतः सौम्य क्षत्रधर्मेण ते शपे।
यज्ञैर्बहुविधैरिष्टं प्रजा धर्मेण पालिताः ॥ १.५८.२० ॥
ఓ సౌమ్యా, నేను కష్టాల్లోనూ ఉండిపోయాను; క్షత్రియ ధర్మంపై ఒట్టు పెట్టి నీకు చెబుతున్నాను. అనేక విధాల యజ్ఞాలు చేశాను, ప్రజలను ధర్మంగా పాలించాను.
1.58.21
गुरवश्च महात्मानः शीलवृत्तेन तोषिताः।
धर्मे प्रयतमानस्य यज्ञं चाहर्तुमिच्छतः ॥ १.५८.२१ ॥
గురువులు, మహాత్ములు నా శీలం, ఆచారం వల్ల సంతోషించారు; ధర్మంలో ప్రయత్నిస్తూ యజ్ఞం పూర్తి చేయాలని కోరాను.
1.58.22
परितोषं न गच्छन्ति गुरवो मुनिपुंगव।
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ १.५८.२२ ॥
ఓ ముని శ్రేష్ఠా, గురువులు సంతృప్తి చెందలేదు. దైవమే పరమమని నేను భావిస్తాను; పౌరుషం వ్యర్థం.
1.58.23
दैवेनाक्रम्यते सर्वं दैवं हि परमा गतिः।
तस्य मे परमार्तस्य प्रसादमभिकांक्षतः।
कर्तुमर्हसि भद्रं ते दैवोपहतकर्मणः ॥ १.५८.२३ ॥
దైవం చేత అంతా ఆక్రమించబడుతుంది; దైవమే పరమ గతి. దైవంచే కర్మ ఆహతమైన, అత్యంత బాధితుడైన నాకు, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నాను; నీకు శుభం కలుగుగాక.
1.58.24
नान्यां गतिं गमिष्यामि नान्यच्छरणमस्ति मे।
दैवं पुरुषकारेण निवर्तयितुमर्हसि ॥ १.५८.२४ ॥
నేను వేరే మార్గంలో వెళ్ళను; నాకు వేరే శరణం లేదు. పౌరుషంతో దైవాన్ని మళ్లించగల సామర్థ్యం నీకు ఉంది.