વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.59.1
उक्तवाक्यं तु राजानं कृपया कुशिकात्मजः।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साक्षाच्चण्डालतां गतम् ॥ १.५९.१ ॥
આમ કહ્યા પછી, કુશિકના પુત્ર વિશ્વામિત્રે કરુણાથી, સાક્ષાત ચાંડાળત્વ પામેલા તે રાજાને મધુર વચનો કહ્યાં.
1.59.2
इक्ष्वाको स्वागतं वत्स जानामि त्वां सुधार्मिकम्।
शरणं ते प्रदास्यामि मा भैषीर्नृपपुंगव ॥ १.५९.२ ॥
હે ઇક્ષ્વાકુવંશી, સ્વાગત છે, વત્સ. તું અતિ ધાર્મિક છે એ હું જાણું છું. તને શરણ આપીશ; ડરીશ નહીં, હે નૃપશ્રેષ્ઠ.
1.59.3
अहमामन्त्रये सर्वान् महर्षीन् पुण्यकर्मणः।
यज्ञसाह्यकरान् राजंस्ततो यक्ष्यसि निर्वृतः ॥ १.५९.३ ॥
પુણ્યકર્મી સર્વ મહર્ષિઓને હું આમંત્રીશ; તેઓ યજ્ઞમાં સહાય કરશે. હે રાજન, ત્યારે તું શાંત ચિત્તે યજ્ઞ કરીશ.
1.59.4
गुरुशापकृतं रूपं यदिदं त्वयि वर्तते।
अनेन सह रूपेण सशरीरो गमिष्यसि ॥ १.५९.४ ॥
ગુરુના શાપથી તારામાં જે આ રૂપ વર્તે છે, આ રૂપ સાથે જ તું સશરીર સ્વર્ગે જઈશ.
1.59.5
हस्तप्राप्तमहं मन्ये स्वर्गं तव नराधिप।
यस्त्वं कौशिकमागम्य शरण्यं शरणागतः ॥ १.५९.५ ॥
હે નરાધિપ, મને લાગે છે કે તારો સ્વર્ગ હાથમાં આવી ગયો છે, કારણ કે શરણ આપવા યોગ્ય કૌશિક પાસે આવીને તેં શરણ લીધું છે.
1.59.6
एवमुक्त्वा महातेजाः पुत्रान् परमधार्मिकान्।
व्यादिदेश महाप्राज्ञान् यज्ञसम्भारकारणात् ॥ १.५९.६ ॥
આમ કહીને મહાતેજસ્વી વિશ્વામિત્રે યજ્ઞ-સામગ્રી એકઠી કરવા પોતાના પરમ ધાર્મિક અને મહાપ્રાજ્ઞ પુત્રોને આદેશ આપ્યો.
1.59.7
सर्वान् शिष्यान् समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह।
सर्वानृषीन् सवासिष्ठानानयध्वं ममाज्ञया ॥ १.५९.७ ॥
બધા શિષ્યોને બોલાવીને તેણે આ વચન કહ્યું: મારી આજ્ઞાથી વસિષ્ઠ સહિત સર્વ ઋષિઓને લઈ આવો.
1.59.8
सशिष्यान् सुहृदश्चैव सर्त्विजः सुबहुश्रुतान्।
यदन्यो वचनं ब्रूयान्मद्वाक्यबलचोदितः ॥ १.५९.८ ॥
શિષ્યો, મિત્રો, ઋત્વિજો અને અત્યંત વિદ્વાનો સહિત; અને મારા વચનના બળથી પ્રેરાઈને બીજું કોઈ કંઈ કહે તો.
1.59.9
तत् सर्वमखिलेनोक्तं ममाख्येयमनादृतम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा दिशो जग्मुस्तदाज्ञया ॥ १.५९.९ ॥
તે બધું સંપૂર્ણપણે કહેવાયેલું, મારી પાસે અવગણના વિના જણાવવું જોઈએ. તેનું તે વચન સાંભળીને ત્યારે તેની આજ્ઞાથી તેઓ દિશાઓ તરફ ગયા.
1.59.10
आजग्मुरथ देशेभ्यः सर्वेभ्यो ब्रह्मवादिनः।
ते च शिष्याः समागम्य मुनिं ज्वलिततेजसम् ॥ १.५९.१० ॥
પછી બધા દેશોમાંથી બ્રહ્મવાદી ઋષિઓ આવ્યા; તે શિષ્યો પણ એકત્ર થઈ પ્રજ્વલિત તેજવાળા મુનિ પાસે ગયા.
1.59.11
ऊचुश्च वचनं सर्वं सर्वेषां ब्रह्मवादिनाम्।
श्रुत्वा ते वचनं सर्वे समायान्ति द्विजातयः ॥ १.५९.११ ॥
બધા બ્રહ્મવાદીઓનું આખું વચન તેમણે કહ્યું; તે વચન સાંભળીને બધા દ્વિજો એકત્ર થવા લાગ્યા.
1.59.12
सर्वदेशेषु चागच्छन् वर्जयित्वा महोदयम्।
वासिष्ठं यच्छतं सर्वं क्रोधपर्याकुलाक्षरम् ॥ १.५९.१२ ॥
બધા દેશોમાંથી તેઓ આવ્યા; પરંતુ મહોદય વસિષ્ઠના સો પુત્રો સિવાય, જેમના વચનો ક્રોધથી વ્યાકુળ હતાં.
1.59.13
यथाह वचनं सर्वं शृणु त्वं मुनिपुंगव।
क्षत्रियो याजको यस्य चण्डालस्य विशेषतः ॥ १.५९.१३ ॥
તેણે કહેલાં બધાં વચનો સાંભળો, હે મુનિશ્રેષ્ઠ — ખાસ કરીને ચાંડાલના યાજક ક્ષત્રિય વિશે.
1.59.14
कथं सदसि भोक्तारो हविस्तस्य सुरर्षयः।
ब्राह्मणा वा महात्मानो भुक्त्वा चाण्डालभोजनम् ॥ १.५९.१४ ॥
તેની હવિ સભામાં દેવો અને ઋષિઓ કેવી રીતે ખાશે? અથવા મહાત્મા બ્રાહ્મણો ચાંડાલનું ભોજન ખાઈને કેવી રીતે?
1.59.15
कथं स्वर्गं गमिष्यन्ति विश्वामित्रेण पालिताः।
एतद् वचननैष्ठुर्यमूचुः संरक्तलोचनाः ॥ १.५९.१५ ॥
વિશ્વામિત્રે રક્ષેલા તેઓ સ્વર્ગે કેવી રીતે જશે?
1.59.16
वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे सहमहोदयाः।
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा सर्वेषां मुनिपुंगवः ॥ १.५९.१६ ॥
હે મુનિશાર્દૂલ, વસિષ્ઠના બધા શિષ્યો મહોદયો સાથે — તેમનાં એ વચનો સાંભળીને, મુનિઓમાં શ્રેષ્ઠ (વિશ્વામિત્ર).
1.59.17
क्रोधसंरक्तनयनः सरोषमिदमब्रवीत्।
यद् दूषयन्त्यदुष्टं मां तप उग्रं समास्थितम् ॥ १.५९.१७ ॥
ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળા તેમણે રોષપૂર્વક આ કહ્યું — "ઉગ્ર તપમાં સ્થિત નિર્દોષ એવા મને તેઓ દૂષિત કરે છે."
1.59.18
भस्मीभूता दुरात्मानो भविष्यन्ति न संशयः।
अद्य ते कालपाशेन नीता वैवस्वतक्षयम् ॥ १.५९.१८ ॥
"તે દુરાત્માઓ ભસ્મ થઈ જશે, એમાં શંકા નથી. આજે કાળપાશથી તમને વૈવસ્વત (યમ)ના ધામમાં લઈ જવાયા છે."
1.59.19
सप्तजातिशतान्येव मृतपाः सम्भवन्तु ते।
श्वमांसनियताहारा मुष्टिका नाम निर्घृणाः ॥ १.५९.१९ ॥
તેઓ સાતસો જન્મો સુધી મૃતભોજી થાય; કૂતરાનું માંસ જ જેમનો નિયત આહાર છે, મુષ્ટિક નામના તે નિર્દય થાય.
1.59.20
विकृताश्च विरूपाश्च लोकाननुचरन्त्विमान्।
महोदयश्च दुर्बुद्धिर्मामदूष्यं ह्यदूषयत् ॥ १.५९.२० ॥
તેઓ વિકૃત અને વિરૂપ થઈને આ લોકોમાં વિચરે; દુર્બુદ્ધિ મહોદયે, જે દૂષિત ન થઈ શકે તેવા મને દૂષિત કર્યો.
1.59.21
दूषितः सर्वलोकेषु निषादत्वं गमिष्यति।
प्राणातिपातनिरतो निरनुक्रोशतां गतः ॥ १.५९.२१ ॥
સર્વ લોકોમાં દૂષિત થઈને તે નિષાદત્વ પામશે; પ્રાણીહત્યામાં રત થઈ, નિર્દયતા પામીને.
1.59.22
दीर्घकालं मम क्रोधाद् दुर्गतिं वर्तयिष्यति।
एतावदुक्त्वा वचनं विश्वामित्रो महातपाः।
विरराम महातेजा ऋषिमध्ये महामुनिः ॥ १.५९.२२ ॥
મારા ક્રોધથી તે લાંબા કાળ સુધી દુર્ગતિમાં જીવશે. આટલું કહીને મહાતપસ્વી, મહાતેજસ્વી મહામુનિ વિશ્વામિત્ર ઋષિઓની વચ્ચે મૌન થઈ ગયા.