ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.6.1
तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित् सर्वसंग्रहः ।
दीर्घदर्शी महातेजाः पौरजानपदप्रियः ॥ १.६.१ ॥
ಆ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೇದಜ್ಞರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವರು, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಪುರವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಜನಪದದವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯರಾದವರು (ರಾಜ ದಶರಥ) ಇದ್ದರು.
1.6.2
इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मपरो वशी ।
महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ १.६.२ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಅತಿರಥ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಧರ್ಮಪರರು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರು, ಮಹರ್ಷಿಯಂತೆ, ರಾಜರ್ಷಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
1.6.3
बलवान् निहतामित्रो मित्रवान् विजितेन्द्रियः ।
धनैश्च संचयैश्चान्यैः शक्रवैश्रवणोपमः ॥ १.६.३ ॥
ಅವರು ಬಲಶಾಲಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವರು, ಮಿತ್ರರುಳ್ಳವರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು; ಧನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರಿಗೆ ಸಮಾನರು.
1.6.4
यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।
तथा दशरथो राजा लोकस्य परिरक्षिता ॥ १.६.४ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮನು ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆಯೇ, ರಾಜ ದಶರಥನೂ ಲೋಕದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು.
1.6.5
तेन सत्याभिसंधेन त्रिवर्गमनुतिष्ठता ।
पालिता सा पुरी श्रेष्ठा इन्द्रेणेवामरावती ॥ १.६.५ ॥
ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪರೂ, ತ್ರಿವರ್ಗವನ್ನು (ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ) ಆಚರಿಸುವವರೂ ಆದ ಅವರಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಅಮರಾವತಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
1.6.6
तस्मिन् पुरवरे हृष्टा धर्मात्मानो बहुश्रुताः ।
नरास्तुष्टा धनैः स्वैः स्वैरलुब्धाः सत्यवादिनः ॥ १.६.६ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟರೂ, ಧರ್ಮಾತ್ಮರೂ, ಬಹುಶ್ರುತರೂ ಆದ ಜನರಿದ್ದರು; ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿ, ಲೋಭವಿಲ್ಲದವರೂ ಸತ್ಯವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.
1.6.7
नाल्पसंनिचयः कश्चिदासीत् तस्मिन् पुरोत्तमे ।
कुटुम्बी यो ह्यसिद्धार्थोऽगवाश्वधनधान्यवान् ॥ १.६.७ ॥
ಆ ಉತ್ತಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹವುಳ್ಳವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ ಗೋವು, ಕುದುರೆ, ಧನ, ಧಾನ್ಯವಿಲ್ಲದವನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.6.8
कामी वा न कदर्यो वा नृशंसः पुरुषः क्वचित् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नाविद्वान् न च नास्तिकः ॥ १.६.८ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಿ, ಲೋಭಿ, ಕ್ರೂರ ಪುರುಷ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವಿದ್ವಾಂಸನೂ ನಾಸ್ತಿಕನೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.6.9
सर्वे नराश्च नार्यश्च धर्मशीलाः सुसंयताः ।
मुदिताः शीलवृत्ताभ्यां महर्षय इवामलाः ॥ १.६.९ ॥
ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಧರ್ಮಶೀಲರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಯಮಿಗಳು; ಶೀಲ ಮತ್ತು ನಡತೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಿತರು; ಮಹರ್ಷಿಗಳಂತೆ ನಿರ್ಮಲರು.
1.6.10
नाकुण्डली नामुकुटी नास्रग्वी नाल्पभोगवान् ।
नामृष्टो न नलिप्ताङ्गो नासुगन्धश्च विद्यते ॥ १.६.१० ॥
ಕುಂಡಲವಿಲ್ಲದವನು, ಕಿರೀಟವಿಲ್ಲದವನು, ಮಾಲೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಅಲ್ಪ ಭೋಗವುಳ್ಳವನು, ಮಲಿನನು, ಅಂಗಕ್ಕೆ ಲೇಪನ ಹಚ್ಚದವನು, ಸುಗಂಧವಿಲ್ಲದವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.6.11
नामृष्टभोजी नादाता नाप्यनङ्गदनिष्कधृक् ।
नाहस्ताभरणो वापि दृश्यते नाप्यनात्मवान् ॥ १.६.११ ॥
ಅಶುದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವನು, ದಾನ ಮಾಡದವನು, ತೋಳ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಹಾರ ಧರಿಸದವನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಭರಣವಿಲ್ಲದವನು, ಆತ್ಮಸಂಯಮವಿಲ್ಲದವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.6.12
नानाहिताग्निर्नायज्वा न क्षुद्रो वा न तस्करः ।
कश्चिदासीदयोध्यायां न चार्वृत्तो न संकरः ॥ १.६.१२ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡದವನು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವನು, ಕ್ಷುದ್ರನು, ಕಳ್ಳನು, ದುರ್ನಡತೆಯುಳ್ಳವನು, ಸಂಕರ ವರ್ಣದವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.6.13
स्वकर्मनिरता नित्यं ब्राह्मणा विजितेन्द्रियाः ।
दानाध्ययनशीलाश्च संयताश्च प्रतिग्रहे ॥ १.६.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸದಾ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಾಗಿ, ದಾನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ, ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
1.6.14
नास्तिको नानृती वापि न कश्चिदबहुश्रुतः ।
नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान् विद्यते क्वचित् ॥ १.६.१४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕನೂ, ಸುಳ್ಳುಗಾರನೂ, ಕಡಿಮೆ ಕಲಿತವನೂ, ಅಸೂಯೆಯುಳ್ಳವನೂ, ಅಶಕ್ತನೂ, ಅವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.6.15
नाषडङ्गविदत्रास्ति नाव्रतो नासहस्रदः ।
न दीनः क्षिप्तचित्तो वा व्यथितो वापि कश्चन ॥ १.६.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಆರು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ವ್ರತ ತೊರೆದವನೂ, ಸಾವಿರ ದಾನ ಮಾಡದವನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ದೀನನೂ, ಚಿತ್ತ ಕದಡಿದವನೂ, ದುಃಖಿತನೂ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.6.16
कश्चिन्नरो वा नारी वा नाश्रीमान् नाप्यरूपवान् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नापि राजन्यभक्तिमान् ॥ १.६.१६ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗಂಡಸೂ ಹೆಣ್ಣೂ ಕಾಂತಿಹೀನರಾಗಿಯೋ, ಅಂದವಿಲ್ಲದವರಾಗಿಯೋ, ರಾಜಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿಯೋ ಕಾಣಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.6.17
वर्णेष्वग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजकाः ।
कृतज्ञाश्च वदान्याश्च शूरा विक्रमसंयुताः ॥ १.६.१७ ॥
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುವವರು, ಕೃತಜ್ಞರು, ಉದಾರಿಗಳು, ಶೂರರು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
1.6.18
दीर्घायुषो नराः सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिताः ।
सहिताः पुत्रपौत्रैश्च नित्यं स्त्रीभिः पुरोत्तमे ॥ १.६.१८ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದವರಾಗಿದ್ದರು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದರು; ಸದಾ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಡನೆ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು.
1.6.19
क्षत्रं ब्रह्ममुखं चासीद् वैश्याः क्षत्रमनुव्रताः ।
शूद्राः स्वधर्मनिरतास्त्रीन् वर्णानुपचारिणः ॥ १.६.१९ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮುಖವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ವೈಶ್ಯರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು; ಶೂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
1.6.20
सा तेनेक्ष्वाकुनाथेन पुरी सुपरिरक्षिता ।
यथा पुरस्तान्मनुना मानवेन्द्रेण धीमता ॥ १.६.२० ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಅಧಿಪತಿಯು ಆ ನಗರವನ್ನು, ಹಿಂದೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನು ಮಾನವೇಂದ್ರನು ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆಯೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
1.6.21
योधानामग्निकल्पानां पेशलानाममर्षिणाम् ।
सम्पूर्णा कृतविद्यानां गुहा केसरिणामिव ॥ १.६.२१ ॥
ಅಗ್ನಿಸಮಾನರಾದ, ನಿಪುಣರಾದ, ಅವಮಾನ ಸಹಿಸದ, ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತರಾದ ಯೋಧರಿಂದ ಆ ನಗರವು ತುಂಬಿತ್ತು; ಗುಹೆಗಳು ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ.
1.6.22
काम्बोजविषये जातैर्बाह्लीकैश्च हयोत्तमैः ।
वनायुजैर्नदीजैश्च पूर्णा हरिहयोत्तमैः ॥ १.६.२२ ॥
ಕಾಂಬೋಜ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಲೀಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ, ವನಾಯು ಮತ್ತು ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಆ ನಗರವು ತುಂಬಿತ್ತು.
1.6.23
विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तैः पूर्णा हैमवतैरपि ।
मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गैः पर्वतोपमैः ॥ १.६.२३ ॥
ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ, ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡ, ಮದವೇರಿದ, ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ, ಪರ್ವತಗಳಂತಿರುವ ಆನೆಗಳಿಂದ ಆ ನಗರವು ತುಂಬಿತ್ತು.
1.6.24
ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।
अञ्जनादपि निष्क्रान्तैर्वामनादपि च द्विपैः ॥ १.६.२४ ॥
ಐರಾವತ ವಂಶದ, ಮಹಾಪದ್ಮ ವಂಶದ, ಅಂಜನದಿಂದ ಮತ್ತು ವಾಮನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆನೆಗಳಿಂದಲೂ ಆ ನಗರವು ತುಂಬಿತ್ತು.
1.6.25
भदैर्मन्द्रैर्मृगैश्चैव भद्रमन्द्रमृगैस्तथा ।
भद्रमन्द्रैर्भद्रमृगैर्मृगमन्द्रैश्च सा पुरी ॥ १.६.२५ ॥
ಭದ್ರ, ಮಂದ್ರ, ಮೃಗ ಜಾತಿಯ ಆನೆಗಳಿಂದಲೂ, ಭದ್ರ-ಮಂದ್ರ, ಭದ್ರ-ಮೃಗ, ಮೃಗ-ಮಂದ್ರ ಮಿಶ್ರ ಆನೆಗಳಿಂದಲೂ ಆ ನಗರ (ತುಂಬಿತ್ತು).
1.6.26
नित्यमत्तैः सदा पूर्णा नागैरचलसंनिभैः ।
सा योजने द्वे च भूयः सत्यनामा प्रकाशते ।
यस्यां दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ॥ १.६.२६ ॥
ಸದಾ ಮದೋನ್ಮತ್ತವಾದ, ಪರ್ವತಗಳಂತಿರುವ ಆನೆಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ನಗರ ಎರಡು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳಗಿತು; ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ದಶರಥ ರಾಜನು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
1.6.27
तां पुरीं स महातेजा राजा दशरथो महान् ।
शशास शमितामित्रो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १.६.२७ ॥
ಆ ನಗರವನ್ನು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ಮಹಾನ್ ರಾಜ ದಶರಥನು ಆಳಿದನು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದ ಅವನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಆಳಿದನು.
1.6.28
तां सत्यनामां दृढतोरणार्गलाम्
गृहैर्विचित्रैरुपशोभितां शिवाम् ।
पुरीमयोध्यां नृसहस्रसंकुलां
शशास वै शक्रसमो महीपतिः ॥ १.६.२८ ॥
ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ದೃಢ ತೋರಣ ಮತ್ತು ಅಗುಳಿಗಳುಳ್ಳ, ವಿಚಿತ್ರ ಭವನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಮಂಗಳಕರ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರವನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಸಮಾನನಾದ ಭೂಪತಿ ಆಳಿದನು.