ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.6.1
तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित् सर्वसंग्रहः ।
दीर्घदर्शी महातेजाः पौरजानपदप्रियः ॥ १.६.१ ॥
ସେହି ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରରେ ବେଦଜ୍ଞ, ସର୍ବସଂଗ୍ରାହକ, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ମହାତେଜସ୍ଵୀ, ପୁରବାସୀ ଓ ଜନପଦବାସୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ (ରାଜା ଦଶରଥ) ଥିଲେ।
1.6.2
इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मपरो वशी ।
महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ १.६.२ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅତିରଥ, ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଧର୍ମପରାୟଣ, ସଂଯମୀ, ମହର୍ଷିତୁଲ୍ୟ, ରାଜର୍ଷି, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ (ରାଜା ଦଶରଥ) ଥିଲେ।
1.6.3
बलवान् निहतामित्रो मित्रवान् विजितेन्द्रियः ।
धनैश्च संचयैश्चान्यैः शक्रवैश्रवणोपमः ॥ १.६.३ ॥
ସେ ବଳବାନ, ଶତ୍ରୁନାଶକ, ମିତ୍ରବାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ; ଧନ ଓ ସଂଚୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କୁବେରଙ୍କ ତୁଲ୍ୟ ଥିଲେ।
1.6.4
यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।
तथा दशरथो राजा लोकस्य परिरक्षिता ॥ १.६.४ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମନୁ ଯେପରି ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ସେପରି ରାଜା ଦଶରଥ ମଧ୍ୟ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ।
1.6.5
तेन सत्याभिसंधेन त्रिवर्गमनुतिष्ठता ।
पालिता सा पुरी श्रेष्ठा इन्द्रेणेवामरावती ॥ १.६.५ ॥
ସତ୍ୟସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ତ୍ରିବର୍ଗ (ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ) ଆଚରଣକାରୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅମରାବତୀ ପରି ପାଳିତ ହେଲା।
1.6.6
तस्मिन् पुरवरे हृष्टा धर्मात्मानो बहुश्रुताः ।
नरास्तुष्टा धनैः स्वैः स्वैरलुब्धाः सत्यवादिनः ॥ १.६.६ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରରେ ହୃଷ୍ଟ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ବହୁଶ୍ରୁତ ଲୋକମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ; ନିଜ ନିଜ ଧନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଲୋଭରହିତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ।
1.6.7
नाल्पसंनिचयः कश्चिदासीत् तस्मिन् पुरोत्तमे ।
कुटुम्बी यो ह्यसिद्धार्थोऽगवाश्वधनधान्यवान् ॥ १.६.७ ॥
ସେହି ଉତ୍ତମ ନଗରରେ ଅଳ୍ପ ସଞ୍ଚୟ ଥିବା କେହି ନ ଥିଲେ; ଗୃହସ୍ଥ ହୋଇ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ନ ଥିବା କେହି ନ ଥିଲେ।
1.6.8
कामी वा न कदर्यो वा नृशंसः पुरुषः क्वचित् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नाविद्वान् न च नास्तिकः ॥ १.६.८ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ କାମୀ, କୃପଣ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦୟ ପୁରୁଷ କେଉଁଠି ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲେ; ଅବିଦ୍ୱାନ କିମ୍ବା ନାସ୍ତିକ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲେ।
1.6.9
सर्वे नराश्च नार्यश्च धर्मशीलाः सुसंयताः ।
मुदिताः शीलवृत्ताभ्यां महर्षय इवामलाः ॥ १.६.९ ॥
ସେଠାର ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମଶୀଳ, ଭଲ ସଂଯମୀ, ଶୀଳ ଓ ଆଚରଣରେ ଆନନ୍ଦିତ, ମହର୍ଷିଙ୍କ ପରି ନିର୍ମଳ ଥିଲେ।
1.6.10
नाकुण्डली नामुकुटी नास्रग्वी नाल्पभोगवान् ।
नामृष्टो न नलिप्ताङ्गो नासुगन्धश्च विद्यते ॥ १.६.१० ॥
କୁଣ୍ଡଳହୀନ, ମୁକୁଟହୀନ, ମାଳାହୀନ, ଅଳ୍ପ ଭୋଗୀ, ମଳିନ, ଅଙ୍ଗରେ ଲେପହୀନ କିମ୍ବା ସୁଗନ୍ଧହୀନ କେହି ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲେ।
1.6.11
नामृष्टभोजी नादाता नाप्यनङ्गदनिष्कधृक् ।
नाहस्ताभरणो वापि दृश्यते नाप्यनात्मवान् ॥ १.६.११ ॥
ଅଶୁଦ୍ଧ ଭୋଜନକାରୀ, ଦାନ ନ କରୁଥିବା, ବାହୁବନ୍ଧ ଓ ସୁନାହାର ନ ପିନ୍ଧୁଥିବା, ହାତରେ ଅଳଙ୍କାରହୀନ କିମ୍ବା ଆତ୍ମସଂଯମହୀନ କେହି ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲେ।
1.6.12
नानाहिताग्निर्नायज्वा न क्षुद्रो वा न तस्करः ।
कश्चिदासीदयोध्यायां न चार्वृत्तो न संकरः ॥ १.६.१२ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ନ କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞ ନ କରୁଥିବା, କ୍ଷୁଦ୍ର, ଚୋର, ଦୁରାଚାରୀ କିମ୍ବା ସଂକର ବର୍ଣ୍ଣର କେହି ନ ଥିଲେ।
1.6.13
स्वकर्मनिरता नित्यं ब्राह्मणा विजितेन्द्रियाः ।
दानाध्ययनशीलाश्च संयताश्च प्रतिग्रहे ॥ १.६.१३ ॥
ସେଠାକାର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ ଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତିଥିବା, ଦାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ଦାନ ଗ୍ରହଣରେ ସଂଯମୀ ଥିଲେ।
1.6.14
नास्तिको नानृती वापि न कश्चिदबहुश्रुतः ।
नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान् विद्यते क्वचित् ॥ १.६.१४ ॥
ସେଠାରେ ନାସ୍ତିକ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ଅଳ୍ପଜ୍ଞ, ଈର୍ଷାପରାୟଣ, ଅସମର୍ଥ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞ କେହି କେଉଁଠି ମିଳୁ ନଥିଲେ।
1.6.15
नाषडङ्गविदत्रास्ति नाव्रतो नासहस्रदः ।
न दीनः क्षिप्तचित्तो वा व्यथितो वापि कश्चन ॥ १.६.१५ ॥
ଏଠାରେ ଷଡ଼ଙ୍ଗ ବେଦ ନ ଜାଣୁଥିବା କେହି ନଥିଲେ; ବ୍ରତହୀନ କିମ୍ବା ହଜାରେ ଦାନ ନ କରୁଥିବା କେହି ନଥିଲେ; ଦୀନ, ବିକ୍ଷିପ୍ତଚିତ୍ତ କିମ୍ବା ଦୁଃଖିତ କେହି ନଥିଲେ।
1.6.16
कश्चिन्नरो वा नारी वा नाश्रीमान् नाप्यरूपवान् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नापि राजन्यभक्तिमान् ॥ १.६.१६ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ବା ନାରୀ ଶ୍ରୀହୀନ, କୁରୂପ କିମ୍ବା ରାଜଭକ୍ତିହୀନ ଦେଖାଯିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା।
1.6.17
वर्णेष्वग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजकाः ।
कृतज्ञाश्च वदान्याश्च शूरा विक्रमसंयुताः ॥ १.६.१७ ॥
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ପୂଜକ, କୃତଜ୍ଞ, ଉଦାର, ଶୂର ଓ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଥିଲେ।
1.6.18
दीर्घायुषो नराः सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिताः ।
सहिताः पुत्रपौत्रैश्च नित्यं स्त्रीभिः पुरोत्तमे ॥ १.६.१८ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରରେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ସର୍ବଦା ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିଲେ।
1.6.19
क्षत्रं ब्रह्ममुखं चासीद् वैश्याः क्षत्रमनुव्रताः ।
शूद्राः स्वधर्मनिरतास्त्रीन् वर्णानुपचारिणः ॥ १.६.१९ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଖ ମାନି ଚଳୁଥିଲେ; ବୈଶ୍ୟମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିରତ ରହି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
1.6.20
सा तेनेक्ष्वाकुनाथेन पुरी सुपरिरक्षिता ।
यथा पुरस्तान्मनुना मानवेन्द्रेण धीमता ॥ १.६.२० ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ସେ ଅଧିପତି ସେ ନଗରୀକୁ ପୂର୍ବରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନବେନ୍ଦ୍ର ମନୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେପରି ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କଲେ।
1.6.21
योधानामग्निकल्पानां पेशलानाममर्षिणाम् ।
सम्पूर्णा कृतविद्यानां गुहा केसरिणामिव ॥ १.६.२१ ॥
ଅଗ୍ନିସମାନ, ନିପୁଣ, ଅପମାନ ସହ୍ୟ ନ କରୁଥିବା, ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କରେ ସେ ନଗରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଗୁମ୍ଫା ସିଂହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରି।
1.6.22
काम्बोजविषये जातैर्बाह्लीकैश्च हयोत्तमैः ।
वनायुजैर्नदीजैश्च पूर्णा हरिहयोत्तमैः ॥ १.६.२२ ॥
କାମ୍ବୋଜ ଦେଶ ଓ ବାହ୍ଲୀକରେ ଜାତ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ, ବନାୟୁ ଓ ନଦୀ କୂଳରେ ଜାତ ଅଶ୍ୱ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିଙ୍ଗଳ ଅଶ୍ୱରେ ସେ ନଗରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.6.23
विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तैः पूर्णा हैमवतैरपि ।
मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गैः पर्वतोपमैः ॥ १.६.२३ ॥
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଜାତ, ମତ୍ତ, ହିମାଳୟରେ ଜାତ ମଧ୍ୟ, ମଦଯୁକ୍ତ, ଅତି ବଳଶାଳୀ, ପର୍ବତ ସମାନ ହାତୀମାନଙ୍କରେ ସେ ନଗରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.6.24
ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।
अञ्जनादपि निष्क्रान्तैर्वामनादपि च द्विपैः ॥ १.६.२४ ॥
ଐରାବତ କୁଳର, ମହାପଦ୍ମ କୁଳର, ଏବଂ ଅଞ୍ଜନ ଓ ବାମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହାତୀମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନଗରୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.6.25
भदैर्मन्द्रैर्मृगैश्चैव भद्रमन्द्रमृगैस्तथा ।
भद्रमन्द्रैर्भद्रमृगैर्मृगमन्द्रैश्च सा पुरी ॥ १.६.२५ ॥
ଭଦ୍ର, ମନ୍ଦ୍ର ଓ ମୃଗ ଜାତିର ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଭଦ୍ର-ମନ୍ଦ୍ର, ଭଦ୍ର-ମୃଗ, ମୃଗ-ମନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ନଗର (ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।
1.6.26
नित्यमत्तैः सदा पूर्णा नागैरचलसंनिभैः ।
सा योजने द्वे च भूयः सत्यनामा प्रकाशते ।
यस्यां दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ॥ १.६.२६ ॥
ସର୍ବଦା ମଦମତ୍ତ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହାତୀମାନଙ୍କରେ ସଦା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ନଗର ଦୁଇ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାପି ନିଜ ନାମକୁ ସତ୍ୟ କରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ସେଠାରେ ବାସ କରି ରାଜା ଦଶରଥ ଜଗତ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
1.6.27
तां पुरीं स महातेजा राजा दशरथो महान् ।
शशास शमितामित्रो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १.६.२७ ॥
ସେହି ନଗରକୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମହାନ ରାଜା ଦଶରଥ ଶାସନ କରୁଥିଲେ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିବା ସେ ନକ୍ଷତ୍ର ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ପରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
1.6.28
तां सत्यनामां दृढतोरणार्गलाम्
गृहैर्विचित्रैरुपशोभितां शिवाम् ।
पुरीमयोध्यां नृसहस्रसंकुलां
शशास वै शक्रसमो महीपतिः ॥ १.६.२८ ॥
ନାମକୁ ସତ୍ୟ କରୁଥିବା, ଦୃଢ଼ ତୋରଣ ଓ ଅର୍ଗଳାଯୁକ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ଗୃହରେ ଶୋଭିତ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ଭୂପତି ଶାସନ କରୁଥିଲେ।