వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.6.1
तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित् सर्वसंग्रहः ।
दीर्घदर्शी महातेजाः पौरजानपदप्रियः ॥ १.६.१ ॥
ఆ అయోధ్యా నగరంలో వేదజ్ఞుడు, అన్నింటినీ సమకూర్చువాడు, దూరదృష్టి కలవాడు, మహా తేజస్వి, పౌరులకు మరియు జనపదవాసులకు ప్రియుడు (రాజు దశరథుడు) ఉండెను.
1.6.2
इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मपरो वशी ।
महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ १.६.२ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశపు అతిరథుడు, యజ్ఞం చేసేవాడు, ధర్మపరాయణుడు, జితేంద్రియుడు, మహర్షి వంటివాడు, రాజర్షి, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు.
1.6.3
बलवान् निहतामित्रो मित्रवान् विजितेन्द्रियः ।
धनैश्च संचयैश्चान्यैः शक्रवैश्रवणोपमः ॥ १.६.३ ॥
ఆయన బలవంతుడు, శత్రువులను సంహరించినవాడు, మిత్రులు కలవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు; ధనం మరియు సంపదలలో ఇంద్రునికి, కుబేరునికి సమానుడు.
1.6.4
यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।
तथा दशरथो राजा लोकस्य परिरक्षिता ॥ १.६.४ ॥
మహా తేజస్వి అయిన మనువు లోకాన్ని రక్షించినట్లే, రాజు దశరథుడు కూడా లోకాన్ని రక్షించువాడు.
1.6.5
तेन सत्याभिसंधेन त्रिवर्गमनुतिष्ठता ।
पालिता सा पुरी श्रेष्ठा इन्द्रेणेवामरावती ॥ १.६.५ ॥
సత్యసంకల్పుడు, త్రివర్గాన్ని (ధర్మ, అర్థ, కామ) అనుష్ఠించువాడైన ఆయన చేత ఆ శ్రేష్ఠ నగరం ఇంద్రునిచే అమరావతి రక్షింపబడినట్లు రక్షింపబడింది.
1.6.6
तस्मिन् पुरवरे हृष्टा धर्मात्मानो बहुश्रुताः ।
नरास्तुष्टा धनैः स्वैः स्वैरलुब्धाः सत्यवादिनः ॥ १.६.६ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ నగరంలో సంతోషవంతులు, ధర్మాత్ములు, బహుశ్రుతులైన ప్రజలు ఉండిరి; తమ తమ ధనంతో తృప్తిపడి, లోభం లేనివారై, సత్యం పలికేవారు.
1.6.7
नाल्पसंनिचयः कश्चिदासीत् तस्मिन् पुरोत्तमे ।
कुटुम्बी यो ह्यसिद्धार्थोऽगवाश्वधनधान्यवान् ॥ १.६.७ ॥
ఆ ఉత్తమ నగరంలో స్వల్ప సంపద కలవాడు ఎవడూ లేడు; గృహస్థుడై గోవులు, గుఱ్ఱాలు, ధనం, ధాన్యం లేనివాడూ లేడు.
1.6.8
कामी वा न कदर्यो वा नृशंसः पुरुषः क्वचित् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नाविद्वान् न च नास्तिकः ॥ १.६.८ ॥
అయోధ్యలో కామాసక్తుడు, లుబ్ధుడు, క్రూరుడు ఎక్కడా కనిపించడు; అవిద్వాంసుడు, నాస్తికుడు కూడా కనిపించడు.
1.6.9
सर्वे नराश्च नार्यश्च धर्मशीलाः सुसंयताः ।
मुदिताः शीलवृत्ताभ्यां महर्षय इवामलाः ॥ १.६.९ ॥
అక్కడ పురుషులు, స్త్రీలు అందరూ ధర్మశీలురు, చక్కగా నిగ్రహం కలవారు; శీలం, ప్రవర్తనతో ఆనందించేవారు; మహర్షుల వలె నిర్మలులు.
1.6.10
नाकुण्डली नामुकुटी नास्रग्वी नाल्पभोगवान् ।
नामृष्टो न नलिप्ताङ्गो नासुगन्धश्च विद्यते ॥ १.६.१० ॥
కుండలాలు లేనివాడు, కిరీటం లేనివాడు, మాల లేనివాడు, స్వల్ప భోగాలు కలవాడు, మురికివాడు, అంగరాగం పూసుకోనివాడు, సుగంధం లేనివాడు అక్కడ కనిపించడు.
1.6.11
नामृष्टभोजी नादाता नाप्यनङ्गदनिष्कधृक् ।
नाहस्ताभरणो वापि दृश्यते नाप्यनात्मवान् ॥ १.६.११ ॥
అపవిత్ర ఆహారం తినేవాడు, దానం చేయనివాడు, భుజకీర్తులు, బంగారు హారం ధరించనివాడు, చేతి ఆభరణాలు లేనివాడు, ఆత్మనిగ్రహం లేనివాడు అక్కడ కనిపించడు.
1.6.12
नानाहिताग्निर्नायज्वा न क्षुद्रो वा न तस्करः ।
कश्चिदासीदयोध्यायां न चार्वृत्तो न संकरः ॥ १.६.१२ ॥
అయోధ్యలో అగ్నిహోత్రం చేయనివాడు, యజ్ఞం చేయనివాడు, క్షుద్రుడు, దొంగ, దుర్వర్తనుడు, సంకరజాతివాడు ఎవడూ లేడు.
1.6.13
स्वकर्मनिरता नित्यं ब्राह्मणा विजितेन्द्रियाः ।
दानाध्ययनशीलाश्च संयताश्च प्रतिग्रहे ॥ १.६.१३ ॥
అక్కడి బ్రాహ్మణులు ఎల్లప్పుడూ తమ కర్మలలో నిమగ్నులై ఉండేవారు; ఇంద్రియాలను జయించినవారై, దానం చేయడంలోనూ అధ్యయనంలోనూ ఆసక్తి కలవారై, దానం స్వీకరించడంలో నిగ్రహం కలవారై ఉండేవారు.
1.6.14
नास्तिको नानृती वापि न कश्चिदबहुश्रुतः ।
नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान् विद्यते क्वचित् ॥ १.६.१४ ॥
అక్కడ నాస్తికుడు, అబద్ధాలకోరు, తక్కువ జ్ఞానం కలవాడు, అసూయాపరుడు, అసమర్థుడు, అజ్ఞాని ఎక్కడా కనిపించేవారు కారు.
1.6.15
नाषडङ्गविदत्रास्ति नाव्रतो नासहस्रदः ।
न दीनः क्षिप्तचित्तो वा व्यथितो वापि कश्चन ॥ १.६.१५ ॥
ఇక్కడ ఆరు వేదాంగాలు తెలియనివాడు ఎవడూ లేడు; వ్రతాలు విడిచినవాడు, వేయి దానాలు చేయనివాడూ లేడు; దీనుడు, చిత్తం చెదరినవాడు, బాధపడేవాడు ఎవడూ లేడు.
1.6.16
कश्चिन्नरो वा नारी वा नाश्रीमान् नाप्यरूपवान् ।
द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नापि राजन्यभक्तिमान् ॥ १.६.१६ ॥
అయోధ్యలో ఏ పురుషుడో స్త్రీయో తేజస్సు లేనివారిగా, అందవిహీనులుగా, రాజభక్తి లేనివారిగా కనిపించేవారు కాదు.
1.6.17
वर्णेष्वग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजकाः ।
कृतज्ञाश्च वदान्याश्च शूरा विक्रमसंयुताः ॥ १.६.१७ ॥
నాలుగు వర్ణాలలో ముఖ్యులు దేవతలను, అతిథులను పూజించేవారు, కృతజ్ఞులు, ఉదారులు, శౌర్యపరాక్రమాలు కలవారై ఉండేవారు.
1.6.18
दीर्घायुषो नराः सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिताः ।
सहिताः पुत्रपौत्रैश्च नित्यं स्त्रीभिः पुरोत्तमे ॥ १.६.१८ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ నగరంలో మనుషులందరూ దీర్ఘాయుష్కులు, ధర్మాన్ని సత్యాన్ని ఆశ్రయించినవారు; ఎల్లప్పుడూ కొడుకులు, మనవలు, భార్యలతో కలిసి ఉండేవారు.
1.6.19
क्षत्रं ब्रह्ममुखं चासीद् वैश्याः क्षत्रमनुव्रताः ।
शूद्राः स्वधर्मनिरतास्त्रीन् वर्णानुपचारिणः ॥ १.६.१९ ॥
క్షత్రియులు బ్రాహ్మణులను ముఖంగా కలిగి ఉన్నారు; వైశ్యులు క్షత్రియులను అనుసరించారు; శూద్రులు తమ ధర్మంలో నిలిచి మూడు వర్ణాలకు సేవ చేశారు.
1.6.20
सा तेनेक्ष्वाकुनाथेन पुरी सुपरिरक्षिता ।
यथा पुरस्तान्मनुना मानवेन्द्रेण धीमता ॥ १.६.२० ॥
ఇక్ష్వాకు వంశాధిపతి ఆ నగరాన్ని, పూర్వం జ్ఞానవంతుడైన మనువు మానవేంద్రుడు కాపాడినట్లే బాగుగా కాపాడాడు.
1.6.21
योधानामग्निकल्पानां पेशलानाममर्षिणाम् ।
सम्पूर्णा कृतविद्यानां गुहा केसरिणामिव ॥ १.६.२१ ॥
అగ్నితో సమానులైన, నైపుణ్యంగల, అవమానాన్ని సహించని, విద్యలో నిష్ణాతులైన యోధులతో ఆ నగరం నిండి ఉండేది; గుహలు సింహాలతో నిండినట్లు.
1.6.22
काम्बोजविषये जातैर्बाह्लीकैश्च हयोत्तमैः ।
वनायुजैर्नदीजैश्च पूर्णा हरिहयोत्तमैः ॥ १.६.२२ ॥
కాంబోజ దేశంలో, బాహ్లీకంలో పుట్టిన ఉత్తమ గుర్రాలతో, వనాయువులో, నదీతీరాల్లో పుట్టిన గుర్రాలతో, శ్రేష్ఠమైన పసుపు-గోధుమ రంగు గుర్రాలతో ఆ నగరం నిండి ఉండేది.
1.6.23
विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तैः पूर्णा हैमवतैरपि ।
मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गैः पर्वतोपमैः ॥ १.६.२३ ॥
వింధ్య పర్వతాల్లో పుట్టిన, మదించిన, హిమాలయంలో పుట్టిన కూడా, మదంతో కూడిన, అత్యంత బలమైన, పర్వతాలతో సమానమైన ఏనుగులతో ఆ నగరం నిండి ఉండేది.
1.6.24
ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।
अञ्जनादपि निष्क्रान्तैर्वामनादपि च द्विपैः ॥ १.६.२४ ॥
ఐరావత వంశంలోని, మహాపద్మ వంశంలోని, అంజనం నుండి, వామనం నుండి పుట్టిన ఏనుగులతో కూడా ఆ నగరం నిండి ఉండేది.
1.6.25
भदैर्मन्द्रैर्मृगैश्चैव भद्रमन्द्रमृगैस्तथा ।
भद्रमन्द्रैर्भद्रमृगैर्मृगमन्द्रैश्च सा पुरी ॥ १.६.२५ ॥
భద్ర, మంద్ర, మృగ జాతుల ఏనుగులతో, అలాగే భద్ర-మంద్ర, భద్ర-మృగ, మృగ-మంద్ర మిశ్రమ ఏనుగులతో ఆ నగరం (నిండి ఉండేది).
1.6.26
नित्यमत्तैः सदा पूर्णा नागैरचलसंनिभैः ।
सा योजने द्वे च भूयः सत्यनामा प्रकाशते ।
यस्यां दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ॥ १.६.२६ ॥
ఎల్లప్పుడూ మదించిన, పర్వతాల వంటి ఏనుగులతో ఎల్లప్పుడూ నిండిన ఆ నగరం రెండు యోజనాల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి, తన పేరుకు తగినట్లు ప్రకాశించింది; అందులో నివసిస్తూ దశరథ మహారాజు లోకాన్ని పాలించాడు.
1.6.27
तां पुरीं स महातेजा राजा दशरथो महान् ।
शशास शमितामित्रो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १.६.२७ ॥
ఆ నగరాన్ని మహా తేజస్వి, గొప్పవాడైన దశరథ మహారాజు పాలించాడు; శత్రువులను అణచిన ఆయన, నక్షత్రాలపై చంద్రునిలా పరిపాలించాడు.
1.6.28
तां सत्यनामां दृढतोरणार्गलाम्
गृहैर्विचित्रैरुपशोभितां शिवाम् ।
पुरीमयोध्यां नृसहस्रसंकुलां
शशास वै शक्रसमो महीपतिः ॥ १.६.२८ ॥
పేరుకు తగిన, బలమైన తోరణాలు, అడ్డుగడియలు కలిగిన, విచిత్రమైన భవనాలతో అలంకరించబడిన, శుభకరమైన, వేలాది ప్రజలతో నిండిన ఆ అయోధ్య నగరాన్ని ఇంద్రునితో సమానుడైన భూపతి పాలించాడు.