Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.61.1
विश्वामित्रो महातेजाः प्रस्थितान् वीक्ष्य तानृषीन्।
अब्रवीन्नरशार्दूल सर्वांस्तान् वनवासिनः ॥ १.६१.१ ॥
Al ver partir a aquellos sabios, Viśvāmitra, de gran esplendor, habló a todos aquellos moradores del bosque, ¡oh, tigre entre los hombres!
1.61.2
महाविघ्नः प्रवृत्तोऽयं दक्षिणामास्थितो दिशम्।
दिशमन्यां प्रपत्स्यामस्तत्र तप्स्यामहे तपः ॥ १.६१.२ ॥
Ha surgido un gran obstáculo en la dirección sur. Iremos a otra dirección y allí practicaremos austeridad.
1.61.3
पश्चिमायां विशालायां पुष्करेषु महात्मनः।
सुखं तपश्चरिष्यामः सुखं तद्धि तपोवनम् ॥ १.६१.३ ॥
En la dirección oeste, en la vasta región de los Puṣkaras, practicaremos austeridad con facilidad, pues ese es en verdad un bosque de austeridad.
1.61.4
एवमुक्त्वा महातेजाः पुष्करेषु महामुनिः।
तप उग्रं दुराधर्षं तेपे मूलफलाशनः ॥ १.६१.४ ॥
Habiendo dicho esto, el gran sabio de gran esplendor practicó en Puṣkara una austeridad feroz e inexpugnable, alimentándose de raíces y frutos.
1.61.5
एतस्मिन्नेव काले तु अयोध्याधिपतिर्महान्।
अम्बरीष इति ख्यातो यष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.६१.५ ॥
En este mismo tiempo, el gran señor de Ayodhyā, famoso con el nombre de Ambarīṣa, comenzó a realizar un sacrificio.
1.61.6
तस्य वै यजमानस्य पशुमिन्द्रो जहार ह।
प्रणष्टे तु पशौ विप्रो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.६१.६ ॥
Indra, en efecto, robó el animal de sacrificio de aquel oficiante. Cuando el animal se perdió, el sacerdote dijo estas palabras al rey.
1.61.7
पशुरभ्याहृतो राजन् प्रणष्टस्तव दुर्नयात्।
अरक्षितारं राजानं घ्नन्ति दोषा नरेश्वर ॥ १.६१.७ ॥
Oh rey, el animal de sacrificio fue arrebatado y perdido por tu mal gobierno. Oh señor de los hombres, las faltas destruyen al rey que no protege.
1.61.8
प्रायश्चित्तं महद्ध्येतन्नरं वा पुरुषर्षभ।
आनयस्व पशुं शीघ्रं यावत् कर्म प्रवर्तते ॥ १.६१.८ ॥
Oh mejor de los hombres, esto requiere una gran expiación. Trae pronto un hombre o un animal, mientras el rito sacrificial sigue en curso.
1.61.9
उपाध्यायवचः श्रुत्वा स राजा पुरुषर्षभः।
अन्वियेष महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः ॥ १.६१.९ ॥
Al oír las palabras del sacerdote, aquel rey de gran intelecto, el mejor de los hombres, buscó al animal con miles de vacas.
1.61.10
देशाञ्जनपदांस्तांस्तान् नगराणि वनानि च।
आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो महीपतिः ॥ १.६१.१० ॥
Buscando por países, tierras de pueblos, aquellas ciudades, bosques y santos ermitaños, el señor de la tierra vagó.
1.61.11
स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन।
भृगुतुंगे समासीनमृचीकं संददर्श ह ॥ १.६१.११ ॥
Oh deleite de los Raghu, vio a Ṛcīka sentado en Bhṛgutuṅga, junto con sus hijos y su esposa.
1.61.12
तमुवाच महातेजाः प्रणम्याभिप्रसाद्य च।
महर्षिं तपसा दीप्तं राजर्षिरमितप्रभः ॥ १.६१.१२ ॥
Habiendo inclinado la cabeza y ganado el favor de aquel gran sabio, resplandeciente por su austeridad, el rey-sabio de radiancia sin límites le habló.
1.61.13
पृष्ट्वा सर्वत्र कुशलमृचीकं तमिदं वचः।
गवां शतसहस्रेण विक्रीणीषे सुतं यदि ॥ १.६१.१३ ॥
Tras preguntar por el bienestar de todos, el rey dijo a Ṛcīka: si vendieras a tu hijo por cien mil vacas...
1.61.14
पशोरर्थे महाभाग कृतकृत्योऽस्मि भार्गव।
सर्वे परिगता देशा यज्ञियं न लभे पशुम् ॥ १.६१.१४ ॥
¡Oh Bhārgava de gran fortuna!, he recorrido todas las regiones en busca de un animal, y no he encontrado uno apto para el sacrificio.
1.61.15
दातुमर्हसि मूल्येन सुतमेकमितो मम।
एवमुक्तो महातेजा ऋचीकस्त्वब्रवीद् वचः ॥ १.६१.१५ ॥
Deberías darme a uno de tus hijos a cambio de un precio. Así interpelado, el gran resplandeciente Ṛcīka habló estas palabras.
1.61.16
नाहं ज्येष्ठं नरश्रेष्ठ विक्रीणीयां कथंचन।
ऋचीकस्य वचः श्रुत्वा तेषां माता महात्मनाम् ॥ १.६१.१६ ॥
¡Oh mejor de los hombres!, de ninguna manera venderé a mi hijo mayor. Al oír las palabras de Ṛcīka, la madre de aquellos magnánimos...
1.61.17
उवाच नरशार्दूलमम्बरीषमिदं वचः।
अविक्रेयं सुतं ज्येष्ठं भगवानाह भार्गवः ॥ १.६१.१७ ॥
La madre de aquellos magnánimos dijo estas palabras a Ambarīṣa, tigre entre los hombres: el venerable Bhārgava ha declarado que el hijo mayor no debe venderse.
1.61.18
ममापि दयितं विद्धि कनिष्ठं शुनकं प्रभो।
तस्मात् कनीयसं पुत्रं न दास्ये तव पार्थिव ॥ १.६१.१८ ॥
Sabe, oh señor, que también me es querido mi hijo menor Śunaka. Por tanto, oh rey, no te daré a mi hijo menor.
1.61.19
प्रायेण हि नरश्रेष्ठ ज्येष्ठाः पितृषु वल्लभाः।
मातॄणां च कनीयांसस्तस्माद् रक्ष्ये कनीयसम् ॥ १.६१.१९ ॥
Mejor de los hombres, por lo general los padres aman a sus hijos mayores y las madres a los menores; por eso protegeré al menor.
1.61.20
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन् मुनिपत्न्यां तथैव च।
शुनःशेपः स्वयं राम मध्यमो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.६१.२० ॥
Cuando el sabio hubo hablado así, y también la esposa del sabio, oh Rāma, el hijo del medio, Śunaḥśepa, habló él mismo estas palabras.
1.61.21
पिता ज्येष्ठमविक्रेयं माता चाह कनीयसम्।
विक्रेयं मध्यमं मन्ये राजपुत्र नयस्व माम् ॥ १.६१.२१ ॥
El padre dijo que el mayor no debía venderse, y la madre que el menor no debía venderse; yo considero que el del medio puede venderse. Oh príncipe, llévame.
1.61.22
अथ राजा महाबाहो वाक्यान्ते ब्रह्मवादिनः।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य कोटिभी रत्नराशिभिः ॥ १.६१.२२ ॥
Entonces, oh de brazos poderosos, cuando el sabio de los Vedas terminó sus palabras, el rey, con decenas de millones de oro y montones de joyas...
1.61.23
गवां शतसहस्रेण शुनःशेपं नरेश्वरः।
गृहीत्वा परमप्रीतो जगाम रघुनन्दन ॥ १.६१.२३ ॥
Con cien mil vacas, el señor de los hombres tomó a Śunaḥśepa y se marchó muy complacido, oh delicia de los Raghus.
1.61.24
अम्बरीषस्तु राजर्षी रथमारोप्य सत्वरः।
शुनःशेपं महातेजा जगामाशु महायशाः ॥ १.६१.२४ ॥
Pero el rey sabio Ambarīṣa, de gran esplendor y gran fama, subió rápidamente a Śunaḥśepa a su carro y partió velozmente.