വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.61.1
विश्वामित्रो महातेजाः प्रस्थितान् वीक्ष्य तानृषीन्।
अब्रवीन्नरशार्दूल सर्वांस्तान् वनवासिनः ॥ १.६१.१ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ വിശ്വാമിത്രൻ പുറപ്പെടുന്ന ആ ഋഷിമാരെ കണ്ട്, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ആ വനവാസികളോടെല്ലാം പറഞ്ഞു.
1.61.2
महाविघ्नः प्रवृत्तोऽयं दक्षिणामास्थितो दिशम्।
दिशमन्यां प्रपत्स्यामस्तत्र तप्स्यामहे तपः ॥ १.६१.२ ॥
തെക്കൻ ദിശയിൽ ഒരു വലിയ വിഘ്നം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. നമുക്ക് മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് പോയി അവിടെ തപസ്സ് ചെയ്യാം.
1.61.3
पश्चिमायां विशालायां पुष्करेषु महात्मनः।
सुखं तपश्चरिष्यामः सुखं तद्धि तपोवनम् ॥ १.६१.३ ॥
പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ, പുഷ്കരങ്ങളിലെ വിശാലമായ പ്രദേശത്ത് നമുക്ക് സുഖമായി തപസ്സ് ചെയ്യാം; അത് തപോവനമാണല്ലോ.
1.61.4
एवमुक्त्वा महातेजाः पुष्करेषु महामुनिः।
तप उग्रं दुराधर्षं तेपे मूलफलाशनः ॥ १.६१.४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാതേജസ്വിയായ മഹാമുനി പുഷ്കരങ്ങളിൽ ഉഗ്രവും അജയ്യവുമായ തപസ്സ് ചെയ്തു; കിഴങ്ങും പഴങ്ങളും മാത്രം ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്.
1.61.5
एतस्मिन्नेव काले तु अयोध्याधिपतिर्महान्।
अम्बरीष इति ख्यातो यष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.६१.५ ॥
അതേ സമയത്ത് അയോധ്യയുടെ മഹാരാജാവായ, അംബരീഷൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായവൻ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
1.61.6
तस्य वै यजमानस्य पशुमिन्द्रो जहार ह।
प्रणष्टे तु पशौ विप्रो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.६१.६ ॥
ആ യജമാനന്റെ പശുവിനെ ഇന്ദ്രൻ അപഹരിച്ചു. പശു നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ വിപ്രൻ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.61.7
पशुरभ्याहृतो राजन् प्रणष्टस्तव दुर्नयात्।
अरक्षितारं राजानं घ्नन्ति दोषा नरेश्वर ॥ १.६१.७ ॥
ഹേ രാജാവേ! നിന്റെ ദുർന്നയം കാരണം പശു അപഹരിക്കപ്പെട്ടു നഷ്ടമായി. ഹേ നരേശ്വരാ! സംരക്ഷിക്കാത്ത രാജാവിനെ ദോഷങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.
1.61.8
प्रायश्चित्तं महद्ध्येतन्नरं वा पुरुषर्षभ।
आनयस्व पशुं शीघ्रं यावत् कर्म प्रवर्तते ॥ १.६१.८ ॥
ഹേ പുരുഷർഷഭാ! ഇതിന് വലിയ പ്രായശ്ചിത്തം വേണം — ഒരു മനുഷ്യനെയോ മൃഗത്തെയോ വേഗം കൊണ്ടുവരൂ, യാഗകർമ്മം നടക്കുന്ന കാലത്തോളം.
1.61.9
उपाध्यायवचः श्रुत्वा स राजा पुरुषर्षभः।
अन्वियेष महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः ॥ १.६१.९ ॥
പുരോഹിതന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ആ മഹാബുദ്ധിയായ പുരുഷർഷഭനായ രാജാവ് ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കളോടൊപ്പം പശുവിനെ അന്വേഷിച്ചു.
1.61.10
देशाञ्जनपदांस्तांस्तान् नगराणि वनानि च।
आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो महीपतिः ॥ १.६१.१० ॥
ദേശങ്ങളിലും ജനപദങ്ങളിലും, ആ നഗരങ്ങളിലും കാടുകളിലും, പുണ്യ ആശ്രമങ്ങളിലും അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹീപതി സഞ്ചരിച്ചു.
1.61.11
स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन।
भृगुतुंगे समासीनमृचीकं संददर्श ह ॥ १.६१.११ ॥
ഹേ രഘുനന്ദനാ! പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യയോടുമൊപ്പം ഭൃഗുതുംഗത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഋചീകനെ അവൻ കണ്ടു.
1.61.12
तमुवाच महातेजाः प्रणम्याभिप्रसाद्य च।
महर्षिं तपसा दीप्तं राजर्षिरमितप्रभः ॥ १.६१.१२ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ, അമിതപ്രഭയുള്ള രാജർഷി, തപസ്സിനാൽ ദീപ്തനായ ആ മഹർഷിയെ വണങ്ങി പ്രസാദിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു.
1.61.13
पृष्ट्वा सर्वत्र कुशलमृचीकं तमिदं वचः।
गवां शतसहस्रेण विक्रीणीषे सुतं यदि ॥ १.६१.१३ ॥
എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ച ശേഷം അംബരീഷൻ ഋചീകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു - അങ്ങ് മകനെ ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾക്ക് വിൽക്കുമെങ്കിൽ...
1.61.14
पशोरर्थे महाभाग कृतकृत्योऽस्मि भार्गव।
सर्वे परिगता देशा यज्ञियं न लभे पशुम् ॥ १.६१.१४ ॥
ഹേ മഹാഭാഗ ഭാർഗവാ, പശുവിനായി ഞാൻ കൃതകൃത്യനായി. എല്ലാ ദേശങ്ങളും അന്വേഷിച്ചു; യജ്ഞയോഗ്യമായ പശുവിനെ കിട്ടിയില്ല.
1.61.15
दातुमर्हसि मूल्येन सुतमेकमितो मम।
एवमुक्तो महातेजा ऋचीकस्त्वब्रवीद् वचः ॥ १.६१.१५ ॥
അങ്ങയുടെ ഒരു മകനെ വിലയ്ക്ക് എനിക്ക് തരണം. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട മഹാതേജസ്വിയായ ഋചീകൻ പറഞ്ഞു.
1.61.16
नाहं ज्येष्ठं नरश्रेष्ठ विक्रीणीयां कथंचन।
ऋचीकस्य वचः श्रुत्वा तेषां माता महात्मनाम् ॥ १.६१.१६ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, മൂത്ത മകനെ ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും വിൽക്കില്ല. ഋചീകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മഹാത്മാക്കളുടെ അമ്മ...
1.61.17
उवाच नरशार्दूलमम्बरीषमिदं वचः।
अविक्रेयं सुतं ज्येष्ठं भगवानाह भार्गवः ॥ १.६१.१७ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളുടെ അമ്മ നരശാർദൂലനായ അംബരീഷനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു - മൂത്ത മകനെ വിൽക്കരുതെന്ന് ഭഗവാൻ ഭാർഗവൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
1.61.18
ममापि दयितं विद्धि कनिष्ठं शुनकं प्रभो।
तस्मात् कनीयसं पुत्रं न दास्ये तव पार्थिव ॥ १.६१.१८ ॥
പ്രഭോ, ഇളയവനായ ശുനകനും എനിക്ക് പ്രിയനാണെന്ന് അറിയുക. അതിനാൽ പാർത്ഥിവാ, ഇളയ മകനെ ഞാൻ അങ്ങയ്ക്ക് തരില്ല.
1.61.19
प्रायेण हि नरश्रेष्ठ ज्येष्ठाः पितृषु वल्लभाः।
मातॄणां च कनीयांसस्तस्माद् रक्ष्ये कनीयसम् ॥ १.६१.१९ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, സാധാരണയായി പിതാക്കന്മാർക്ക് മൂത്ത പുത്രന്മാരും മാതാക്കൾക്ക് ഇളയ പുത്രന്മാരുമാണ് പ്രിയർ. അതിനാൽ ഞാൻ ഇളയവനെ സംരക്ഷിക്കും.
1.61.20
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन् मुनिपत्न्यां तथैव च।
शुनःशेपः स्वयं राम मध्यमो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.६१.२० ॥
മുനി അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനുശേഷവും മുനിപത്നിയും അതുപോലെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ രാമാ, മധ്യമപുത്രനായ ശുനഃശേപൻ തന്നെ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.61.21
पिता ज्येष्ठमविक्रेयं माता चाह कनीयसम्।
विक्रेयं मध्यमं मन्ये राजपुत्र नयस्व माम् ॥ १.६१.२१ ॥
പിതാവ് മൂത്തവനെ വിൽക്കരുതെന്നു പറഞ്ഞു; മാതാവ് ഇളയവനെ വിൽക്കരുതെന്നു പറഞ്ഞു. മധ്യമനെ വിൽക്കാവുന്നവനായി ഞാൻ കരുതുന്നു. രാജപുത്രാ, എന്നെ കൊണ്ടുപോകൂ.
1.61.22
अथ राजा महाबाहो वाक्यान्ते ब्रह्मवादिनः।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य कोटिभी रत्नराशिभिः ॥ १.६१.२२ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ മഹാബാഹോ, ബ്രഹ്മവാദിയുടെ വാക്കുകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് കോടി കണക്കിന് സ്വർണ്ണവും രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങളുമായി...
1.61.23
गवां शतसहस्रेण शुनःशेपं नरेश्वरः।
गृहीत्वा परमप्रीतो जगाम रघुनन्दन ॥ १.६१.२३ ॥
ഒരു ലക്ഷം പശുക്കളോടൊപ്പം, നരേശ്വരൻ ശുനഃശേപനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ പോയി, ഹേ രഘുനന്ദനാ.
1.61.24
अम्बरीषस्तु राजर्षी रथमारोप्य सत्वरः।
शुनःशेपं महातेजा जगामाशु महायशाः ॥ १.६१.२४ ॥
എന്നാൽ രാജർഷിയായ അംബരീഷൻ, മഹാതേജസ്വിയും മഹായശസ്വിയുമായി, ശീഘ്രം ശുനഃശേപനെ രഥത്തിൽ കയറ്റി വേഗത്തിൽ പോയി.