ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.64.1
सुरकार्यमिदं रम्भे कर्तव्यं सुमहत् त्वया।
लोभनं कौशिकस्येह काममोहसमन्वितम् ॥ १.६४.१ ॥
ହେ ରମ୍ଭା, ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ କରିବାକୁ ହେବ — ଏଠାରେ କୌଶିକଙ୍କୁ କାମ ଓ ମୋହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଲୋଭନରେ ପକାଇବାକୁ ହେବ।
1.64.2
तथोक्ता साप्सरा राम सहस्राक्षेण धीमता।
व्रीडिता प्राञ्जलिर्वाक्यं प्रत्युवाच सुरेश्वरम् ॥ १.६४.२ ॥
ହେ ରାମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏପରି କହିବାରୁ, ସେ ଅପ୍ସରା ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦେବରାଜଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
1.64.3
अयं सुरपते घोरो विश्वामित्रो महामुनिः।
क्रोधमुत्स्रक्ष्यते घोरं मयि देव न संशयः ॥ १.६४.३ ॥
ହେ ସୁରପତି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୋ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିବେ, ହେ ଦେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.64.4
ततो हि मे भयं देव प्रसादं कर्तुुमर्हसि।
एवमुक्तस्तया राम सभयं भीतया तदा ॥ १.६४.४ ॥
ତେଣୁ ହେ ଦେବ, ମୋତେ ଭୟ ଲାଗୁଛି; ମୋ ଉପରେ କୃପା କରିବାକୁ ହେବ। ହେ ରାମ, ସେତେବେଳେ ଭୟଭୀତା ରମ୍ଭା ଏହିପରି କହିଲା।
1.64.5
तामुवाच सहस्राक्षो वेपमानां कृताञ्जलिम्।
मा भैषी रम्भे भद्रं ते कुरुष्व मम शासनम् ॥ १.६४.५ ॥
ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) କମ୍ପମାନ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ରମ୍ଭାଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ରମ୍ଭା, ଭୟ କର ନାହିଁ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର।
1.64.6
कोकिलो हृदयग्राही माधवे रुचिरद्रुमे।
अहं कन्दर्पसहितः स्थास्यामि तव पार्श्वतः ॥ १.६४.६ ॥
ବସନ୍ତରେ ସୁନ୍ଦର ଗଛରେ ହୃଦୟ ହରଣକାରୀ କୋଇଲି ଡାକିବ; ମୁଁ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ସହିତ ତୁମ ପାଖରେ ଠିଆ ହେବି।
1.64.7
त्वं हि रूपं बहुगुणं कृत्वा परमभास्वरम्।
तमृषिं कौशिकं भद्रे भेदयस्व तपस्विनम् ॥ १.६४.७ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ! ତୁମେ ଅନେକ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେହି ତପସ୍ୱୀ କୌଶିକ ଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କର।
1.64.8
सा श्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा रूपमनुत्तमम्।
लोभयामास ललिता विश्वामित्रं शुचिस्मिता ॥ १.६४.८ ॥
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେହି ଶୁଚିସ୍ମିତା ଲଳିତା ରମ୍ଭା ଅନୁପମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଲୋଭାଇଲା।
1.64.9
कोकिलस्य तु शुश्राव वल्गु व्याहरतः स्वनम्।
सम्प्रहृष्टेन मनसा स चैनामन्ववैक्षत ॥ १.६४.९ ॥
କୋକିଳର ମଧୁର ସ୍ୱର ଶୁଣି ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଚାହିଁଲେ।
1.64.10
अथ तस्य च शब्देन गीतेनाप्रतिमेन च।
दर्शनेन च रम्भाया मुनिः संदेहमागतः ॥ १.६४.१० ॥
ତା'ପରେ ରମ୍ଭାଙ୍କ ସେହି ସ୍ୱର, ଅପ୍ରତିମ ଗୀତ ଓ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁନିଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉପୁଜିଲା।
1.64.11
सहस्राक्षस्य तत्सर्वं विज्ञाय मुनिपुंगवः।
रम्भां क्रोधसमाविष्टः शशाप कुशिकात्मजः ॥ १.६४.११ ॥
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେ ସମସ୍ତ ଚାଳଚାତୁରୀ ବୁଝି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଶିକପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।
1.64.12
यन्मां लोभयसे रम्भे कामक्रोधजयैषिणम्।
दशवर्षसहस्राणि शैली स्थास्यसि दुर्भगे ॥ १.६४.१२ ॥
ହେ ରମ୍ଭେ! କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ମୋତେ ତୁମେ ଲୋଭାଉଛ, ତେଣୁ ହେ ଦୁର୍ଭାଗିନୀ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତୁମେ ପଥର ହୋଇ ଠିଆ ହେବ।
1.64.13
ब्राह्मणः सुमहातेजास्तपोबलसमन्वितः।
उद्धरिष्यति रम्भे त्वां मत्क्रोधकलुषीकृताम् ॥ १.६४.१३ ॥
ଅତି ମହାତେଜା ଓ ତପୋବଳସମ୍ପନ୍ନ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ରମ୍ଭା, ମୋ କ୍ରୋଧରେ କଳୁଷିତ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।
1.64.14
एवमुक्त्वा महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः।
अशक्नुवन् धारयितुं कोपं संतापमात्मनः ॥ १.६४.१४ ॥
ଏପରି କହି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନିଜ କ୍ରୋଧକୁ ରୋକି ନ ପାରି ନିଜ ଭିତରର ସନ୍ତାପରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲେ।
1.64.15
तस्य शापेन महता रम्भा शैली तदाभवत्।
वचः श्रुत्वा च कन्दर्पो महर्षेः स च निर्गतः ॥ १.६४.१५ ॥
ତାଙ୍କ ମହାଶାପରେ ରମ୍ଭା ସେହିକ୍ଷଣି ଶିଳା ହୋଇଗଲେ; ଏବଂ ମହର୍ଷିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କନ୍ଦର୍ପ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.64.16
कोपेन च महातेजास्तपोऽपहरणे कृते।
इन्द्रियैरजितै राम न लेभे शान्तिमात्मनः ॥ १.६४.१६ ॥
ହେ ରାମ, ତପସ୍ୟା ଅପହୃତ ହେବାରୁ ଜାତ କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଅଜିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନିଜ ଭିତରେ ଶାନ୍ତି ପାଇ ନ ଥିଲେ।
1.64.17
बभूवास्य मनश्चिन्ता तपोऽपहरणे कृते।
नैवं क्रोधं गमिष्यामि न च वक्ष्ये कथंचन ॥ १.६४.१७ ॥
ତପସ୍ୟା ଅପହୃତ ହେବାରୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଉଦୟ ହେଲା: 'ଏପରି ମୁଁ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହେବି ନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କିଛି କହିବି ନାହିଁ।'
1.64.18
अथवा नोच्छ्वसिष्यामि संवत्सरशतान्यपि।
अहं हि शोषयिष्यामि आत्मानं विजितेन्द्रियः ॥ १.६४.१८ ॥
ଅଥବା ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଃଶ୍ୱାସ ନେବି ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜିଣି ମୁଁ ନିଜକୁ ହିଁ ଶୁଖାଇ ଦେବି।
1.64.19
तावद् यावद्धि मे प्राप्तं ब्राह्मण्यं तपसार्जितम्।
अनुच्छ्वसन्नभुञ्जानस्तिष्ठेयं शाश्वतीः समाः ॥ १.६४.१९ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଅର୍ଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶ୍ୱାସ ନ ନେଇ ଏବଂ ଭୋଜନ ନ କରି ମୁଁ ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ଥିର ରହିବି।
1.64.20
नहि मे तप्यमानस्य क्षयं यास्यन्ति मूर्तयः।
एवं वर्षसहस्रस्य दीक्षां स मुनिपुंगवः।
चकाराप्रतिमां लोके प्रतिज्ञां रघुनन्दन ॥ १.६४.२० ॥
ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ମୋର ଅଙ୍ଗ କେବେ ବି କ୍ଷୟ ହେବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଜାର ବର୍ଷର ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ଜଗତରେ ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ।