Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥
Al oír las palabras de Janaka, el gran sabio Viśvāmitra dijo al rey: "Muestra el arco a Rāma."
1.67.2
ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥
Entonces el rey Janaka ordenó a sus ministros: "Traed el arco divino, ungido con perfumes y guirnaldas."
1.67.3
जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥
Por orden de Janaka, los ministros de poder incalculable entraron en la ciudad y salieron llevando aquel arco ante sí.
1.67.4
नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥
Cinco mil hombres magnánimos y de complexión robusta cargaron de algún modo aquel cofre de ocho ruedas.
1.67.5
तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥
Tomando aquel hermoso cofre de hierro hasta el lugar donde estaba el arco semejante a los dioses, los ministros del rey hablaron a Janaka.
1.67.6
इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥
Este excelente arco, oh rey, ha sido venerado por todos los reyes. Oh señor de Mithilā, oh mejor de los reyes, es digno de verse, si lo deseas.
1.67.7
तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥
Habiendo oído sus palabras, el rey, con las manos juntas, habló al magnánimo Viśvāmitra y a aquellos dos, Rāma y Lakṣmaṇa.
1.67.8
इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥
Oh brahmán, este mejor de los arcos ha sido honrado por los Janakas; y entonces ni los reyes de gran poder pudieron tensarlo.
1.67.9
नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥
Ni todos los dioses, junto con los asuras, ni los rākṣasas, ni los mejores gandharvas y yakṣas, junto con los kinnaras y las grandes serpientes, podrían tensar este arco.
1.67.10
क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥
¿Dónde está, pues, la capacidad de los hombres para tensar este arco, colocar su cuerda, unirlo, agitarlo o levantarlo?
1.67.11
तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥
Oh mejor de los sabios, este mejor de los arcos ha sido traído; oh afortunado, muéstrasela a estos dos príncipes reales.
1.67.12
विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥
Habiendo oído las palabras de Janaka, Viśvāmitra, junto con Rāma, dijo al descendiente de Raghu: "Querido Rāma, mira el arco."
1.67.13
महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥
Por la palabra del gran sabio, Rāma abrió el cofre donde estaba el arco, vio el arco y luego habló.
1.67.14
इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥
Toco aquí con mi mano este excelente arco divino, y me esforzaré en levantarlo o en tensarlo.
1.67.15
बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥
«Muy bien», dijo el rey, y también habló el sabio. Por palabra del sabio, él tomó con facilidad el arco por su centro.
1.67.16
पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥
Mientras miles de hombres y muchos más miraban, Rāma, alegría de los Raghu, el de alma justa, tensó aquel arco como jugando.
1.67.17
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥
Tras tensar la cuerda, tiró del arco por completo, y el de gran fama, el mejor de los hombres, quebró el arco por el centro.
1.67.18
तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥
Su sonido fue grande, como el estallido de un rayo, y hubo un gran terremoto, como si una montaña se partiera.
1.67.19
निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥
Y todos los hombres cayeron, aturdidos por aquel estruendo, excepto el mejor de los sabios, el rey y aquellos dos Rāghavas.
1.67.20
प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥
Cuando la gente se recuperó, el rey, libre ya de temor, con las palmas juntas y diestro en la palabra, habló así al mejor de los sabios.
1.67.21
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥
Venerable señor, he visto el valor de Rāma, hijo de Daśaratha. Esto es sumamente maravilloso, inconcebible e inesperado para mí.
1.67.22
जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥
Mi hija Sītā, habiendo obtenido como esposo a Rāma, hijo de Daśaratha, traerá gloria al linaje de los Janakas.
1.67.23
मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥
Oh Kauśika, mi voto fue verdadero: quien tenga como precio el valor. Mi hija Sītā, más querida que mi vida, debe ser entregada a Rāma.
1.67.24
भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥
Oh brahmán, con tu consentimiento, que mis ministros vayan rápidamente a Ayodhyā en carros. Oh Kauśika, que la buena fortuna te acompañe.
1.67.25
राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥
Que le lleven al rey a mi ciudad con palabras humildes, y que le cuenten plenamente la entrega de aquella doncella cuyo precio nupcial fue el valor.
1.67.26
मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥
Díganle al rey acerca de los dos descendientes de Kakutstha protegidos por el sabio, e id rápidamente a traer al rey lleno de alegría.
1.67.27
कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥
Kauśika dijo: «Que así sea». El rey, habiendo hablado a sus ministros, el de alma justa, envió a Ayodhyā a los mensajeros que habían recibido sus órdenes, para relatar lo ocurrido tal como fue y para traer también al rey.