ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥
ಜನಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ರಾಜನಿಗೆ, ರಾಮನಿಗೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
1.67.2
ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಜನಕನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು: ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನಿ.
1.67.3
जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥
ಜನಕನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದರು.
1.67.4
नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥
ಐವತ್ತು ನೂರು ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಆ ಎಂಟು ಚಕ್ರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೇಗೋ ಹೊತ್ತು ತಂದರು.
1.67.5
तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥
ಆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸುಂದರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದೇವಸಮಾನವಾದ ಧನುಸ್ಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ರಾಜಮಂತ್ರಿಗಳು ಜನಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.67.6
इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿಯೇ, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಇದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
1.67.7
तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥
ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಮಹಾತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.67.8
इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಜನಕರು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಜರಿಗೂ ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
1.67.9
नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥
ಈ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸುರಗಣಗಳು ಎಲ್ಲರೂ, ಅಸುರರ ಸಹಿತ, ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾರರು; ಗಂಧರ್ವ-ಯಕ್ಷ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಕಿನ್ನರರು, ಮಹಾನಾಗರುಗಳೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1.67.10
क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥
ಈ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ದಾರ ಏರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಜೋಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ತೂಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಲ್ಲಿ?
1.67.11
तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಧನುಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ; ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಈ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಿ.
1.67.12
विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥
ಜನಕನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ರಾಮನೊಂದಿಗಿದ್ದು, "ವತ್ಸ ರಾಮ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡು" ಎಂದು ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.67.13
महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ರಾಮನು ಧನುಸ್ಸಿದ್ದ ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು.
1.67.14
इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥
ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ; ಎತ್ತುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಎಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.67.15
बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥
'ಸರಿ' ಎಂದು ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು; ಮುನಿಯೂ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಮುನಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಅವನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಧನುಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
1.67.16
पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಘುವಂಶದ ಆನಂದಕರನಾದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನು ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಎಳೆದನು.
1.67.17
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥
ಹೆದೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರಿದನು.
1.67.18
तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥
ಅದರ ಶಬ್ದ ಮಹತ್ತಾಗಿತ್ತು, ಸಿಡಿಲು ಬಡಿದಂತೆ ಗರ್ಜನೆ; ಪರ್ವತ ಸೀಳಿದಂತೆ ಮಹಾ ಭೂಕಂಪವೂ ಆಯಿತು.
1.67.19
निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥
ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಬಿದ್ದರು; ಮುನಿವರನನ್ನು, ರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
1.67.20
प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥
ಜನರು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ಅಂಜಲೀಬದ್ಧನಾಗಿ, ಮಾತನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ, ಮುನಿಪುಂಗವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.67.21
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥
ಭಗವನ್! ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಅತ್ಯದ್ಭುತ, ಊಹಿಸಲಾಗದ, ನನ್ನಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಿದ್ದದ್ದು.
1.67.22
जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥
ನನ್ನ ಮಗಳು ಸೀತೆ, ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದು, ಜನಕರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿ ತರುವಳು.
1.67.23
मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥
ಕೌಶಿಕ! ವೀರ್ಯವೇ ಶುಲ್ಕವೆಂಬ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸತ್ಯ; ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಮಗಳು ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.
1.67.24
भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ್! ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬೇಗನೆ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಕೌಶಿಕ! ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
1.67.25
राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥
ರಾಜನನ್ನು ವಿನಯದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಿ; ವೀರ್ಯವೇ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದ್ದ ಕನ್ಯೆಯ ದಾನವನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಲಿ.
1.67.26
मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥
ಮುನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾದ ಇಬ್ಬರು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥರ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಲಿ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆತರಲಿ.
1.67.27
कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥
ಕೌಶಿಕನು 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು; ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಆಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ದೂತರನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು, ನಡೆದುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಮತ್ತು ರಾಜನನ್ನು ಕರೆತರಲು.