รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระชนก มหามุนีวิศวามิตรจึงกล่าวกับกษัตริย์ว่า "จงแสดงธนูนั้นแก่พระราม"
1.67.2
ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥
ลำดับนั้น พระเจ้าชนกทรงสั่งเหล่าอำมาตย์ว่า "จงนำธนูทิพย์นั้นมา ที่ประดับด้วยของหอมและพวงมาลัย"
1.67.3
जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥
เหล่าอำมาตย์ผู้มีพลังหาประมาณมิได้ เมื่อได้รับคำสั่งจากพระชนกก็เข้าไปในเมืองและออกมาอีก โดยหามธนูนั้นนำหน้าไป
1.67.4
नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥
ชายผู้ใหญ่โตมีร่างกายกำยำห้าพันคนต่างพากันยกหีบเหล็กแปดล้อนั้นขึ้นได้ด้วยความยากลำบาก
1.67.5
तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥
เหล่าอำมาตย์ของพระราชาเอาหีบเหล็กงามนั้นไปยังที่ที่ธนูอันเปรียบด้วยเทพตั้งอยู่ แล้วกราบทูลพระชนก
1.67.6
इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥
ข้าแต่พระราชา ธนูอันวิเศษนี้ บรรดากษัตริย์ทั้งปวงต่างเคารพบูชามาแล้ว ข้าแต่เจ้าแห่งมิถิลา ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐ หากพระองค์ปรารถนา ธนูนี้ควรค่าแก่การได้เห็น
1.67.7
तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥
พระราชาทรงฟังถ้อยคำของเหล่าอำมาตย์แล้ว ประนมมือกล่าวกับมหาฤๅษีวิศวามิตร และกับพระรามและพระลักษมณ์ทั้งสองพระองค์
1.67.8
इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ ธนูอันประเสริฐนี้ พวกชนกได้เคารพบูชามาแล้ว และในครั้งนั้น แม้กษัตริย์ผู้มีพลังมหาศาลทั้งหลายก็ไม่อาจขึงสายธนูนี้ได้
1.67.9
नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥
ไม่ว่าเทวดาทั้งปวงพร้อมทั้งอสูร หรือยักษ์ราชเหล่าเลิศแห่งคันธรรพ์และยักษ์ พร้อมทั้งกินนรและนาคาใหญ่ ก็ไม่อาจขึงธนูนี้ได้
1.67.10
क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥
แล้วมนุษย์จะมีความสามารถอะไรเล่าที่จะขึงธนูนี้ ที่จะผูกสายธนู ที่จะต่อให้เข้ากัน ที่จะเขย่า หรือที่จะยกธนูนี้ขึ้น
1.67.11
तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥
ข้าแต่มหามุนีผู้ประเสริฐ ธนูอันประเสริฐที่สุดในบรรดาธนูนี้ได้ถูกนำมาแล้ว ข้าแต่ผู้มีบุญยิ่ง ขอทรงแสดงธนูนี้แก่ราชกุมารทั้งสองพระองค์เถิด
1.67.12
विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥
ฝ่ายวิศวามิตร เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระชนกแล้ว พร้อมด้วยพระราม จึงกล่าวกับพระรามผู้เป็นเชื้อสายรฆุว่า "ลูกรักราม จงดูธนูนั้นเถิด"
1.67.13
महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥
ตามคำของมหาฤๅษี พระรามทรงเปิดหีบที่ธนูนั้นตั้งอยู่ ทรงทอดพระเนตรธนูแล้วจึงตรัสขึ้น
1.67.14
इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥
ธนูทิพย์อันประเสริฐนี้ ข้าพเจ้าจะจับด้วยมือของข้าพเจ้าที่นี่ และข้าพเจ้าจะพยายามในการยกหรือการขึงธนูนี้
1.67.15
बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥
"ดีแล้ว" พระราชาตรัส และมุนีก็กล่าวด้วย ตามคำของมุนี พระรามทรงจับธนูตรงกลางได้โดยง่ายดาย
1.67.16
पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥
ขณะที่มนุษย์หลายพันคนและอีกมากมายกำลังมองดู พระรามผู้เป็นที่ชื่นชมของเหล่าราฆพ ผู้มีธรรมในใจ ทรงขึงธนูนั้นได้ราวกับเล่นสนุก
1.67.17
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥
เมื่อขึงสายธนูแล้ว พระองค์ทรงดึงธนูนั้นจนสุด และบุรุษผู้ประเสริฐที่มียศอันยิ่งใหญ่ได้หักธนูนั้นตรงกลาง
1.67.18
तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥
เสียงของธนูนั้นดังมาก เหมือนเสียงฟ้าผ่า และเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง ราวกับภูเขากำลังแตกออก
1.67.19
निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥
ผู้คนทั้งปวงต่างล้มลง ด้วยความตะลึงจากเสียงนั้น เว้นแต่มุนีผู้ประเสริฐ พระราชา และราฆพทั้งสองพระองค์
1.67.20
प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥
เมื่อผู้คนเริ่มได้สติ พระราชาผู้ไร้ความหวาดกลัวแล้ว ประนมมือ มีวาจาชำนาญ จึงกล่าวถ้อยคำกับมุนีผู้เป็นยอดแห่งมุนีดังนี้
1.67.21
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥
ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าได้เห็นอานุภาพของพระรามผู้เป็นโอรสของท้าวทศรถแล้ว เรื่องนี้น่าอัศจรรย์ยิ่ง ไม่อาจคาดคิดได้ และเกินกว่าที่ข้าพเจ้าเคยคาดหมายไว้
1.67.22
जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥
สีดาบุตรีของข้าพเจ้าจะได้พระรามผู้เป็นโอรสของท้าวทศรถเป็นสามี และจะนำเกียรติยศมาสู่วงศ์ตระกูลชนกทั้งหลาย
1.67.23
मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥
ข้าแต่พระกุศิกะ คำปฏิญาณของข้าพเจ้าเป็นความจริง คือผู้ที่มีค่าสินสอดเป็นความกล้าหาญ สีดาบุตรีของข้าพเจ้า ผู้ข้าพเจ้ารักยิ่งกว่าชีวิต จะถูกยกให้แก่พระราม
1.67.24
भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ เมื่อท่านอนุมัติแล้ว ขอให้เหล่าอำมาตย์ของข้าพเจ้ารีบไปยังอโยธยาด้วยรถศึก ข้าแต่พระกุศิกะ ขอให้ท่านประสบโชคดี
1.67.25
राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥
ขอให้พวกเขากล่าวด้วยถ้อยคำอ่อนน้อม เชิญพระราชาให้เสด็จมายังนครของข้าพเจ้า และเล่าถึงการยกหญิงสาวผู้มีค่าสินสอดเป็นความกล้าหาญให้ทรงทราบโดยละเอียด
1.67.26
मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥
ขอให้บอกพระราชาถึงพระกุมารทั้งสองแห่งวงศ์กากุตถ์ผู้ฤๅษีทรงคุ้มครองอยู่ และขอให้รีบไปเชิญพระราชาผู้ทรงเปี่ยมด้วยความยินดีมาเถิด
1.67.27
कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥
พระกุศิกะตรัสว่า จงเป็นเช่นนั้นเถิด ฝ่ายพระราชาผู้ทรงธรรมรับสั่งกับเหล่าอำมาตย์แล้วส่งทูตผู้รับพระบัญชาไปยังอโยธยา เพื่อกราบทูลเหตุการณ์ตามที่เป็นไปจริงทุกประการ และเพื่อเชิญพระราชามาด้วย