వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥
జనకుని మాటలు విని మహామునీ విశ్వామిత్రుడు రాజుతో, రామునికి ధనువును చూపమని అన్నాడు.
1.67.2
ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥
అప్పుడు రాజు జనకుడు మంత్రులకు ఆజ్ఞాపించాడు: సుగంధం, పూలమాలలతో అలంకరించిన దివ్య ధనువును తీసుకురండి.
1.67.3
जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥
జనకుని ఆజ్ఞతో అమితతేజులైన మంత్రులు నగరంలోకి ప్రవేశించి, ఆ ధనువును ముందుంచుకొని బయటకు వచ్చారు.
1.67.4
नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥
ఐదు వందల మంది బలిష్ఠులైన మహాత్ములు ఆ ఎనిమిది చక్రాల పెట్టెను ఎలాగోలా మోసుకు వచ్చారు.
1.67.5
तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥
ఆ ఇనుప పెట్టెను తీసుకుని, దేవతాసమానమైన ఆ ధనువు ఉన్న చోటికి చేరి, రాజమంత్రులు జనకునితో ఇలా అన్నారు.
1.67.6
इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥
ఓ రాజా, ఈ శ్రేష్ఠ ధనువును సర్వ రాజులు పూజించారు. మిథిలాధిపతీ, రాజేంద్రా, మీరు కోరితే దీనిని చూడవచ్చు.
1.67.7
तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥
వారి మాటలు విని రాజు చేతులు జోడించి మహాత్ముడైన విశ్వామిత్రునితోనూ ఆ ఇద్దరు రామ-లక్ష్మణులతోనూ మాట్లాడాడు.
1.67.8
इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ఈ శ్రేష్ఠమైన ధనుస్సు జనకులచే పూజించబడినది; ఆ సమయంలో మహాబలులైన రాజులు కూడా దీనిని ఎక్కుపెట్టలేకపోయారు.
1.67.9
नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥
ఈ ధనుస్సును దేవతలందరూ, అసురులతో కలిసి, రాక్షసులు, గంధర్వులు, యక్షులలో శ్రేష్ఠులు, కిన్నరులు, మహాసర్పాలు కూడా ఎక్కుపెట్టలేరు.
1.67.10
क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥
ఈ ధనుస్సును నింపడంలో, నారిని ఎక్కించడంలో, కలపడంలో, కదిలించడంలో, తూచడంలో మానవులకు శక్తి ఎక్కడ ఉంది?
1.67.11
तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥
మునిశ్రేష్ఠా, ధనుస్సులలో శ్రేష్ఠమైనది ఇదిగో తీసుకురాబడింది; మహాభాగ్యుడా, ఈ ఇద్దరు రాజకుమారులకు దీనిని చూపండి.
1.67.12
विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥
జనకుని మాటలు విని విశ్వామిత్రుడు రాముడితో కలిసి, "వత్సా రామా, ధనుస్సును చూడు" అని రాఘవునితో అన్నాడు.
1.67.13
महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥
మహర్షి వచనానుసారం రాముడు ధనుస్సు ఉన్న ఆ పెట్టెను తెరిచి ధనుస్సును చూచి పలికెను.
1.67.14
इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥
ఈ శ్రేష్ఠమైన దివ్య ధనుస్సును ఇక్కడ చేతితో తాకుతున్నాను; ఎత్తడంలోనూ ఎక్కుపెట్టడంలోనూ ప్రయత్నిస్తాను.
1.67.15
बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥
'సరే' అని రాజు అన్నాడు; ముని కూడా మాట్లాడాడు. ముని వచనానుసారం అతడు లీలగా ధనుస్సు మధ్యను పట్టుకున్నాడు.
1.67.16
पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥
వేలాది మంది మనుషులు, అనేకులు చూస్తుండగా, రఘువంశానందుడు, ధర్మాత్ముడు ఆ ధనుస్సును లీలగా ఎక్కుపెట్టాడు.
1.67.17
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥
నారిని ఎక్కించి ఆ ధనుస్సును పూర్తిగా లాగి, మహాయశస్వి నరశ్రేష్ఠుడు ఆ ధనుస్సును మధ్యలో విరిచాడు.
1.67.18
तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥
దాని శబ్దం గొప్పగా ఉంది, పిడుగు పడినట్టు గర్జన; పర్వతం పగిలినట్టు మహా భూకంపం కలిగింది.
1.67.19
निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥
ఆ శబ్దంతో మూర్ఛితులై అందరు మనుషులు కూలిపోయారు; మునివరుడు, రాజు, ఆ ఇద్దరు రాఘవులు మాత్రమే మినహా.
1.67.20
प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥
జనులు తేరుకున్నాక, భయం తొలగిన రాజు అంజలి ఘటించి, వాక్కులో నేర్పరియైన వాడై, మునిపుంగవునితో ఇలా పలికాడు.
1.67.21
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥
భగవాన్! దశరథ కుమారుడైన రాముని పరాక్రమాన్ని నేను చూశాను; ఇది అత్యద్భుతం, ఊహించలేనిది, నేను ఊహించనిది.
1.67.22
जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥
నా కూతురు సీత, దశరథ కుమారుడైన రాముడిని భర్తగా పొంది, జనకుల వంశానికి కీర్తి తెస్తుంది.
1.67.23
मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥
కౌశికా! వీర్యమే పణంగా కలిగిన నా ప్రతిజ్ఞ సత్యమైనది; నా ప్రాణాలకంటే ప్రియమైన నా కూతురు సీతను రామునికి ఇవ్వాలి.
1.67.24
भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥
బ్రహ్మన్! మీ అనుమతితో నా మంత్రులు త్వరగా రథాలపై అయోధ్యకు వెళ్లాలి. కౌశికా! మీకు మంగళం కలుగుగాక.
1.67.25
राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥
రాజును వినయపూర్వక మాటలతో నా పురానికి రమ్మని పిలవండి; వీర్యమే శుల్కంగా ఉన్నవాని దానాన్ని పూర్తిగా చెప్పండి.
1.67.26
मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥
మునిచే రక్షింపబడిన ఇద్దరు కాకుత్స్థులను గురించి రాజుకు చెప్పండి; ప్రీతితో నిండిన రాజును వేగంగా వెళ్లి తీసుకురండి.
1.67.27
कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥
కౌశికుడు 'అలాగే' అన్నాడు; రాజు మంత్రులతో మాట్లాడి, ధర్మాత్ముడై ఆజ్ఞ పొందిన దూతలను అయోధ్యకు పంపాడు, జరిగినది యథాతథంగా చెప్పడానికి, రాజును కూడా తీసుకురావడానికి.