Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.67.1

जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥

ଜନକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ରାମଙ୍କୁ ଧନୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।

1.67.2

ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଜନକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଆଣନ୍ତୁ।

1.67.3

जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥

ଜନକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେହି ଧନୁକୁ ଆଗରେ ରଖି ବାହାରିଲେ।

1.67.4

नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥

ପଚାଶ ଶହ ବଳବାନ ମହାତ୍ମା ସେହି ଆଠ ଚକିଆ ପେଟିକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବୋହିଲେ।

1.67.5

तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥

ସେହି ଲୌହ ସୁନ୍ଦର ପେଟିକୁ ନେଇ, ଦେବତୁଲ୍ୟ ଧନୁ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲା ସେଠାକୁ ଯାଇ ରାଜମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.67.6

इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି। ହେ ମିଥିଲାଧିପ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ତେବେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରିବେ।

1.67.7

तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା କରଯୋଡ଼ି ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବଂ ସେହି ଦୁଇ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.67.8

इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଜନକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ସେତେବେଳେ ମହାବଳୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା ଚଢ଼ାଇ ହେଲା ନାହିଁ।

1.67.9

नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥

ଏହି ଧନୁ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ, ଅସୁରଙ୍କ ସହିତ, ରାକ୍ଷସମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ଯକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଚଢ଼ାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।

1.67.10

क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥

ଏହି ଧନୁରେ ଗୁଣ ଲଗାଇବାରେ, ଦଉଡ଼ି ଚଢ଼ାଇବାରେ, ଯୋଡ଼ିବାରେ, ଦୋହଲାଇବାରେ କିମ୍ବା ଓଜନ କରିବାରେ ମନୁଷ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ କୋଥାୟ?

1.67.11

तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ଧନୁ ଆଣାଯାଇଛି; ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହା ଦେଖାଅ।

1.67.12

विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥

ଜନକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବତ୍ସ ରାମ, ଧନୁ ଦେଖ।"

1.67.13

महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥

ମହର୍ଷିଙ୍କ ବଚନରେ ରାମ ଧନୁ ଥିବା ସେହି ପେଟିକା ଖୋଲି ଧନୁ ଦେଖି ପରେ କହିଲେ।

1.67.14

इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଧନୁକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ହାତରେ ଛୁଏଁ; ଉଠାଇବାରେ ଓ ଟାଣିବାରେ ମୁଁ ଯତ୍ନ କରିବି।

1.67.15

बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥

'ଠିକ୍' ବୋଲି ରାଜା କହିଲେ; ମୁନି ମଧ୍ୟ କହିଲେ। ମୁନିଙ୍କ ବଚନରେ ସେ ଲୀଳାରେ ଧନୁର ମଧ୍ୟଭାଗ ଧରିଲେ।

1.67.16

पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥

ହଜାର ହଜାର ମଣିଷ ଓ ଅନେକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ରଘୁନନ୍ଦନ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସେହି ଧନୁକୁ ଲୀଳାରେ ଯେପରି ଚଢ଼ାଇଲେ।

1.67.17

आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥

ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇ ସେ ସେହି ଧନୁକୁ ପୂରା ଟାଣିଲେ, ଏବଂ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଧନୁକୁ ମଝିରୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।

1.67.18

तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥

ତା'ର ଶବ୍ଦ ମହାନ ଥିଲା, ବଜ୍ରପାତ ପରି ଗର୍ଜନ; ପର୍ବତ ଫାଟିବା ପରି ମହା ଭୂକମ୍ପ ମଧ୍ୟ ହେଲା।

1.67.19

निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥

ସେହି ଶବ୍ଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପଡ଼ିଗଲେ; ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ଏବଂ ସେହି ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।

1.67.20

प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥

ଲୋକମାନେ ସୁସ୍ଥ ହେବା ପରେ ଭୟମୁକ୍ତ ରାଜା କରଯୋଡ଼ି, ବାକ୍ୟଜ୍ଞ ହୋଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.67.21

भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥

ଭଗବନ୍! ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ଏହା ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ମୋ ଅନୁମାନର ବାହାରେ।

1.67.22

जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥

ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇ ଜନକମାନଙ୍କ ବଂଶରେ କୀର୍ତ୍ତି ଆଣିବ।

1.67.23

मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥

ହେ କୌଶିକ! ବୀର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ଯାହାର ଶୁଳ୍କ, ସେ ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସତ୍ୟ; ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ପ୍ରିୟ ସୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ।

1.67.24

भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ହେ କୌଶିକ! ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

1.67.25

राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥

ରାଜାଙ୍କୁ ବିନୀତ ବାକ୍ୟରେ ମୋ ନଗରକୁ ଆଣନ୍ତୁ; ଯାହାର ଶୁଳ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା, ସେହି କନ୍ୟାର ଦାନର ସମସ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ।

1.67.26

मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥

ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଦୁଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହନ୍ତୁ; ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ଆଣନ୍ତୁ।

1.67.27

कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥

କୌଶିକ 'ସେହିପରି ହେଉ' କହିଲେ; ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇ ଆଦେଶ ପାଇଥିବା ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ପଠାଇଲେ, ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯଥାବତ୍ କହିବାକୁ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ।