ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.67.1
जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः।
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम् ॥ १.६७.१ ॥
ਜਨਕ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਓ।
1.67.2
ततः स राजा जनकः सचिवान् व्यादिदेश ह।
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यानुलेपितम् ॥ १.६७.२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਦਿਵ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਓ।
1.67.3
जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन् पुरम्।
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुरमितौजसः ॥ १.६७.३ ॥
ਜਨਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ।
1.67.4
नृणां शतानि पञ्चाशद् व्यायतानां महात्मनाम्।
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन ॥ १.६७.४ ॥
ਪੰਜਾਹ ਸੌ ਤਾਕਤਵਰ ਮਹਾਤਮਾ ਲੋਕ ਉਸ ਅੱਠ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੋ ਕੇ ਲਿਆਏ।
1.67.5
तामादाय सुमञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनुः।
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः ॥ १.६७.५ ॥
ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪੇਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.67.6
इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभिः।
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि ॥ १.६७.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸਾਮੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
1.67.7
तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।
विश्वामित्रं महात्मानं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.६७.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.67.8
इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्।
राजभिश्च महावीर्यैरशक्तैः पूरितं तदा ॥ १.६७.८ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਜਨਕਾਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
1.67.9
नैतत् सुरगणाः सर्वे सासुरा न च राक्षसाः।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.६७.९ ॥
ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ, ਅਸੁਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ-ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ।
1.67.10
क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।
आरोपणे समायोगे वेपने तोलने तथा ॥ १.६७.१० ॥
ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਭਰਨ, ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ, ਜੋੜਨ, ਹਿਲਾਉਣ ਜਾਂ ਤੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ?
1.67.11
तदेतद् धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव।
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः ॥ १.६७.११ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਹ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਓ।
1.67.12
विश्वामित्रः सरामस्तु श्रुत्वा जनकभाषितम्।
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत् ॥ १.६७.१२ ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਰਾਮ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਵਤਸ ਰਾਮ, ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖ।"
1.67.13
महर्षेर्वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः।
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत् ॥ १.६७.१३ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।
1.67.14
इदं धनुर्वरं दिव्यं संस्पृशामीह पाणिना।
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा ॥ १.६७.१४ ॥
ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂੰਹਦਾ ਹਾਂ; ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ।
1.67.15
बाढमित्यब्रवीद् राजा मुनिश्च समभाषत।
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः ॥ १.६७.१५ ॥
'ਠੀਕ ਹੈ' ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਮੁਨੀ ਵੀ ਬੋਲੇ। ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਵਿਚਲਾ ਹਿੱਸਾ ਫੜ ਲਿਆ।
1.67.16
पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः।
आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः ॥ १.६७.१६ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖੇਡ ਹੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
1.67.17
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास तद्धनुः।
तद् बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥ १.६७.१७ ॥
ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਖਿੱਚਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
1.67.18
तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिःस्वनः।
भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ १.६७.१८ ॥
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਵਰਗੀ ਗਰਜ; ਪਹਾੜ ਪਾਟਣ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਵੀ ਆਇਆ।
1.67.19
निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः।
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥ १.६७.१९ ॥
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਘਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
1.67.20
प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥ १.६७.२० ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਭਲਣ ਤੇ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.67.21
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः।
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया ॥ १.६७.२१ ॥
ਭਗਵਨ! ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ, ਅਚਿੰਤ੍ਯ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
1.67.22
जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥ १.६७.२२ ॥
ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜਨਕਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਲਿਆਵੇਗੀ।
1.67.23
मम सत्या प्रतिज्ञा सा वीर्यशुल्केति कौशिक।
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता ॥ १.६७.२३ ॥
ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ! ਬਹਾਦਰੀ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਸੱਚੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਹੈ।
1.67.24
भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः।
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः ॥ १.६७.२४ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਜਲਦੀ ਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਣ। ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ! ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
1.67.25
राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः ॥ १.६७.२५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਗਰ ਲਿਆਉਣ; ਜਿਸ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬਹਾਦਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ।
1.67.26
मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।
प्रीतियुक्तं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः ॥ १.६७.२६ ॥
ਮੁਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਦੋਹਾਂ ਕਾਕੁਤਸਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਲਿਆਓ।
1.67.27
कौशिकस्तु तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः।
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।
यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तथा ॥ १.६७.२७ ॥
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਕਿਹਾ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੁਕਮ ਪਾਏ ਦੂਤ ਅਯੋਧਿਆ ਭੇਜੇ, ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਦੱਸਣ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ।