ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.7.1
तस्यामात्या गुणैरासन्विक्ष्वाकोः सुमहात्मनः ।
मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥ १.७.१ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು; ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರೂ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವವರೂ ಆಗಿ, ಸದಾ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿತಕರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು.
1.7.2
अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।
शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥ १.७.२ ॥
ಆ ವೀರ ರಾಜನಿಗೆ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಯಶಸ್ವಿ ಮಂತ್ರಿಗಳಿದ್ದರು; ಅವರು ಶುದ್ಧರೂ ನಿಷ್ಠರೂ ಆಗಿ, ರಾಜಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
1.7.3
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सुराष्ट्रो राष्ट्र्वर्धनः ।
अकोपो धर्मपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽर्थवित् ॥ १.७.३ ॥
ಧೃಷ್ಟಿ, ಜಯಂತ, ವಿಜಯ, ಸುರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ಧನ, ಅಕೋಪ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ಎಂಟನೆಯವನಾದ ಅರ್ಥವಿದ್ ಸುಮಂತ್ರ.
1.7.4
ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्यास्तामृषिसत्तमौ ।
वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥ १.७.४ ॥
ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ಇಬ್ಬರು ಋತ್ವಿಜರಿದ್ದರು; ಅವರು ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವರು; ಇತರರೂ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
1.7.5
सुयज्ञोऽप्यथ जाबालिः काश्यपोऽप्यथ गौतमः ।
मार्कण्डेयस्तु दीर्घायुस्तथा कात्यायनो द्विजः ॥ १.७.५ ॥
ಸುಯಜ್ಞ, ಜಾಬಾಲಿ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಗೌತಮ; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ದ್ವಿಜ ಕಾತ್ಯಾಯನ.
1.7.6
एतैर्ब्रह्मर्षिभिर्नित्यमृत्विजस्तस्य पौर्वकाः ।
विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ॥ १.७.६ ॥
ಈ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಋತ್ವಿಜರು ಸದಾ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಿನೀತರು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲರು, ಕುಶಲರು, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಉಳ್ಳವರು.
1.7.7
श्रीमन्तश्च महात्मानः शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ।
कीर्तिमन्तः प्रणिहिता यथावचनकारिणः ॥ १.७.७ ॥
ಅವರು ಶ್ರೀಮಂತರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ದೃಢ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಕೀರ್ತಿವಂತರು, ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವವರು, ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವವರು.
1.7.8
तेजःक्षमायशःप्राप्ताः स्मितपूर्वाभिभाषिणः ।
क्रोधात् कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ॥ १.७.८ ॥
ಅವರು ತೇಜಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದವರು; ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡುವವರು; ಕೋಪದಿಂದಾಗಲಿ, ಆಸೆ ಅಥವಾ ಹಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾತನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆಡರು.
1.7.9
तेषामविदितं किंचित् स्वेषु नास्ति परेषु वा ।
क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥ १.७.९ ॥
ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿಯೂ ಪರರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ; ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ನಡೆದುದು, ಗೂಢಚಾರರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದುದೂ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.
1.7.10
कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।
प्राप्तकालं यथा दण्डं धारयेयुः सुतेष्वपि ॥ १.७.१० ॥
ಅವರು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತರು; ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಂತೆ ದಂಡವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವರು.
1.7.11
कोशसंग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।
अहितं चापि पुरुषं न हिंस्युरविदूषकम् ॥ १.७.११ ॥
ಅವರು ಖಜಾನೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಹಾನಿ ಮಾಡದ, ದೋಷರಹಿತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1.7.12
वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः।
शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥ १.७.१२ ॥
ಅವರು ವೀರರು, ನಿಯತ ಉತ್ಸಾಹವುಳ್ಳವರು; ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು; ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುವವರು.
1.7.13
ब्रह्मक्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।
सुतीक्ष्णदण्डाः सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥ १.७.१३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದೆ ಅವರು ಕೋಶವನ್ನು ತುಂಬಿದರು; ಮನುಷ್ಯರ ಬಲಾಬಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಕಠಿಣ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು.
1.7.14
शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।
नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥ १.७.१४ ॥
ಶುದ್ಧರೂ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರೂ ಆದ ಅವರೆಲ್ಲರ ನಡುವೆ, ನಗರದಲ್ಲಾಗಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಳ್ಳಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.7.15
क्वचिन्न दुष्टस्तत्रासीत् परदाररतिर्नरः ।
प्रशान्तं सर्वमेवासीद् राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥ १.७.१५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸೆಪಡುವ ದುಷ್ಟ ಮನುಷ್ಯನಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವೂ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವೂ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು.
1.7.16
सुवाससः सुवेशाश्च ते च सर्वे शुचिव्रताः ।
हितार्थाश्च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥ १.७.१६ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವೇಷವುಳ್ಳವರು; ಪವಿತ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು; ನೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಾಗರೂಕನಾದ ರಾಜನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡಗಿದವರು.
1.7.17
गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमैः ।
विदेशेष्वपि विज्ञाताः सर्वतो बुद्धिनिश्चयाः ॥ १.७.१७ ॥
ಗುರುವಿನಿಂದ ಗುಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವರು, ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು, ಪರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿದವರು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವರು.
1.7.18
अभितो गुणवन्तश्च न चासन् गुणवर्जिताः ।
सन्धिविग्रहतत्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥ १.७.१८ ॥
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಗುಣವಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಗುಣಹೀನರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು; ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವರು.
1.7.19
मंत्रसंवरणे शक्ताः शक्ताः सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।
नीतिशास्त्रविशेषज्ञाः सततं प्रियवादिनः ॥ १.७.१९ ॥
ಅವರು ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರು, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷಜ್ಞರು, ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರು.
1.7.20
ईदृशैस्तैरमात्यैश्च राजा दशरथोऽनघः ।
उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद् वसुन्धराम् ॥ १.७.२० ॥
ಇಂಥ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ, ಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ, ನಿಷ್ಕಳಂಕ ರಾಜ ದಶರಥನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
1.7.21
अवेक्ष्यमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रक्षयन् ।
प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मं परिवर्जयन् ॥ १.७.२१ ॥
ಗೂಢಚಾರರ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸುತ್ತ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ, ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತ.
1.7.22
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यः सत्यसंगरः ।
स तत्र पुरुषव्याघ्रः शशास पृथिवीमिमाम् ॥ १.७.२२ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ ಉದಾರಿಯೂ ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನೂ ಆದ ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
1.7.23
नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।
मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ।
स शशास जगद् राजा दिवि देवपतिर्यथा ॥ १.७.२३ ॥
ತನಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಥವಾ ಸಮಾನನಾದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಮಿತ್ರರೊಡನೆ, ಬಾಗಿದ ಸಾಮಂತರೊಡನೆ, ತನ್ನ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಆ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವಪತಿಯಂತೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಿದನು.
1.7.24
तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहितै निविष्टै-
र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैः समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त-
स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥ १.७.२४ ॥
ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿತವಿದ್ದ, ಅನುರಕ್ತರಾದ, ಕುಶಲರಾದ, ಸಮರ್ಥರಾದ ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು ತೇಜೋಮಯ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.