ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.7.1
तस्यामात्या गुणैरासन्विक्ष्वाकोः सुमहात्मनः ।
मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥ १.७.१ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ; ਉਹ ਮੰਤਰਣਾ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
1.7.2
अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।
शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥ १.७.२ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਠ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮੰਤਰੀ ਸਨ; ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਾਜ-ਕਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
1.7.3
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सुराष्ट्रो राष्ट्र्वर्धनः ।
अकोपो धर्मपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽर्थवित् ॥ १.७.३ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜੇ, ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਅਰਥਵੇਤਾ ਸੁਮੰਤ੍ਰ।
1.7.4
ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्यास्तामृषिसत्तमौ ।
वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥ १.७.४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪਿਆਰੇ ਰਿਤਵਿਜ ਸਨ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ — ਵਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ; ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।
1.7.5
सुयज्ञोऽप्यथ जाबालिः काश्यपोऽप्यथ गौतमः ।
मार्कण्डेयस्तु दीर्घायुस्तथा कात्यायनो द्विजः ॥ १.७.५ ॥
ਸੁਯਜ੍ਞ, ਜਾਬਾਲਿ, ਕਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ; ਦੀਰਘਾਯੂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਕਾਤਿਆਯਨ ਵੀ।
1.7.6
एतैर्ब्रह्मर्षिभिर्नित्यमृत्विजस्तस्य पौर्वकाः ।
विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ॥ १.७.६ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰਿਤਵਿਜ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਨਿਮਰ, ਲਜ਼ਾਵਾਨ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.7.7
श्रीमन्तश्च महात्मानः शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ।
कीर्तिमन्तः प्रणिहिता यथावचनकारिणः ॥ १.७.७ ॥
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਕੀਰਤੀਮਾਨ, ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.7.8
तेजःक्षमायशःप्राप्ताः स्मितपूर्वाभिभाषिणः ।
क्रोधात् कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ॥ १.७.८ ॥
ਉਹ ਤੇਜ, ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ; ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਕਾਮਨਾ ਜਾਂ ਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ।
1.7.9
तेषामविदितं किंचित् स्वेषु नास्ति परेषु वा ।
क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥ १.७.९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਿਆਂ ਜਾਂ ਬੇਗਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
1.7.10
कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।
प्राप्तकालं यथा दण्डं धारयेयुः सुतेष्वपि ॥ १.७.१० ॥
ਉਹ ਵਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.7.11
कोशसंग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।
अहितं चापि पुरुषं न हिंस्युरविदूषकम् ॥ १.७.११ ॥
ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਜੋ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਐਸੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
1.7.12
वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः।
शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥ १.७.१२ ॥
ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਸਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਸਨ।
1.7.13
ब्रह्मक्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।
सुतीक्ष्णदण्डाः सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥ १.७.१३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਭਰਿਆ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।
1.7.14
शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।
नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥ १.७.१४ ॥
ਸ਼ੁੱਧ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਗਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.7.15
क्वचिन्न दुष्टस्तत्रासीत् परदाररतिर्नरः ।
प्रशान्तं सर्वमेवासीद् राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥ १.७.१५ ॥
ਉੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ।
1.7.16
सुवाससः सुवेशाश्च ते च सर्वे शुचिव्रताः ।
हितार्थाश्च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥ १.७.१६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਤ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਨੀਤੀ-ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸੁਚੇਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
1.7.17
गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमैः ।
विदेशेष्वपि विज्ञाताः सर्वतो बुद्धिनिश्चयाः ॥ १.७.१७ ॥
ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਅਪਣਾਏ ਗਏ, ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣੇ ਗਏ, ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ।
1.7.18
अभितो गुणवन्तश्च न चासन् गुणवर्जिताः ।
सन्धिविग्रहतत्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥ १.७.१८ ॥
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ, ਗੁਣਹੀਣ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਸੰਧੀ ਅਤੇ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦਾ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
1.7.19
मंत्रसंवरणे शक्ताः शक्ताः सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।
नीतिशास्त्रविशेषज्ञाः सततं प्रियवादिनः ॥ १.७.१९ ॥
ਉਹ ਮੰਤਰਣਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸਨ, ਸੂਖਮ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸਨ, ਨੀਤੀਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.7.20
ईदृशैस्तैरमात्यैश्च राजा दशरथोऽनघः ।
उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद् वसुन्धराम् ॥ १.७.२० ॥
ਅਜਿਹੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
1.7.21
अवेक्ष्यमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रक्षयन् ।
प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मं परिवर्जयन् ॥ १.७.२१ ॥
ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਦੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਪਰਜਾ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ।
1.7.22
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यः सत्यसंगरः ।
स तत्र पुरुषव्याघ्रः शशास पृथिवीमिमाम् ॥ १.७.२२ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਉੱਥੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.7.23
नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।
मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ।
स शशास जगद् राजा दिवि देवपतिर्यथा ॥ १.७.२३ ॥
ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਾਮੰਤਾਂ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.7.24
तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहितै निविष्टै-
र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैः समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त-
स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥ १.७.२४ ॥
ਮੰਤਰਣਾ ਵਿੱਚ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਅਨੁਰਕਤ, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਤੇਜੋਮਈ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੀਪਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।