รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.73

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.73.1

यस्मिंस्तु दिवसे राजा चक्रे गोदानमुत्तमम्।
तस्मिंस्तु दिवसे वीरो युधाजित् समुपेयिवान् ॥ १.७३.१ ॥

ในวันที่พระราชาได้ประกอบการถวายโคอันประเสริฐ วีรบุรุษยุธาชิตก็เสด็จมาถึงในวันนั้นเอง

1.73.2

पुत्रः केकयराजस्य साक्षाद्भरतमातुलः।
दृष्ट्वा पृष्ट्वा च कुशलं राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७३.२ ॥

พระโอรสของพระราชาแห่งแคว้นเกกยะ ผู้เป็นพระมาตุลของพระภรต เมื่อได้เห็นพระราชาและถามไถ่ถึงความสุขสวัสดีแล้ว จึงกล่าวถ้อยคำนี้

1.73.3

केकयाधिपती राजा स्नेहात् कुशलमब्रवीत्।
येषां कुशलकामोऽसि तेषां सम्प्रत्यनामयम् ॥ १.७३.३ ॥

พระราชาผู้ครองแคว้นเกกยะด้วยความรักใคร่จึงถามไถ่ถึงความสุขสวัสดี บรรดาผู้ที่ท่านปรารถนาความสุขให้ บัดนี้ทุกคนก็อยู่ดีมีสุขแล้ว

1.73.4

स्वस्रीयं मम राजेन्द्र द्रष्टुकामो महीपतिः।
तदर्थमुपयातोऽहमयोध्यां रघुनन्दन ॥ १.७३.४ ॥

ข้าแต่พระราชาผู้เป็นใหญ่กว่ากษัตริย์ทั้งหลาย พระราชาผู้ประสงค์จะเห็นโอรสของพี่สาวข้าพเจ้า ได้ส่งข้าพเจ้ามา ด้วยเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงมาถึงอโยธยา ข้าแต่ผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นชม

1.73.5

श्रुत्वा त्वहमयोध्यायां विवाहार्थं तवात्मजान्।
मिथिलामुपयातांस्तु त्वया सह महीपते ॥ १.७३.५ ॥

ข้าแต่จอมปฐพี ข้าพเจ้าได้ยินที่อโยธยาว่า บรรดาโอรสของพระองค์ เพื่อการอภิเษกสมรส ได้ไปยังมิถิลากับพระองค์แล้ว

1.73.6

त्वरयाभ्युपयातोऽहं द्रष्टुकामः स्वसुः सुतम्।
अथ राजा दशरथः प्रियातिथिमुपस्थितम् ॥ १.७३.६ ॥

ข้าพเจ้าปรารถนาจะเห็นโอรสของพี่สาวจึงรีบเดินทางมาแล้ว ครั้นนั้นท้าวทศรถได้เห็นแขกผู้เป็นที่รักยืนอยู่ตรงหน้า

1.73.7

दृष्ट्वा परमसत्कारैः पूजनार्हमपूजयत्।
ततस्तामुषितो रात्रिं सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥ १.७३.७ ॥

เมื่อเห็นท่านแล้ว ท่านทศรถก็ต้อนรับแขกผู้ควรได้รับการบูชาด้วยการต้อนรับอันยิ่งใหญ่ แล้วท่านก็พักอยู่ที่นั่นในค่ำคืนนั้นพร้อมกับบรรดาโอรสผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่

1.73.8

प्रभाते पुनरुत्थाय कृत्वा कर्माणि तत्त्ववित् ।
ऋषींस्तदा पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ १.७३.८ ॥

เมื่อรุ่งอรุณ ท่านผู้รู้ความจริงลุกขึ้นอีกครั้ง ทำหน้าที่ประจำวันของตนเสร็จแล้ว จึงเสด็จไปยังลานพิธียัญ โดยมีบรรดาฤๅษีนำหน้า

1.73.9

युक्ते मुहूर्ते विजये सर्वाभरणभूषितैः।
भ्रातृभिः सहितो रामः कृतकौतुकमंगलः ॥ १.७३.९ ॥

ในฤกษ์มงคลแห่งชัยชนะ พระรามเสด็จมาพร้อมกับพระอนุชาทั้งหลาย ทรงประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทุกชนิด และทรงทำพิธีเพื่อความเป็นสิริมงคลเสร็จแล้ว

1.73.10

वसिष्ठं पुरतः कृत्वा महर्षीनपरानपि।
वसिष्ठो भगवानेत्य वैदेहमिदमब्रवीत् ॥ १.७३.१० ॥

มีพระวสิษฐะนำหน้า และมีมหาฤๅษีอื่นๆ ตามมาด้วย พระวสิษฐะผู้ทรงเกียรติจึงเสด็จมาเฝ้าพระราชาแห่งวิเทหะ และกล่าวถ้อยคำนี้

1.73.11

राजा दशरथो राजन् कृतकौतुकमंगलैः।
पुत्रैर्नरवरश्रेष्ठो दातारमभिकाङ्क्षते ॥ १.७३.११ ॥

ข้าแต่พระราชา ท้าวทศรถผู้ประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์ ซึ่งมีโอรสทำพิธีมงคลเสร็จแล้ว ปรารถนาจะได้ผู้ประทานเจ้าสาว

1.73.12

दातृप्रतिग्रहीतृभ्यां सर्वार्थाः सम्भवन्ति हि।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व कृत्वा वैवाह्यमुत्तमम् ॥ १.७३.१२ ॥

ประโยชน์ทั้งปวงย่อมสำเร็จได้ด้วยทั้งผู้ให้และผู้รับ จงปฏิบัติหน้าที่ของตนเถิด และประกอบพิธีอภิเษกสมรสอันประเสริฐ

1.73.13

इत्युक्तः परमोदारो वसिष्ठेन महात्मना।
प्रत्युवाच महातेजा वाक्यं परमधर्मवित् ॥ १.७३.१३ ॥

เมื่อมหาฤๅษีวสิษฐะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กล่าวดังนี้แล้ว ท่านผู้เอื้อเฟื้อยิ่งนัก มีเดชรุ่งโรจน์ และรู้ธรรมอันสูงสุด จึงตอบด้วยถ้อยคำนี้

1.73.14

कः स्थितः प्रतिहारो मे कस्याज्ञां सम्प्रतीक्षते।
स्वगृहे को विचारोऽस्ति यथा राज्यमिदं तव ॥ १.७३.१४ ॥

ผู้รักษาประตูของข้าพเจ้ายืนอยู่ที่ไหน และเขากำลังรอคำสั่งของผู้ใด ในเรือนของตนจะมีอะไรให้ต้องพิจารณา อาณาจักรนี้เป็นของท่านเช่นเดียวกับที่เป็นของข้าพเจ้า

1.73.15

कृतकौतुकसर्वस्वा वेदिमूलमुपागताः।
मम कन्या मुनिश्रेष्ठ दीप्ता बह्नेरिवार्चिषः ॥ १.७३.१५ ॥

ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐสุด บรรดาธิดาของข้าพเจ้า พิธีอภิเษกของนางเสร็จสมบูรณ์ทุกประการแล้ว นางทั้งหลายมาถึงโคนแท่นบูชาแล้ว รุ่งโรจน์ดุจเปลวไฟแห่งกองเพลิง

1.73.16

सद्योऽहं त्वत्प्रतीक्षोऽस्मि वेद्यामस्यां प्रतिष्ठितः।
अविघ्नं क्रियतां सर्वं किमर्थं हि विलम्ब्यते ॥ १.७३.१६ ॥

ข้าพเจ้านั่งอยู่บนแท่นบูชานี้ รอท่านอยู่ทันที ขอให้ทุกสิ่งดำเนินไปโดยไม่มีอุปสรรค เหตุใดจึงต้องชักช้าอยู่

1.73.17

तद् वाक्यं जनकेनोक्तं श्रुत्वा दशरथस्तदा।
प्रवेशयामास सुतान् सर्वानृषिगणानपि ॥ १.७३.१७ ॥

ครั้นได้ยินถ้อยคำที่ชนกกล่าวนั้นแล้ว ท่านทศรถจึงให้นำบรรดาโอรสทั้งหมด และหมู่ฤๅษีทั้งหลาย เข้ามาด้วย

1.73.18

ततो राजा विदेहानां वसिष्ठमिदमब्रवीत्।
कारयस्व ऋषे सर्वामृषिभिः सह धार्मिक ॥ १.७३.१८ ॥

ครั้งนั้น พระราชาแห่งวิเทหะได้กล่าวกับพระวสิษฐะดังนี้ ข้าแต่ฤๅษีผู้ทรงธรรม ขอให้ท่านจัดการทุกสิ่งร่วมกับบรรดาฤๅษีเถิด

1.73.19

रामस्य लोकरामस्य क्रियां वैवाहिकीं प्रभो।
तथेत्युक्त्वा तु जनकं वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.७३.१९ ॥

พิธีอภิเษกสมรสของพระรามผู้เป็นที่รื่นรมย์ของโลก ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ พระวสิษฐะผู้ทรงเกียรติได้กล่าวว่า ขอให้เป็นเช่นนั้น แล้วจึงกล่าวกับชนก

1.73.20

विश्वामित्रं पुरस्कृत्य शतानन्दं च धार्मिकम्।
प्रपामध्ये तु विधिवद् वेदिं कृत्वा महातपाः ॥ १.७३.२० ॥

พระวสิษฐะผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ให้พระวิศวามิตรและพระศตานันทะผู้ทรงธรรมนำหน้า แล้วจัดสร้างแท่นบูชาไว้กลางปะรำพิธีตามพิธีที่กำหนด

1.73.21

अलंचकार तां वेदिं गन्धपुष्पैः समन्ततः।
सुवर्णपालिकाभिश्च चित्रकुम्भैश्च साङ्कुरैः ॥ १.७३.२१ ॥

พระองค์ทรงประดับแท่นบูชานั้นโดยรอบด้วยดอกไม้หอมและของหอม ด้วยเสาสีทอง และด้วยหม้อที่วาดลวดลายซึ่งมีหน่อไม้ติดอยู่

1.73.22

अङ्कुराढ्यैः शरावैश्च धूपपात्रैः सधूपकैः।
शङ्खपात्रैः स्रुवैः स्रग्भिः पात्रैरर्घ्यादिपूजितैः ॥ १.७३.२२ ॥

ด้วยภาชนะตื้นที่เต็มไปด้วยหน่อไม้ ด้วยกระถางธูปพร้อมธูป ด้วยภาชนะรูปสังข์ ด้วยทัพพี ด้วยพวงมาลัย และด้วยภาชนะที่บูชาด้วยอรฆยะและเครื่องบูชาอื่น ๆ

1.73.23

लाजपूर्णैश्च पात्रीभिरक्षतैरपि संस्कृतैः।
दर्भैः समैः समास्तीर्य विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ॥ १.७३.२३ ॥

ด้วยภาชนะที่เต็มไปด้วยข้าวตอกและข้าวสารที่จัดเตรียมไว้อย่างดี ทั้งยังปูหญ้าทรรภะให้เรียบเสมอกันแล้ว ทำตามวิธีอย่างถูกต้องพร้อมทั้งสวดมนตร์

1.73.24

अग्निमाधाय तं वेद्यां विधिमन्त्रपुरस्कृतम्।
जुहावाग्नौ महातेजा वसिष्ठो मुनिपुंगवः ॥ १.७३.२४ ॥

เมื่อก่อไฟบนแท่นบูชาแล้ว ตามวิธีและมนตร์ พระวสิษฐผู้มีรัศมีรุ่งเรืองยิ่ง ผู้เป็นยอดแห่งฤๅษี ได้หลั่งเครื่องบูชาลงในไฟ

1.73.25

ततः सीतां समानीय सर्वाभरणभूषिताम्।
समक्षमग्नेः संस्थाप्य राघवाभिमुखे तदा ॥ १.७३.२५ ॥

ครั้นแล้ว นำพระนางสีดาซึ่งประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวงมา ให้ประดิษฐานต่อหน้าพระอัคนี หันหน้าเข้าหาพระราฆวะ

1.73.26

अब्रवीज्जनको राजा कौसल्यानन्दवर्धनम्।
इयं सीता मम सुता सहधर्मचरी तव ॥ १.७३.२६ ॥

ท้าวชนกผู้เป็นกษัตริย์ ผู้เพิ่มความยินดีแก่พระเการ์ศยา ตรัสว่า "นี่คือสีดา บุตรีของเรา เป็นคู่ชีวิตแห่งธรรมของท่าน

1.73.27

प्रतीच्छ चैनां भद्रं ते पाणिं गृह्णीष्व पाणिना।
पतिव्रता महाभागा छायेवानुगता सदा ॥ १.७३.२७ ॥

ขอให้ท่านรับนางไว้เถิด ขอให้ท่านประสบโชคดี จงจับมือของนางด้วยมือของท่าน หญิงผู้ซื่อสัตย์ต่อสามี ผู้มีบุญยิ่ง จะติดตามท่านเสมอดั่งเงา

1.73.28

इत्युक्त्वा प्राक्षिपद् राजा मन्त्रपूतं जलं तदा।
साधुसाध्विति देवानामृषीणां वदतां तदा ॥ १.७३.२८ ॥

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระราชาก็ทรงรินน้ำที่ชำระด้วยมนตร์ ขณะนั้นเหล่าเทพและฤๅษีต่างกล่าวว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว"

1.73.29

देवदुन्दुभिनिर्घोषः पुष्पवर्षो महानभूत्।
एवं दत्त्वा सुतां सीतां मन्त्रोदकपुरस्कृताम् ॥ १.७३.२९ ॥

มีเสียงกึกก้องของกลองทิพย์และฝนดอกไม้ตกลงมาอย่างมากมาย เมื่อท้าวชนกได้ยกพระธิดาสีดาซึ่งชำระด้วยน้ำมนตร์ให้แก่ท่านดังนี้แล้ว

1.73.30

अब्रवीज्जनको राजा हर्षेणाभिपरिप्लुतः।
लक्ष्मणागच्छ भद्रं ते ऊर्मिलामुद्यतां मया ॥ १.७३.३० ॥

ท้าวชนกผู้เป็นกษัตริย์ เปี่ยมด้วยความยินดี ตรัสว่า "พระลักษมณ์ เชิญมาเถิด ขอให้ท่านประสบโชคดี นี่คืออูรมิลาที่เราถวายให้แก่ท่าน

1.73.31

प्रतीच्छ पाणिं गृह्णीष्व मा भूत् कालस्य पर्ययः।
तमेवमुक्त्वा जनको भरतं चाभ्यभाषत ॥ १.७३.३१ ॥

จงรับนางไว้ จงจับมือนางเถิด อย่าให้เวลาผ่านไปเสียเปล่า" ครั้นตรัสแก่พระลักษมณ์ดังนี้แล้ว ท้าวชนกก็หันไปตรัสกับพระภรต

1.73.32

गृहाण पाणिं माण्डव्याः पाणिना रघुनन्दन।
शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीन्मिथिलेश्वरः ॥ १.७३.३२ ॥

จงจับมือของมาณฑวี ด้วยมือของท่านเถิด ผู้เป็นที่ชื่นชมของตระกูลราฆวะ แล้วท้าวมิถิลาผู้มีธรรมะ ได้ตรัสแก่พระศัตรุฆน์ด้วย

1.73.33

श्रुतकीर्तेर्महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना।
सर्वे भवन्तः सौम्याश्च सर्वे सुचरितव्रताः ॥ १.७३.३३ ॥

ดูกรผู้มีแขนใหญ่ จงจับมือของศรุตกีรติด้วยมือของท่านเถิด พวกท่านทั้งหมดล้วนมีจิตอ่อนโยน และล้วนรักษาวัตรอันดีงาม

1.73.34

पत्नीभिः सन्तु काकुत्स्था मा भूत् कालस्य पर्ययः।
जनकस्य वचः श्रुत्वा पाणीन् पाणिभिरस्पृशन् ॥ १.७३.३४ ॥

ขอให้เชื้อสายของกากุตสถ์มีคู่ชีวิตของตนอยู่เคียงข้างเถิด อย่าให้เวลาผ่านไปเสียเปล่า ครั้นได้ฟังคำของท่านชนก เขาทั้งสี่ก็จับมือเข้ากับมือ

1.73.35

चत्वारस्ते चतसॄणां वसिष्ठस्य मते स्थिताः।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा वेदिं राजानमेव च ॥ १.७३.३५ ॥

ทั้งสี่คนนั้นตั้งอยู่ตามคำแนะนำของพระวสิษฐ พร้อมกับสตรีทั้งสี่ ได้เดินเวียนรอบพระอัคนี แท่นบูชา และพระราชาด้วย

1.73.36

ऋषींश्चापि महात्मानः सहभार्या रघूद्वहाः।
यथोक्तेन ततश्चक्रुर्विवाहं विधिपूर्वकम् ॥ १.७३.३६ ॥

และเหล่าผู้ยิ่งใหญ่ผู้เป็นยอดแห่งตระกูลราฆวะ พร้อมด้วยภริยาและเหล่าฤๅษี ได้ประกอบพิธีวิวาหะตามวิธีที่กำหนดไว้ ตามที่ได้กล่าวไว้ทุกประการ

1.73.37

पुष्पवृष्टिर्महत्यासीदन्तरिक्षात् सुभास्वरा।
दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ १.७३.३७ ॥

มีฝนดอกไม้อันงดงามและเจิดจ้าตกลงมาอย่างใหญ่หลวงจากท้องฟ้า พร้อมกับเสียงกึกก้องของกลองทิพย์ และเสียงขับร้องกับเครื่องดนตรี

1.73.38

ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा गन्धर्वाश्च जगुः कलम्।
विवाहे रघुमुख्यानां तदद्भुतमदृश्यत ॥ १.७३.३८ ॥

ฝูงนางอัปสรก็ร่ายรำ และคนธรรพ์ก็ขับร้องไพเราะ เหตุการณ์อัศจรรย์นั้นได้ปรากฏให้เห็นในงานวิวาหะของเหล่าผู้เป็นยอดแห่งราฆวะ

1.73.39

ईदृशे वर्तमाने तु तूर्योद्घुष्टनिनादिते।
त्रिरग्निं ते परिक्रम्य ऊहुर्भार्या महौजसः ॥ १.७३.३९ ॥

ขณะที่เหตุการณ์เช่นนี้กำลังดำเนินอยู่ ท่ามกลางเสียงเครื่องดนตรีดังกึกก้อง บรรดาผู้มีพลังยิ่งใหญ่เหล่านั้นได้เดินเวียนรอบพระอัคนีสามรอบ แล้วพาภริยาของตนกลับไป

1.73.40

अथोपकार्यं जग्मुस्ते सभार्या रघुनन्दनाः।
राजाप्यनुययौ पश्यन् सर्षिसङ्घः सबान्धवः ॥ १.७३.४० ॥

ครั้นแล้ว เหล่าผู้เป็นความยินดีของตระกูลราฆวะพร้อมด้วยภริยาก็เดินทางไปยังที่พักของตน ฝ่ายท้าวชนกทอดพระเนตรอยู่ ก็ตามไปพร้อมด้วยหมู่ฤๅษีและญาติพี่น้อง