വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.73.1
यस्मिंस्तु दिवसे राजा चक्रे गोदानमुत्तमम्।
तस्मिंस्तु दिवसे वीरो युधाजित् समुपेयिवान् ॥ १.७३.१ ॥
രാജാവ് ഉത്തമമായ ഗോദാനം ചെയ്ത ആ ദിവസം തന്നെ വീരനായ യുധാജിത് എത്തിച്ചേർന്നു.
1.73.2
पुत्रः केकयराजस्य साक्षाद्भरतमातुलः।
दृष्ट्वा पृष्ट्वा च कुशलं राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.७३.२ ॥
കേകയരാജാവിന്റെ പുത്രനും ഭരതന്റെ മാതുലനുമായ അദ്ദേഹം രാജാവിനെ കണ്ട് കുശലം ചോദിച്ച ശേഷം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.73.3
केकयाधिपती राजा स्नेहात् कुशलमब्रवीत्।
येषां कुशलकामोऽसि तेषां सम्प्रत्यनामयम् ॥ १.७३.३ ॥
കേകയാധിപനായ രാജാവ് സ്നേഹത്തോടെ കുശലം ചോദിച്ചു — നിങ്ങൾ ആരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അവർ ഇപ്പോൾ സുഖമായിരിക്കുന്നു.
1.73.4
स्वस्रीयं मम राजेन्द्र द्रष्टुकामो महीपतिः।
तदर्थमुपयातोऽहमयोध्यां रघुनन्दन ॥ १.७३.४ ॥
രാജേന്ദ്രാ! എന്റെ സഹോദരീപുത്രനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവിനുവേണ്ടിയാണ് ഞാൻ അയോധ്യയിൽ വന്നത്, രഘുനന്ദനാ.
1.73.5
श्रुत्वा त्वहमयोध्यायां विवाहार्थं तवात्मजान्।
मिथिलामुपयातांस्तु त्वया सह महीपते ॥ १.७३.५ ॥
മഹീപതേ! അയോധ്യയിൽ ഞാൻ കേട്ടു — വിവാഹത്തിനായി അങ്ങയുടെ പുത്രന്മാർ അങ്ങയോടൊപ്പം മിഥിലയിൽ പോയിരിക്കുന്നു എന്ന്.
1.73.6
त्वरयाभ्युपयातोऽहं द्रष्टुकामः स्वसुः सुतम्।
अथ राजा दशरथः प्रियातिथिमुपस्थितम् ॥ १.७३.६ ॥
എന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ ത്വരയോടെ എത്തി. അപ്പോൾ ദശരഥരാജാവ് പ്രിയ അതിഥി എത്തിയിരിക്കുന്നത് കണ്ടു.
1.73.7
दृष्ट्वा परमसत्कारैः पूजनार्हमपूजयत्।
ततस्तामुषितो रात्रिं सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥ १.७३.७ ॥
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത്യധിക ബഹുമാനത്തോടെ പൂജാർഹനായ അതിഥിയെ ആദരിച്ചു. പിന്നീട് അവൾ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ രാത്രി അവിടെ താമസിച്ചു.
1.73.8
प्रभाते पुनरुत्थाय कृत्वा कर्माणि तत्त्ववित् ।
ऋषींस्तदा पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत् ॥ १.७३.८ ॥
പ്രഭാതത്തിൽ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, തത്ത്വജ്ഞനായ അദ്ദേഹം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് ഋഷിമാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി യജ്ഞശാലയിലേക്ക് എത്തി.
1.73.9
युक्ते मुहूर्ते विजये सर्वाभरणभूषितैः।
भ्रातृभिः सहितो रामः कृतकौतुकमंगलः ॥ १.७३.९ ॥
ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ, വിജയകാലത്ത്, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാമൻ, മംഗള കൗതുക ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കി (എത്തി).
1.73.10
वसिष्ठं पुरतः कृत्वा महर्षीनपरानपि।
वसिष्ठो भगवानेत्य वैदेहमिदमब्रवीत् ॥ १.७३.१० ॥
വസിഷ്ഠനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മറ്റു മഹർഷിമാരെയും കൂട്ടി, ഭഗവാൻ വസിഷ്ഠൻ വൈദേഹരാജാവിന്റെ അടുത്ത് വന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.73.11
राजा दशरथो राजन् कृतकौतुकमंगलैः।
पुत्रैर्नरवरश्रेष्ठो दातारमभिकाङ्क्षते ॥ १.७३.११ ॥
ഹേ രാജാവേ! മംഗള കൗതുക ചടങ്ങുകൾ നടന്ന പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ദശരഥ രാജാവ്, നരശ്രേഷ്ഠൻ, ദാതാവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.73.12
दातृप्रतिग्रहीतृभ्यां सर्वार्थाः सम्भवन्ति हि।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व कृत्वा वैवाह्यमुत्तमम् ॥ १.७३.१२ ॥
ദാതാവിനാലും സ്വീകർത്താവിനാലുമാണ് സകല ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധിക്കുന്നത്. നിന്റെ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ച് ഉത്തമമായ വിവാഹം നടത്തുക.
1.73.13
इत्युक्तः परमोदारो वसिष्ठेन महात्मना।
प्रत्युवाच महातेजा वाक्यं परमधर्मवित् ॥ १.७३.१३ ॥
മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പരമോദാരനും മഹാതേജസ്വിയും പരമധർമ്മജ്ഞനുമായ (ജനകൻ) മറുപടി പറഞ്ഞു.
1.73.14
कः स्थितः प्रतिहारो मे कस्याज्ञां सम्प्रतीक्षते।
स्वगृहे को विचारोऽस्ति यथा राज्यमिदं तव ॥ १.७३.१४ ॥
എന്റെ വാതിൽകാവൽക്കാരൻ ആരാണ് നിൽക്കുന്നത്? ആരുടെ കൽപ്പനയാണ് അവൻ കാത്തിരിക്കുന്നത്? സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ എന്ത് ആലോചന? ഈ രാജ്യം നിങ്ങളുടേതുപോലെയാണ്.
1.73.15
कृतकौतुकसर्वस्वा वेदिमूलमुपागताः।
मम कन्या मुनिश्रेष्ठ दीप्ता बह्नेरिवार्चिषः ॥ १.७३.१५ ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മംഗലകർമ്മങ്ങളെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കി, അഗ്നിജ്വാലകൾപോലെ തിളങ്ങിക്കൊണ്ട് എന്റെ പുത്രിമാർ വേദിയുടെ മൂലത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
1.73.16
सद्योऽहं त्वत्प्रतीक्षोऽस्मि वेद्यामस्यां प्रतिष्ठितः।
अविघ्नं क्रियतां सर्वं किमर्थं हि विलम्ब्यते ॥ १.७३.१६ ॥
ഞാൻ നിങ്ങളെ കാത്ത് ഈ വേദിയിൽ ഇപ്പോൾതന്നെ ഇരിക്കുന്നു. എല്ലാം തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കട്ടെ; എന്തിനാണ് താമസം?
1.73.17
तद् वाक्यं जनकेनोक्तं श्रुत्वा दशरथस्तदा।
प्रवेशयामास सुतान् सर्वानृषिगणानपि ॥ १.७३.१७ ॥
ജനകന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദശരഥൻ അപ്പോൾ തന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ഋഷിഗണങ്ങളെയും അകത്തേക്ക് പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
1.73.18
ततो राजा विदेहानां वसिष्ठमिदमब्रवीत्।
कारयस्व ऋषे सर्वामृषिभिः सह धार्मिक ॥ १.७३.१८ ॥
അപ്പോൾ വിദേഹരാജാവ് വസിഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഋഷേ, ധാർമ്മികാ, ഋഷിമാരോടൊപ്പം എല്ലാം നടത്തിത്തരൂ.
1.73.19
रामस्य लोकरामस्य क्रियां वैवाहिकीं प्रभो।
तथेत्युक्त्वा तु जनकं वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.७३.१९ ॥
ലോകത്തെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന രാമന്റെ വിവാഹക്രിയ, ഓ പ്രഭോ! 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ ഋഷി വസിഷ്ഠൻ ജനകനോട് (പറഞ്ഞു).
1.73.20
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य शतानन्दं च धार्मिकम्।
प्रपामध्ये तु विधिवद् वेदिं कृत्वा महातपाः ॥ १.७३.२० ॥
വിശ്വാമിത്രനെയും ധാർമികനായ ശതാനന്ദനെയും മുന്നിൽ നിർത്തി, പ്രപയുടെ മധ്യത്തിൽ ചട്ടപ്രകാരം വേദി ഒരുക്കിയ മഹാതപസ്വി (വസിഷ്ഠൻ).
1.73.21
अलंचकार तां वेदिं गन्धपुष्पैः समन्ततः।
सुवर्णपालिकाभिश्च चित्रकुम्भैश्च साङ्कुरैः ॥ १.७३.२१ ॥
ആ വേദിയെ എല്ലാ വശത്തും സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ടും സ്വർണത്തൂണുകൾകൊണ്ടും മുളകളോടുകൂടിയ ചിത്രകുംഭങ്ങൾകൊണ്ടും അലങ്കരിച്ചു.
1.73.22
अङ्कुराढ्यैः शरावैश्च धूपपात्रैः सधूपकैः।
शङ्खपात्रैः स्रुवैः स्रग्भिः पात्रैरर्घ्यादिपूजितैः ॥ १.७३.२२ ॥
മുളകൾ നിറഞ്ഞ മൺപാത്രങ്ങൾ, ധൂപപാത്രങ്ങൾ, ധൂപത്തോടെ, ശംഖപാത്രങ്ങൾ, സ്രുവങ്ങൾ, മാലകൾ, അർഘ്യാദികളാൽ പൂജിച്ച പാത്രങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് (അലങ്കരിച്ചു).
1.73.23
लाजपूर्णैश्च पात्रीभिरक्षतैरपि संस्कृतैः।
दर्भैः समैः समास्तीर्य विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ॥ १.७३.२३ ॥
ലാജം നിറച്ച പാത്രങ്ങളും ചട്ടപ്രകാരം ഒരുക്കിയ അക്ഷതങ്ങളും കൊണ്ട്, ദർഭകൾ തുല്യമായി വിരിച്ച്, മന്ത്രപൂർവ്വം ചട്ടപ്രകാരം (ഒരുക്കി).
1.73.24
अग्निमाधाय तं वेद्यां विधिमन्त्रपुरस्कृतम्।
जुहावाग्नौ महातेजा वसिष्ठो मुनिपुंगवः ॥ १.७३.२४ ॥
വേദിയിൽ വിധിയും മന്ത്രവും പാലിച്ച് അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, മഹാതേജസ്വിയായ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ വസിഷ്ഠൻ അഗ്നിയിൽ ആഹുതി ചെയ്തു.
1.73.25
ततः सीतां समानीय सर्वाभरणभूषिताम्।
समक्षमग्नेः संस्थाप्य राघवाभिमुखे तदा ॥ १.७३.२५ ॥
അപ്പോൾ സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സീതയെ കൊണ്ടുവന്ന്, അഗ്നിയുടെ സമക്ഷം രാഘവന് അഭിമുഖമായി അന്ന് നിർത്തി.
1.73.26
अब्रवीज्जनको राजा कौसल्यानन्दवर्धनम्।
इयं सीता मम सुता सहधर्मचरी तव ॥ १.७३.२६ ॥
കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനോട് ജനകരാജാവ് പറഞ്ഞു: "ഇവൾ എന്റെ മകൾ സീത; നിന്റെ ധർമ്മസഹചാരിണി.
1.73.27
प्रतीच्छ चैनां भद्रं ते पाणिं गृह्णीष्व पाणिना।
पतिव्रता महाभागा छायेवानुगता सदा ॥ १.७३.२७ ॥
ഇവളെ സ്വീകരിക്കുക, നിനക്ക് ശുഭമുണ്ടാകട്ടെ; നിന്റെ കൈകൊണ്ട് ഇവളുടെ കൈ പിടിക്കുക. പതിവ്രതയും മഹാഭാഗ്യവതിയുമായ ഇവൾ നിഴൽപോലെ എപ്പോഴും നിന്നെ അനുഗമിക്കും.
1.73.28
इत्युक्त्वा प्राक्षिपद् राजा मन्त्रपूतं जलं तदा।
साधुसाध्विति देवानामृषीणां वदतां तदा ॥ १.७३.२८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് മന്ത്രപൂതമായ ജലം അന്ന് ഒഴിച്ചു. ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും "സാധു, സാധു" എന്ന് അന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.
1.73.29
देवदुन्दुभिनिर्घोषः पुष्पवर्षो महानभूत्।
एवं दत्त्वा सुतां सीतां मन्त्रोदकपुरस्कृताम् ॥ १.७३.२९ ॥
ദേവദുന്ദുഭികളുടെ മുഴക്കവും മഹത്തായ പുഷ്പവർഷവും ഉണ്ടായി. ഇങ്ങനെ മന്ത്രോദകത്താൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട മകൾ സീതയെ ദാനം ചെയ്തു.
1.73.30
अब्रवीज्जनको राजा हर्षेणाभिपरिप्लुतः।
लक्ष्मणागच्छ भद्रं ते ऊर्मिलामुद्यतां मया ॥ १.७३.३० ॥
സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞ ജനകരാജാവ് പറഞ്ഞു: "ലക്ഷ്മണാ, വരിക; നിനക്ക് ശുഭമുണ്ടാകട്ടെ. ഞാൻ നൽകുന്ന ഊർമിളയെ (സ്വീകരിക്കുക).
1.73.31
प्रतीच्छ पाणिं गृह्णीष्व मा भूत् कालस्य पर्ययः।
तमेवमुक्त्वा जनको भरतं चाभ्यभाषत ॥ १.७३.३१ ॥
കാലതാമസം വരുത്തരുത്; കൈ സ്വീകരിച്ച് പിടിക്കുക. അങ്ങനെ അവനോട് പറഞ്ഞശേഷം ജനകൻ ഭരതനോടും സംസാരിച്ചു.
1.73.32
गृहाण पाणिं माण्डव्याः पाणिना रघुनन्दन।
शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीन्मिथिलेश्वरः ॥ १.७३.३२ ॥
രഘുനന്ദനാ, മാണ്ഡവിയുടെ കൈ നിന്റെ കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുക. പിന്നെ ധർമ്മാത്മാവായ മിഥിലേശ്വരൻ ശത്രുഘ്നനോടും പറഞ്ഞു.
1.73.33
श्रुतकीर्तेर्महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना।
सर्वे भवन्तः सौम्याश्च सर्वे सुचरितव्रताः ॥ १.७३.३३ ॥
മഹാബാഹോ, ശ്രുതകീർത്തിയുടെ കൈ നിന്റെ കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുക. നിങ്ങളെല്ലാവരും ശാന്തരും നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരുമാണ്.
1.73.34
पत्नीभिः सन्तु काकुत्स्था मा भूत् कालस्य पर्ययः।
जनकस्य वचः श्रुत्वा पाणीन् पाणिभिरस्पृशन् ॥ १.७३.३४ ॥
കാകുത്സ്ഥവംശജർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ഇരിക്കട്ടെ; കാലതാമസം വരരുത്. ജനകന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവർ കൈകൊണ്ട് കൈകളെ സ്പർശിച്ചു.
1.73.35
चत्वारस्ते चतसॄणां वसिष्ठस्य मते स्थिताः।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा वेदिं राजानमेव च ॥ १.७३.३५ ॥
ആ നാലുപേർ വസിഷ്ഠന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം നാല് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം നിന്നു; അഗ്നിയെയും വേദിയെയും രാജാവിനെയും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്.
1.73.36
ऋषींश्चापि महात्मानः सहभार्या रघूद्वहाः।
यथोक्तेन ततश्चक्रुर्विवाहं विधिपूर्वकम् ॥ १.७३.३६ ॥
മഹാത്മാക്കളായ രഘുവംശവീരർ ഭാര്യമാരോടും ഋഷിമാരോടുമൊപ്പം പറഞ്ഞതുപോലെ വിധിപ്രകാരം വിവാഹം നടത്തി.
1.73.37
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीदन्तरिक्षात् सुभास्वरा।
दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ १.७३.३७ ॥
ആകാശത്തുനിന്ന് അതിശോഭയുള്ള മഹത്തായ പുഷ്പവൃഷ്ടി ഉണ്ടായി; ദിവ്യ ദുന്ദുഭികളുടെ ഘോഷവും ഗീതവാദ്യങ്ങളുടെ നാദവും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
1.73.38
ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा गन्धर्वाश्च जगुः कलम्।
विवाहे रघुमुख्यानां तदद्भुतमदृश्यत ॥ १.७३.३८ ॥
അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗന്ധർവന്മാർ മധുരമായി പാടി; രഘുവംശ ശ്രേഷ്ഠരുടെ വിവാഹത്തിൽ ആ അദ്ഭുത കാഴ്ച ദൃശ്യമായി.
1.73.39
ईदृशे वर्तमाने तु तूर्योद्घुष्टनिनादिते।
त्रिरग्निं ते परिक्रम्य ऊहुर्भार्या महौजसः ॥ १.७३.३९ ॥
ഇങ്ങനെ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കെ, വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷം മുഴങ്ങവേ, ആ മഹാതേജസ്വികൾ അഗ്നിയെ മൂന്നുവട്ടം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.
1.73.40
अथोपकार्यं जग्मुस्ते सभार्या रघुनन्दनाः।
राजाप्यनुययौ पश्यन् सर्षिसङ्घः सबान्धवः ॥ १.७३.४० ॥
പിന്നെ രഘുനന്ദനന്മാർ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം വസതിയിലേക്ക് പോയി; രാജാവും ഋഷിസംഘത്തോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ കണ്ടുകൊണ്ട് അവരെ പിന്തുടർന്നു.