Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥
Cuando Rāma se hubo marchado, Dāśarathi Rāma, de ánimo sereno y de gran renombre, puso el arco en la mano del inconmensurable Varuṇa.
1.77.2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥
Entonces Rāma, deleite de los Raghus, tras saludar a los sabios encabezados por Vasiṣṭha, viendo a su padre angustiado, habló.
1.77.3
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥
Rāma, hijo de Jamadagni, se ha marchado; que el ejército cuádruple, protegido por ti como señor, avance hacia Ayodhyā.
1.77.4
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥
Tras oír las palabras de Rāma, el rey Daśaratha abrazó estrechamente a su hijo Rāghava con ambos brazos y lo besó en la cabeza.
1.77.5
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥
Al oír que Rāma se había marchado, el rey se alegró y regocijó profundamente; entonces creyó que él mismo y su hijo habían renacido.
1.77.6
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥
Ordenó a aquel ejército que avanzara, y este partió raudo hacia la hermosa ciudad, adornada con estandartes y banderas y resonante con el clamor de trompetas.
1.77.7
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥
El camino real, rociado y hermoso, estaba cubierto de montones de flores esparcidas; los ciudadanos, con el rostro radiante ante la entrada del rey, sostenían objetos de buen augurio en sus manos.
1.77.8
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥
El rey entró en la ciudad, colmada de multitudes y bellamente adornada; los ciudadanos y los brahmanes salieron a recibirlo desde muy lejos.
1.77.9
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥
Seguido por sus hijos, el glorioso y de gran fama rey entró en su casa, tan querida como el Himālaya.
1.77.10
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥
El rey se regocijó con los suyos y fue muy honrado en su casa con cuanto deseaba; también Kausalyā, Sumitrā y la de cintura esbelta, Kaikeyī.
1.77.11
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥
Y las demás mujeres reales, ocupadas en recibir a las novias, acogieron entonces a la muy afortunada Sītā y a la gloriosa Ūrmilā.
1.77.12
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥
Las mujeres reales recibieron a las dos hijas de Kuśadhvaja, adornadas con cánticos auspiciosos y ofrendas, vestidas con telas de lino.
1.77.13
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥
Todas ellas honraron de inmediato los santuarios de los dioses, y entonces todas las nueras reales saludaron con reverencia a los dignos de ser saludados.
1.77.14
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥
Todas ellas, alegres, se deleitaban en privado con sus esposos; estaban casadas, eran diestras en las armas y poseían riquezas y amigos.
1.77.15
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥
Esos toros entre los hombres vivían sirviendo a su padre; luego, tras algún tiempo, el rey Daśaratha habló a su hijo...
1.77.16
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥
El deleite de los Raghu habló a Bharata, hijo de Kaikeyī: 'Querido hijo, aquí vive el hijo del rey de Kekaya.'
1.77.17
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥
Tu tío materno, el héroe Yudhājit, ha venido a llevarte.' Al oír estas palabras de Daśaratha, Bharata, hijo de Kaikeyī...
1.77.18
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥
Entonces el valiente Bharata, acompañado de Śatrughna, se dispuso a partir, tras despedirse de su padre y de Rāma, el que obra sin falta.
1.77.19
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥
El mejor de los hombres, acompañado de Śatrughna, fue también a ver a las madres. Yudhājit, habiendo encontrado a Bharata junto a Śatrughna, se alegró.
1.77.20
स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥
El héroe entró en su ciudad, y su padre se complació. Cuando Bharata se hubo ido, Rāma y el poderoso Lakṣmaṇa también.
1.77.21
पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥
Entonces honraron a su padre, semejante a un dios, y poniendo por delante la orden del padre, atendieron en todo los asuntos de la ciudad.
1.77.22
चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥
Rāma hizo todas las cosas agradables y beneficiosas; habiendo cumplido sus deberes para con las madres, permaneció sumamente controlado.
1.77.23
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥
Atendía a los deberes de sus maestros en los momentos oportunos. Así Daśaratha se complació, y también los brahmanes y los habitantes de la ciudad.
1.77.24
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥
Por el carácter y la conducta de Rāma, todos los habitantes del reino quedaron complacidos; entre ellos, Rāma, de verdadero valor, era el más renombrado en el mundo.
1.77.25
स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥
Como Svayaṃbhū es el más excelente de los seres, así Rāma se volvió el más virtuoso; y vivió feliz con Sītā durante muchas estaciones.
1.77.26
मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥
Rāma, de ánimo elevado, tenía su mente fija en ella y su corazón entregado por completo a ella; Sītā era querida para Rāma, su esposa dada por su padre.
1.77.27
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥
Por su virtud y por su belleza y cualidades, el afecto crecía cada vez más; y el amor de su esposo por ella moraba en su corazón duplicado.
1.77.28
अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥
Incluso lo oculto en el corazón se revela claramente por el corazón. Para él, en especial, era querida Maithilī, la hija de Janaka; en belleza igualaba a las diosas, como Śrī misma encarnada.
1.77.29
तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥
Unido a aquella amada y excelsa hija de rey, el hijo del sabio real Rāma brilló sobremanera, lleno de alegría, como el poderoso Viṣṇu unido a Śrī, o el señor de los inmortales.