വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥
രാമൻ പോയശേഷം, ശാന്തചിത്തനായ മഹായശസ്വി ദാശരഥി രാമൻ അപ്രമേയനായ വരുണന്റെ കയ്യിൽ ആ ധനുസ്സ് നൽകി.
1.77.2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥
പിന്നെ വസിഷ്ഠൻ മുതലായ ഋഷിമാരെ വണങ്ങി, വിഷാദിച്ച പിതാവിനെ കണ്ട് രഘുനന്ദനൻ രാമൻ പറഞ്ഞു.
1.77.3
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥
ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രൻ രാമൻ പോയി; നാഥനായ നീ സംരക്ഷിക്കുന്ന ചതുരംഗസേന ഇനി അയോധ്യയിലേക്ക് പോകട്ടെ.
1.77.4
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവായ ദശരഥൻ പുത്രനായ രാഘവനെ രണ്ടു കൈകളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, തലയിൽ മണത്ത് ചുംബിച്ചു.
1.77.5
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥
രാമൻ പോയി എന്നു കേട്ട് രാജാവ് സന്തോഷിച്ചു, ആനന്ദിച്ചു; അപ്പോൾ തന്നെയും പുത്രനെയും പുനർജന്മം ലഭിച്ചവരായി അദ്ദേഹം കരുതി.
1.77.6
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥
അദ്ദേഹം ആ സേനയോട് മുന്നോട്ട് പോകാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു; പിന്നെ അത് വേഗത്തിൽ, കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വാദ്യഘോഷങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്ന മനോഹരമായ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
1.77.7
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥
രാജവീഥികൾ വെള്ളം തളിച്ച് മനോഹരമായിരുന്നു, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പൂക്കളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു; രാജാവിന്റെ പ്രവേശനത്താൽ മുഖം തെളിഞ്ഞ പൗരന്മാർ കൈകളിൽ മംഗലവസ്തുക്കൾ ഏന്തിയിരുന്നു.
1.77.8
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥
രാജാവ് ജനക്കൂട്ടം നിറഞ്ഞ, അലങ്കരിച്ച നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; പൗരന്മാരും ബ്രാഹ്മണരും ദൂരം വരെ എതിരേറ്റു.
1.77.9
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥
പുത്രന്മാർ അനുഗമിച്ച, ശ്രീമാനും മഹായശസ്വിയുമായ രാജാവ് ഹിമാലയം പോലെ പ്രിയമായ തന്റെ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.77.10
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥
രാജാവ് സ്വജനങ്ങളോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു; ഗൃഹത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച വസ്തുക്കളാൽ നന്നായി സത്കരിക്കപ്പെട്ടു. കൗസല്യയും സുമിത്രയും സുന്ദരമധ്യമയായ കൈകേയിയും.
1.77.11
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥
മരുമക്കളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മറ്റ് രാജസ്ത്രീകൾ, അപ്പോൾ മഹാഭാഗ്യവതിയായ സീതയെയും യശസ്വിനിയായ ഊർമിളയെയും സ്വീകരിച്ചു.
1.77.12
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥
കുശധ്വജന്റെ രണ്ട് പുത്രിമാരെയും രാജസ്ത്രീകൾ സ്വീകരിച്ചു; അവർ മംഗലാലാപനങ്ങളാലും ഹോമങ്ങളാലും ശോഭിച്ച്, ക്ഷൗമവസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു.
1.77.13
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥
അവരെല്ലാം ഉടൻ ദേവാലയങ്ങളെ പൂജിച്ചു; അപ്പോൾ രാജപുത്രവധൂക്കളെല്ലാം വന്ദനീയരെ വന്ദിച്ചു.
1.77.14
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥
എല്ലാ ഭാര്യമാരും ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ഏകാന്തത്തിൽ രമിച്ചു; അവർ വിവാഹിതരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും സമ്പത്തും സുഹൃത്തുക്കളുമുള്ളവരുമായിരുന്നു.
1.77.15
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥
നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ പിതാവിനെ ശുശ്രൂഷിച്ചു ജീവിച്ചു; കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞ് ദശരഥരാജാവ് തന്റെ പുത്രനോട്...
1.77.16
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥
രഘുനന്ദനൻ കൈകേയീപുത്രനായ ഭരതനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രിയപുത്രാ, ഇതാ കേകയരാജന്റെ പുത്രൻ വസിക്കുന്നു.'
1.77.17
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥
നിന്നെ കൊണ്ടുപോകാൻ വീരനായ യുധാജിത്ത്, നിന്റെ മാതുലൻ വന്നിരിക്കുന്നു.' ദശരഥന്റെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് കൈകേയീപുത്രനായ ഭരതൻ...
1.77.18
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥
അപ്പോൾ ശൂരനായ ഭരതൻ ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു; പിതാവിനോടും കുറ്റമറ്റ പ്രവൃത്തികളുള്ള രാമനോടും യാത്ര ചോദിച്ചു.
1.77.19
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ ഭരതൻ ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം മാതാക്കളുടെ അടുത്തേക്കും പോയി. യുധാജിത് ഭരതനെയും ശത്രുഘ്നനെയും കണ്ട് സന്തോഷിച്ചു.
1.77.20
स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥
ആ വീരൻ തന്റെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവന്റെ പിതാവ് സന്തോഷിച്ചു. ഭരതൻ പോയ ശേഷം രാമനും മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനും.
1.77.21
पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥
ദേവതുല്യനായ പിതാവിനെ അവർ അപ്പോൾ ആദരിച്ചു. പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ മുൻനിർത്തി നഗരകാര്യങ്ങളെല്ലാം.
1.77.22
चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥
രാമൻ എല്ലാ പ്രിയവും ഹിതവുമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു. മാതാക്കൾക്കുള്ള കടമകൾ നിർവഹിച്ച് അതീവ നിയന്ത്രിതനായി.
1.77.23
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥
ഗുരുക്കന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ യഥാസമയം അവൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഇങ്ങനെ ദശരഥൻ സന്തോഷിച്ചു; ബ്രാഹ്മണരും പൗരന്മാരും അതുപോലെ.
1.77.24
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥
രാമന്റെ ശീലവും പെരുമാറ്റവും കൊണ്ട് രാജ്യത്തെ എല്ലാ നിവാസികളും സന്തോഷിച്ചു. അവരിൽ ലോകത്ത് അതിപ്രശസ്തനായവൻ സത്യപരാക്രമിയായ രാമനാണ്.
1.77.25
स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥
ജീവികളിൽ സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ രാമൻ ഏറ്റവും ഗുണവാനായി; അദ്ദേഹം സീതയോടൊപ്പം പല ഋതുക്കളിലും സന്തോഷത്തോടെ വിഹരിച്ചു.
1.77.26
मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥
ഉദാരമനസ്കനായ രാമന്റെ മനസ്സ് സീതയിൽത്തന്നെ ഉറച്ചിരുന്നു; അവന്റെ ഹൃദയം അവൾക്കായി സമർപ്പിതമായിരുന്നു. സീത രാമന് പ്രിയപ്പെട്ടവളായിരുന്നു; പിതാവ് നൽകിയ ഭാര്യയെന്നു അദ്ദേഹം കരുതി.
1.77.27
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥
അവളുടെ ഗുണം കൊണ്ടും രൂപഗുണം കൊണ്ടും സ്നേഹം വീണ്ടും വളർന്നു; അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അത് ഇരട്ടിയായി നിലനിന്നു.
1.77.28
अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥
ഹൃദയത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭാവവും ഹൃദയത്താൽ വ്യക്തമായി പ്രകടമാകും. അദ്ദേഹത്തിന് വിശേഷിച്ച് മൈഥിലിയും ജനകപുത്രിയുമായ സീതയായിരുന്നു പ്രിയപ്പെട്ടവൾ; രൂപത്തിൽ ദേവതകൾക്ക് തുല്യയായി, മൂർത്തീഭവിച്ച ശ്രീയെപ്പോലെ അവൾ വിളങ്ങി.
1.77.29
तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥
ആ സ്നേഹവതിയായ ഉത്തമരാജകുമാരിയോടൊത്ത് ചേർന്ന രാജർഷിപുത്രനായ രാമൻ അത്യധികം സന്തോഷത്തോടെ ശോഭിച്ചു; ശ്രീദേവിയോടൊത്ത വിഭുവായ വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയും ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെയും അദ്ദേഹം വിളങ്ങി.