รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥
เมื่อพระรามเสด็จจากไป พระรามผู้เป็นบุตรของท้าวทศรถ มีพระทัยสงบและมีพระเกียรติยศยิ่งใหญ่ ได้มอบคันธนูไว้ในพระหัตถ์ของท่านวรุณผู้ประมาณมิได้
1.77.2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥
จากนั้นพระรามผู้เป็นความยินดีของราฆพวงศ์ ได้ถวายความเคารพแด่เหล่าฤๅษีมีท่านวสิษฐะเป็นประธาน เมื่อทรงเห็นพระบิดาทรงทุกข์ระทม จึงตรัสว่า
1.77.3
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥
พระรามบุตรของชมทัคนยะเสด็จไปแล้ว ขอให้กองทัพสี่เหล่าที่ท่านคุ้มครองในฐานะผู้เป็นนายเคลื่อนไปสู่อโยธยาเถิด
1.77.4
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥
เมื่อท้าวทศรถได้สดับพระดำรัสของพระราม จึงโอบกอดพระโอรสราฆพะไว้แนบแน่นด้วยสองแขน และจุมพิตบนพระเศียร
1.77.5
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥
เมื่อได้ยินว่าพระรามเสด็จไปแล้ว พระราชาทรงปีติยินดียิ่งนัก และทรงรู้สึกประหนึ่งว่าพระองค์และพระโอรสได้เกิดใหม่อีกครั้ง
1.77.6
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥
พระองค์ทรงสั่งให้กองทัพเคลื่อนออกไป กองทัพจึงรีบมุ่งสู่นครอันงดงาม ซึ่งประดับด้วยธงและทวย และดังก้องด้วยเสียงแตรสังข์
1.77.7
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥
ถนนหลวงซึ่งประพรมน้ำและงดงาม โปรยด้วยกองดอกไม้ ชาวเมืองมีใบหน้าเบิกบานเมื่อพระราชาเสด็จเข้า ต่างถือเครื่องมงคลไว้ในมือ
1.77.8
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥
พระราชาเสด็จเข้าสู่นครที่เต็มไปด้วยฝูงชนและประดับประดางดงาม ชาวเมืองและพราหมณ์ทั้งหลายได้ออกไปต้อนรับไกลออกไป
1.77.9
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥
พระราชาผู้รุ่งเรืองและมีพระเกียรติยศยิ่งใหญ่ มีพระโอรสผู้รุ่งเรืองตามเสด็จ ได้เสด็จเข้าสู่พระราชวังอันเป็นที่รักดุจเทือกเขาหิมาลัย
1.77.10
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥
พระราชาทรงรื่นเริงกับบรรดาญาติของพระองค์ และทรงได้รับการบูชาอย่างดีในวังด้วยสิ่งที่ทรงปรารถนา เช่นเดียวกับเกาศัลยา สุมิตรา และนางไกเกยีผู้มีเอวเรียวบาง
1.77.11
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥
และบรรดาสตรีในราชวงศ์อื่น ๆ ที่ขวนขวายต้อนรับเจ้าสาว ต่อจากนั้นได้ต้อนรับสีดาผู้มีบุญยิ่งใหญ่ และอูรมิลาผู้มีเกียรติ
1.77.12
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥
บรรดาสตรีในราชวงศ์ได้รับธิดาทั้งสองของกุศธวัชไว้ ทั้งสองประดับด้วยการสวดมนต์มงคลและการบูชาไฟ สวมอาภรณ์ผ้าลินิน
1.77.13
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥
ทุกคนรีบบูชาเทวสถานต่าง ๆ จากนั้นสะใภ้ทั้งหลายของราชวงศ์ก็กราบไหว้ผู้ควรแก่การไหว้
1.77.14
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥
ทุกคนมีความยินดี ต่างรื่นรมย์กับสามีอย่างเป็นส่วนตัว ได้แต่งงานแล้ว มีความชำนาญในศาสตร์แห่งอาวุธ และมีทรัพย์สมบัติพร้อมด้วยมิตรสหาย
1.77.15
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥
บรรดาวีรบุรุษผู้ประเสริฐของมนุษย์ดำรงชีวิตโดยปรนนิบัติพระบิดา ต่อมาในกาลเวลาหนึ่ง พระราชาท้าวทศรถตรัสกับพระโอรสว่า
1.77.16
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥
พระรามผู้เป็นความยินดีของราฆพวงศ์ตรัสกับพระภรตผู้เป็นบุตรของนางไกเกยีว่า ลูกรัก เจ้าชายผู้เป็นโอรสของกษัตริย์แห่งแคว้นเกกยะกำลังประทับอยู่ที่นี่
1.77.17
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥
ท่านยุธาชิตผู้เป็นพี่ชายของมารดาของเจ้า ผู้เป็นวีรบุรุษ มาเพื่อพาเจ้าไป เมื่อพระภรตผู้เป็นบุตรของนางไกเกยีได้ฟังพระดำรัสของท้าวทศรถนี้แล้ว
1.77.18
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥
จากนั้นพระภรตผู้กล้าหาญพร้อมด้วยพระศัตรุฆนะ ได้ออกเดินทาง หลังจากกราบลาพระบิดาและพระรามผู้กระทำการอันไม่มีมลทิน
1.77.19
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥
ผู้ประเสริฐของมนุษย์ พร้อมด้วยพระศัตรุฆนะ ได้ไปหาเหล่ามารดาด้วย ท่านยุธาชิตได้พบพระภรตพร้อมพระศัตรุฆนะ และมีความยินดียิ่ง
1.77.20
स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥
วีรบุรุษเสด็จเข้าสู่นครของตน และพระบิดาของท่านก็ทรงพอพระทัย เมื่อพระภรตเสด็จไปแล้ว พระรามและพระลักษมณ์ผู้มีกำลังมหาศาลก็เช่นกัน
1.77.21
पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥
ทั้งสองได้บูชาบิดาซึ่งเปรียบเสมือนเทพเจ้า และถือคำสั่งของบิดาเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง จึงดูแลกิจการทั้งปวงของนครอย่างครบถ้วน
1.77.22
चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥
พระรามทรงกระทำทุกสิ่งที่เป็นที่พอพระทัยและเป็นประโยชน์ ทรงปฏิบัติหน้าที่ต่อพระมารดาทั้งหลายแล้ว ทรงควบคุมพระองค์อย่างยิ่ง
1.77.23
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥
ทรงดูแลกิจของครูบาอาจารย์ตามเวลาอันควรในแต่ละครั้ง ท้าวทศรถจึงทรงพอพระทัยดังนี้ พราหมณ์ทั้งหลายและชาวนครก็เช่นเดียวกัน
1.77.24
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥
ด้วยความประพฤติและกิริยามารยาทของพระราม ผู้อยู่อาศัยในแว่นแคว้นทั้งหมดต่างพอใจ ในหมู่ชนเหล่านั้น พระรามผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริงมีเกียรติยศกระฉ่อนโลกยิ่งนัก
1.77.25
स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥
เปรียบเหมือนพระสยัมภูที่ประเสริฐที่สุดในหมู่สรรพสัตว์ พระรามก็ทรงเป็นผู้มีคุณธรรมยิ่งกว่าผู้ใด พระรามและพระสีดาทรงอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขตลอดฤดูกาลอันมากมาย
1.77.26
मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥
พระรามผู้มีจิตใจสูงส่ง มีพระทัยจดจ่ออยู่กับพระนาง และทรงมอบหัวใจไว้กับพระนางโดยสมบูรณ์ พระสีดาเป็นที่รักของพระราม เป็นพระชายาที่บิดาได้ทรงจัดให้
1.77.27
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥
ด้วยคุณความดีและความงามของพระนาง ความรักก็ยิ่งเพิ่มพูนขึ้นอีก และความรักที่พระสวามีมีต่อพระนางก็ทวีเป็นสองเท่าในพระทัย
1.77.28
अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥
แม้สิ่งที่ซ่อนอยู่ในใจก็ถูกเปิดเผยออกมาด้วยหัวใจต่อหัวใจ สำหรับพระองค์แล้ว พระนางไมถิลี ธิดาของพระชนก เป็นที่รักยิ่งกว่าสิ่งใด งามเสมอด้วยเทพธิดา เปรียบดังพระศรีที่ทรงรูปมาปรากฏ
1.77.29
तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥
เมื่อได้อยู่กับพระนางราชธิดาผู้ประเสริฐที่ทรงเป็นที่ปรารถนา พระรามผู้เป็นโอรสของราชฤๅษีก็ทรงรุ่งโรจน์ยิ่งนัก ทรงเปี่ยมด้วยความยินดี เหมือนพระวิษณุผู้ยิ่งใหญ่ที่ทรงพระศรี หรือเหมือนจอมเทพแห่งอมตะทั้งหลาย