వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥
రాముడు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, ప్రశాంత చిత్తుడైన, మహాయశస్వి దాశరథి రాముడు అప్రమేయుడైన వరుణునికి ఆ ధనుస్సును చేతికి ఇచ్చాడు.
1.77.2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥
అప్పుడు వసిష్ఠుడు మొదలైన ఋషులకు నమస్కరించి, దుఃఖించిన తండ్రిని చూసి రఘునందనుడు రాముడు ఇలా అన్నాడు.
1.77.3
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥
జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు వెళ్ళిపోయాడు; ఇప్పుడు మీరు నాథునిగా కాపాడుతున్న చతురంగ సేన అయోధ్య వైపు సాగిపోవాలి.
1.77.4
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥
రాముని మాటలు విని, రాజు దశరథుడు కుమారుడు రాఘవుణ్ణి రెండు చేతులతో గట్టిగా కౌగలించుకుని, తల పైన ముద్దిచ్చాడు.
1.77.5
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥
రాముడు వెళ్ళాడని విని రాజు ఆనందించి, పరమానందంతో ఉప్పొంగి, అప్పుడు తనను, తన కుమారుడిని తిరిగి జన్మించినవారిగా భావించాడు.
1.77.6
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥
అతడు ఆ సేనను ముందుకు సాగమని ఆజ్ఞాపించగా, అది వెంటనే పతాకలు ధ్వజాలతో అలంకృతమై, వాద్యఘోషలతో మారుమోగుతున్న రమణీయ నగరం వైపు వేగంగా వెళ్ళింది.
1.77.7
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥
రాజమార్గాలు నీటితో చల్లబడి అందంగా ఉన్నాయి, చెల్లాచెదురైన పూలరాశులతో నిండి ఉన్నాయి; రాజు రాక వల్ల ముఖాలు వికసించిన పౌరులు చేతుల్లో మంగళ వస్తువులు పట్టుకుని ఉన్నారు.
1.77.8
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥
రాజు జనసమూహంతో నిండి అలంకరించబడిన నగరంలోకి ప్రవేశించాడు; పౌరులు, బ్రాహ్మణులు చాలా దూరం ఎదురువచ్చారు.
1.77.9
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥
కుమారులు వెంటరాగా, వైభవోపేతుడూ మహాయశస్వీ అయిన రాజు హిమాలయంలా ప్రియమైన తన గృహంలో ప్రవేశించాడు.
1.77.10
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥
రాజు తన ఆప్తులతో ఆనందించాడు; ఇంట్లో కోరిన వస్తువులతో బాగా సత్కరించబడ్డాడు. కౌసల్య, సుమిత్ర, సన్నని నడుము గల కైకేయి కూడా.
1.77.11
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥
కోడళ్లను స్వీకరించడంలో నిమగ్నమైన ఇతర రాజస్త్రీలు, అప్పుడు మహాభాగ్యవతి సీతను, యశస్విని ఊర్మిళను స్వీకరించారు.
1.77.12
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥
కుశధ్వజుని ఇద్దరు కుమార్తెలను రాజస్త్రీలు స్వీకరించారు; వారు మంగళ గానాలతో, హోమాలతో శోభించి, క్షౌమ వస్త్రాలు ధరించి ఉన్నారు.
1.77.13
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥
వారందరూ వెంటనే దేవాలయాలను పూజించారు; అప్పుడు రాజకోడళ్ళందరూ పూజనీయులకు నమస్కరించారు.
1.77.14
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥
అందరు భార్యలు భర్తలతో సంతోషంగా ఏకాంతంలో ఆనందించారు; వారు వివాహితులు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, ధనం మరియు మిత్రులతో కూడినవారు.
1.77.15
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥
నరశ్రేష్ఠులు తండ్రికి సేవ చేస్తూ జీవించారు; కొంతకాలానికి రాజు దశరథుడు తన కుమారునితో...
1.77.16
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥
రఘునందనుడు కైకేయి కుమారుడైన భరతునితో ఇలా అన్నాడు: 'నాయనా, కేకయరాజు కుమారుడు ఇక్కడ నివసిస్తున్నాడు.'
1.77.17
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥
నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వీరుడైన యుధాజిత్, నీ మేనమామ వచ్చాడు.' దశరథుని ఈ మాట విని కైకేయి కుమారుడు భరతుడు...
1.77.18
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥
అప్పుడు శూరుడైన భరతుడు శత్రుఘ్నునితో కలిసి బయలుదేరాడు; తండ్రి నుండి, నిష్కల్మషంగా వ్యవహరించే రాముని నుండి వీడ్కోలు తీసుకున్నాడు.
1.77.19
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥
నరశ్రేష్ఠుడు శత్రుఘ్నునితో కలిసి తల్లులను కూడా దర్శించాడు. యుధాజిత్తు భరతుని, శత్రుఘ్నుని కలిసి సంతోషించాడు.
1.77.20
स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥
ఆ వీరుడు తన నగరంలో ప్రవేశించాడు; అతని తండ్రి సంతోషించాడు. భరతుడు వెళ్ళిన తరువాత రాముడు, మహాబలుడైన లక్ష్మణుడు కూడా.
1.77.21
पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥
వారు దేవతాసమానుడైన తండ్రిని అప్పుడు గౌరవించారు. తండ్రి ఆజ్ఞను ముందుంచుకుని నగర కార్యాలన్నింటినీ.
1.77.22
चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥
రాముడు అన్ని ప్రియమైన, హితమైన కార్యాలను చేశాడు. తల్లులకు వారి కర్తవ్యాలను నెరవేర్చి, అత్యంత నియమంతో ఉన్నాడు.
1.77.23
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥
గురువుల కార్యాలను తగిన సమయాల్లో అతడు చూసుకున్నాడు. ఈ విధంగా దశరథుడు సంతోషించాడు; బ్రాహ్మణులు, పౌరులు కూడా.
1.77.24
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥
రాముని శీలం, ప్రవర్తనల వల్ల రాజ్యంలోని నివాసులందరూ సంతోషించారు. వారందరిలో లోకంలో అత్యంత కీర్తిమంతుడు సత్యపరాక్రముడైన రాముడే.
1.77.25
स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥
ప్రాణులలో స్వయంభువుడు (బ్రహ్మ) ఎలాగో, అలాగే రాముడు అత్యంత గుణవంతుడయ్యాడు; ఆయన సీతతో కలిసి అనేక ఋతువులు ఆనందంగా విహరించాడు.
1.77.26
मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥
ఉదారమనస్కుడైన రాముని మనసు సీతపైనే నిలిచి ఉండెను; ఆయన హృదయం ఆమెకే అర్పితమైంది. సీత రామునికి ప్రియురాలు; తండ్రి ఇచ్చిన భార్య అని ఆయన భావించాడు.
1.77.27
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥
ఆమె గుణాల వలన, రూప-గుణాల వలన ప్రీతి మరింతగా పెరిగింది; ఆమె భర్త హృదయంలో ఆ ప్రేమ రెట్టింపుగా నిలిచింది.
1.77.28
अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥
హృదయంలో దాగిన భావం కూడా హృదయం ద్వారా స్పష్టంగా వెల్లడవుతుంది. ఆయనకు విశేషంగా మైథిలి, జనకుని కుమార్తె సీత ప్రియురాలు; రూపంలో ఆమె దేవతలకు సమానురాలై, మూర్తీభవించిన శ్రీలక్ష్మిలా ఉండెను.
1.77.29
तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥
ఆ అనురాగవతియైన ఉత్తమ రాజకుమారితో కలిసిన రాజర్షిపుత్రుడు రాముడు మిక్కిలి సంతోషంతో ప్రకాశించాడు; శ్రీతో కూడిన సర్వసమర్థుడైన విష్ణువులా, దేవేంద్రునిలా ఆయన వెలిగాడు.