ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.77.1
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਸ਼ਾਂਤ-ਚਿੱਤ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮ ਨੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
1.77.2
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥
ਫਿਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.77.3
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਥ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਚਤੁਰੰਗਿਣੀ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚੱਲੇ।
1.77.4
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲ਼ੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਚੁੰਮਿਆ।
1.77.5
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥
ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਤਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਨੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਸਮਝਿਆ।
1.77.6
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੁਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਝੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਧੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ।
1.77.7
सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥
ਰਾਜਮਾਰਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
1.77.8
सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥
ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਨਗਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੂਰ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਆਏ।
1.77.9
पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਰਗੇ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
1.77.10
ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਭਾਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਵੀ।
1.77.11
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥
ਨੂੰਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਰ ਰਾਜ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਊਰਮਿਲਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
1.77.12
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ; ਉਹ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
1.77.13
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਦੇਵ-ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜਵਧੂਆਂ ਨੇ ਪੂਜਯਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.77.14
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਧਨ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
1.77.15
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥
ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ...
1.77.16
भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥
ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਕੇਕਯਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।'
1.77.17
त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥
ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀਰ ਯੁਧਾਜਿਤ, ਤੇਰਾ ਮਾਮਾ ਆਇਆ ਹੈ।' ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ...
1.77.18
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥
ਤਦ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਭਰਤ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਜਾਣ ਲਈ ਤੁਰਿਆ; ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ।
1.77.19
मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥
ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਰਤ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨਾਲ ਮਾਤਾਵਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਗਿਆ। ਯੁਧਾਜਿਤ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
1.77.20
स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥
ਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਭਰਤ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ।
1.77.21
पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ।
1.77.22
चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮਾਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੰਜਮੀ ਰਿਹਾ।
1.77.23
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥
ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
1.77.24
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਸੀ।
1.77.25
स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਮੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਮ ਅਤਿ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ; ਉਹ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕਈ ਰੁੱਤਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ।
1.77.26
मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥
ਉਦਾਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ; ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
1.77.27
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥
ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪ-ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੀਤ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਗਈ; ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
1.77.28
अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥
ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਭਾਵ ਵੀ ਹਿਰਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਪਿਆਰੀ ਸੀ; ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹੋਵੇ।
1.77.29
तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥
ਉਸ ਪਿਆਰੀ ਉੱਤਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ; ਸ਼੍ਰੀ ਸਹਿਤ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕੇ।