Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.77

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.77.1

गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते महायशाः ॥ १.७७.१ ॥

ରାମ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ମହାଯଶସ୍ବୀ ଦାଶରଥି ରାମ ଅପ୍ରମେୟ ବରୁଣଙ୍କ ହାତରେ ସେ ଧନୁ ଦେଲେ।

1.77.2

अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन्।
पितरं विकलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ १.७७.२ ॥

ତା'ପରେ ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିକଳ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ କହିଲେ।

1.77.3

जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरंगिणी।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ १.७७.३ ॥

ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଚାଲିଗଲେ; ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନା ଏବେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଯାଉ।

1.77.4

रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथः सुतम्।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय राघवम् ॥ १.७७.४ ॥

ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମସ୍ତକରେ ଚୁମ୍ବନ ଦେଲେ।

1.77.5

गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ १.७७.५ ॥

ରାମ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣି ରାଜା ହର୍ଷିତ ଓ ଅତିଶୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜକୁ ଓ ପୁତ୍ରକୁ ଯେପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ।

1.77.6

चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम्।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ १.७७.६ ॥

ସେ ସେହି ସେନାକୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ; ତା'ପରେ ତାହା ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାରେ ସଜ୍ଜିତ, ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନିରେ ମୁଖରିତ ରମଣୀୟ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲା।

1.77.7

सिक्तराजपथारम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलपाणिभिः ॥ १.७७.७ ॥

ରାଜପଥ ଜଳରେ ସିକ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା, ଛିଟିଯାଇଥିବା ଫୁଲର ରାଶିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରବେଶରେ ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ ପୌରଜନମାନେ ହାତରେ ମଙ୍ଗଳ ସାମଗ୍ରୀ ଧରିଥିଲେ।

1.77.8

सम्पूर्णां प्राविशद् राजा जनौघैः समलंकृताम्।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ॥ १.७७.८ ॥

ରାଜା ଜନସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଜ୍ଜିତ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ପୌରଜନ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

1.77.9

पुत्रैरनुगतः श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः।
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं प्रियम् ॥ १.७७.९ ॥

ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗମିତ, ଶ୍ରୀମାନ ଓ ମହାଯଶା ରାଜା ହିମାଳୟ ପରି ପ୍ରିୟ ନିଜ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

1.77.10

ननन्द स्वजनै राजा गृहे कामैः सुपूजितः।
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ॥ १.७७.१० ॥

ରାଜା ନିଜ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଗୃହରେ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟା କୈକେୟୀ ମଧ୍ୟ।

1.77.11

वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः।
ततः सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ॥ १.७७.११ ॥

ପୁତ୍ରବଧୂମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାରେ ନିୟୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ରାଜସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାପରେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୀତା ଓ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଊର୍ମିଲାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

1.77.12

कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपयोषितः।
मंगलालापनैर्होमैः शोभिताः क्षौमवाससः ॥ १.७७.१२ ॥

କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ରାଜସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଗାନ ଓ ହୋମରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ଥିଲେ।

1.77.13

देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन्।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ॥ १.७७.१३ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଦେବମନ୍ଦିର ପୂଜା କଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜବଧୂମାନେ ପୂଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

1.77.14

रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिर्मुदिता रहः।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ १.७७.१४ ॥

ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାନ୍ତରେ ରମଣ କଲେ; ସେମାନେ ବିବାହିତା, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଧନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନା ଥିଲେ।

1.77.15

शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ १.७७.१५ ॥

ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପିତାଙ୍କ ସେବା କରି ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ; କିଛି ସମୟ ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ...

1.77.16

भरतं कैकयीपुत्रमब्रवीद् रघुनन्दनः।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ १.७७.१६ ॥

ରଘୁନନ୍ଦନ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପୁତ୍ର, ଏହି କେକୟରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି।'

1.77.17

त्वां नेतुमागतो वीरो युधाजिन्मातुलस्तव।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद् भरतः कैकयीसुतः ॥ १.७७.१७ ॥

ତୁମକୁ ନେବା ପାଇଁ ବୀର ଯୁଧାଜିତ, ତୁମ ମାମୁ ଆସିଛନ୍ତି।' ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ...

1.77.18

गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ १.७७.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ଶୂର ଭରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ପିତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଆଚରଣକାରୀ ରାମଙ୍କ ଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ।

1.77.19

मातॄश्चापि नरश्रेष्ठः शत्रुघ्नसहितो ययौ।
युधाजित् प्राप्य भरतं सशत्रुघ्नं प्रहर्षितः ॥ १.७७.१९ ॥

ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହିତ ମାତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ଗଲେ। ଯୁଧାଜିତ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଭେଟି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

1.77.20

स्वपुरं प्राविशद् वीरः पिता तस्य तुतोष ह।
गते च भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ १.७७.२० ॥

ବୀର ନିଜ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଭରତ ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାମ ଓ ମହାବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ।

1.77.21

पितरं देवसंकाशं पूजयामासतुस्तदा।
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ॥ १.७७.२१ ॥

ସେମାନେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ପିତାଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଆଗରେ ରଖି ନଗରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ।

1.77.22

चकार रामः सर्वाणि प्रियाणि च हितानि च।
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ॥ १.७७.२२ ॥

ରାମ ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ମାତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି ସେ ଅତି ସଂଯମୀ ରହିଲେ।

1.77.23

गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत।
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ॥ १.७७.२३ ॥

ଗୁରୁଜନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସେ ଯଥାସମୟରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦଶରଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନଗରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।

1.77.24

रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः।
तेषामतियशा लोके रामः सत्यपराक्रमः ॥ १.७७.२४ ॥

ରାମଙ୍କ ଶୀଳ ଓ ଆଚରଣରେ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ନିବାସୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତରେ ଅତିଯଶସ୍ୱୀ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ଥିଲେ।

1.77.25

स्वयंभूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः।
रामश्च सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ॥ १.७७.२५ ॥

ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବାନ ହେଲେ; ସେ ସୀତା ସହ ବହୁ ଋତୁ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କଲେ।

1.77.26

मनस्वी तद्गतमनास्तस्या हृदि समर्पितः।
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ॥ १.७७.२६ ॥

ଉଦାରମନା ରାମଙ୍କ ମନ ସୀତାଙ୍କଠାରେ ହିଁ ଲାଗି ରହିଥିଲା; ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ତାଙ୍କରେ ସମର୍ପିତ ଥିଲା। ସୀତା ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଥିଲେ; ପିତାଙ୍କ ଦତ୍ତ ପତ୍ନୀ ବୋଲି ସେ ଭାବୁଥିଲେ।

1.77.27

गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभिवर्धते।
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ॥ १.७७.२७ ॥

ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ରୂପ-ଗୁଣରୁ ପ୍ରୀତି ଆହୁରି ବଢ଼ିଲା; ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସେ ପ୍ରେମ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୋଇ ରହିଲା।

1.77.28

अन्तर्गतमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा।
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा।
देवताभिः समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ १.७७.२८ ॥

ହୃଦୟରେ ଲୁଚିଥିବା ଭାବ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୈଥିଳୀ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ରୂପରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ, ଯେପରି ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ଶ୍ରୀ।

1.77.29

तया स राजर्षिसुतोऽभिकामया।
समेयिवानुत्तमराजकन्यया।
अतीव रामः शुशुभे मुदान्वितो
विभुः श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ १.७७.२९ ॥

ସେହି ପ୍ରେମଭରା ଉତ୍ତମ ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ରାଜର୍ଷିପୁତ୍ର ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଶୋଭା ପାଇଲେ; ଶ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବସମର୍ଥ ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସେ ଝଲସି ଉଠିଲେ।