Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम्।
तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किंनरी ॥ २.१०.१ ॥
Cuando la perversa jorobada incitó en gran medida a la reina, entonces ella yacía en el suelo como una kinnarī herida por una flecha envenenada.
2.10.2
निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी।
मन्थरायै शनैः सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥ २.१०.२ ॥
Habiendo decidido en su mente la acción, pensando «esto está bien», la mujer astuta y altiva le contó todo lentamente a Mantharā.
2.10.3
सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता।
नागकन्येव निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥ २.१०.३ ॥
Afligida, habiendo tomado su resolución y seducida por las palabras de Mantharā, la mujer altiva exhalaba largos y ardientes suspiros como una doncella serpiente.
2.10.4
मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम्।
सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य विनिश्चयम् ॥ २.१०.४ ॥
Por un momento meditó el camino que le traería su propia felicidad; y al oír aquella decisión de Mantharā, su amiga que deseaba ganancia...
2.10.5
बभूव परमप्रीता सिद्धिं प्राप्येव मन्थरा।
अथ सा रुषिता देवी सम्यक् कृत्वा विनिश्चयम् ॥ २.१०.५ ॥
Mantharā quedó sumamente complacida, como si hubiera alcanzado el éxito. Entonces la reina airada tomó firmemente su decisión.
2.10.6
संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भ्रुकुटिं मुखे।
ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ २.१०.६ ॥
Aquella mujer débil se tendió en el suelo, frunciendo el ceño. Luego apartó las vistosas guirnaldas y los ornamentos divinos.
2.10.7
अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे।
तया तान्य् अपविद्धानि माल्यान्य् आभरणानि च ॥ २.१०.७ ॥
Aquellos (collares), arrojados por Kaikeyī, cayeron al suelo; las guirnaldas y los adornos arrojados por ella también cayeron al suelo.
2.10.8
अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः।
क्रोधागारे च पतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥ २.१०.८ ॥
Como las estrellas adornan el cielo, así aquellos (adornos) adornaban la tierra; y ella, caída en la cámara de la ira, con vestiduras oscuras, brillaba.
2.10.9
एकवेणीं दृढां बद्ध्वा गतसत्त्वेव किंनरी।
आज्ञाप्य तु महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥ २.१०.९ ॥
Habiéndose atado firmemente una sola trenza, estaba como una kinnarī sin vida. El gran rey había ordenado la consagración de Rāghava (Rāma).
2.10.10
उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम्।
अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥ २.१०.१० ॥
Habiendo despedido la asamblea, el rey entró en su residencia, sabiendo que hoy la consagración de Rāma había sido proclamada.
2.10.11
प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी।
स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥ २.१०.११ ॥
Deseando dar la buena noticia a la amada, el rey dueño de sí entró en el palacio interior; aquel de gran renombre entró en la excelente casa de Kaikeyī.
2.10.12
पाण्डुराभ्रम् इवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः।
शुक-बर्हिसमायुक्तं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥ २.१०.१२ ॥
Como la luna unida a Rāhu brilla en un cielo de nubes blancas, así aquella casa, llena de loros y pavos reales y resonante con los graznidos de grullas y cisnes, resplandecía.
2.10.13
वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जावामनिकायुतम्।
लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥ २.१०.१३ ॥
Resonando con el estruendo de instrumentos musicales, lleno de mujeres jorobadas y enanas, adornado con glorietas de enredaderas, pabellones pintados y árboles campaka y aśoka.
2.10.14
दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभिः समायुतम्।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिरुपशोभितम् ॥ २.१०.१४ ॥
Provisto de plataformas de marfil, plata y oro, adornado con árboles que siempre dan flores y frutos, y con pozos escalonados.
2.10.15
दान्तराजतसौवर्णैः संवृतं परमासनैः।
विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥ २.१०.१५ ॥
Rodeado de excelentes asientos de marfil, plata y oro, y provisto de diversas viandas, bebidas y manjares.
2.10.16
उपपन्नं महार्हैश्च भूषणैस्त्रिदिवोपमम्।
स प्रविश्य महाराजः स्वमन्तःपुरमृद्धिमत् ॥ २.१०.१६ ॥
Provisto de adornos de gran valor, semejante al cielo. Habiendo entrado el gran rey en sus propios y espléndidos aposentos interiores
2.10.17
न ददर्श स्त्रियं राजा कैकेयीं शयनोत्तमे।
स कामबलसंयुक्तो रत्यर्थी मनुजाधिपः ॥ २.१०.१७ ॥
El rey no vio a la mujer Kaikeyī en el excelente lecho. Él, dominado por la fuerza del deseo y buscando el placer, el señor de los hombres
2.10.18
अपश्यन् दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च।
नहि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥ २.१०.१८ ॥
No viendo a su amada esposa, preguntó y cayó en la desolación; pues antes aquella reina nunca había faltado a aquella hora.
2.10.19
न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन।
ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥ २.१०.१९ ॥
El rey nunca entró en un palacio vacío. Entonces el rey, llegado al palacio, preguntó a Kaikeyī.
2.10.20
यथापुरम् अविज्ञाय स्वार्थलिप्सुम् अपण्डिताम्।
प्रतिहारी त्वथोवाच संत्रस्ता तु कृताञ्जलिः ॥ २.१०.२० ॥
Sin reconocerla como antes, la portera, aterrorizada y con las manos juntas, habló de Kaikeyī, ávida de su propio fin y sin juicio.
2.10.21
देव देवी भृशं क्रुद्धा क्रोधागारमभिद्रुता।
प्रतीहार्या वचः श्रुत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥ २.१०.२१ ॥
Oh rey, la reina, muy enfadada, ha corrido a la cámara de la ira. Al oír las palabras de la portera, el rey quedó profundamente turbado.
2.10.22
विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः।
तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥ २.१०.२२ ॥
El rey volvió a hundirse en la desesperación, con los sentidos trastornados y agitados. Allí la vio caída en el suelo, yaciendo en un estado impropio de ella.
2.10.23
प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः।
स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम् ॥ २.१०.२३ ॥
Como abrasado por el dolor, el señor de la tierra miró. Siendo anciano, vio a su joven esposa, más querida para él que la vida misma.
2.10.24
अपापः पापसंकल्पां ददर्श धरणीतले।
लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥ २.१०.२४ ॥
El rey sin culpa la vio, de intención perversa, tendida en el suelo, como una liana cortada, como una diosa caída.
2.10.25
किन्नरीमिव निर्धूतां च्युताम् अप्सरसं यथा।
मायाम् इव परिभ्रष्टां हरिणीम् इव संयताम् ॥ २.१०.२५ ॥
Yacía como una kinnarī caída, como una apsaras arrojada de su sitio, como una māyā perdida, como una cierva atada.
2.10.26
करेणुम् इव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने।
महागज इवारण्ये स्नेहात् परमदुःखिताम् ॥ २.१०.२६ ॥
Era como una hembra de elefante herida en el bosque por una flecha envenenada, o como un gran elefante macho en la espesura, profundamente afligido por amor.
2.10.27
परिमृज्य च पाणिभ्यामभिसंत्रस्तचेतनः।
कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥ २.१०.२७ ॥
Limpiándola con ambas manos, con la mente muy alarmada, el hombre deseoso habló estas palabras a la mujer de ojos de pétalo de loto.
2.10.28
न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम्।
देवि केनाभियुक्तासि केन वासि विमानिता ॥ २.१०.२८ ॥
Diosa, no sé que la ira resida en ti. ¿Por quién has sido atacada, o por quién has sido humillada?
2.10.29
यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु।
भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥ २.१०.२९ ॥
Oh bella, ¿por qué yaces en el polvo, para mi pesar? ¿Por qué yaces en el suelo ante mí, que tengo buen corazón?
2.10.30
भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनि।
सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥ २.१०.३० ॥
Oh tú que agitas mi mente, estás como quien tiene la mente poseída por un espíritu. Tengo médicos hábiles que, muy complacidos, te curarán en todo sentido.
2.10.31
सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनि।
कस्य वापि प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥ २.१०.३१ ॥
Ellos te harán feliz; dime tu dolencia, oh señora orgullosa. ¿Por quién debe hacerse una acción grata, o quién ha hecho algo desagradable?
2.10.32
कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम्।
मा रौत्सीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि सम्परिशोषणम् ॥ २.१०.३२ ॥
Hoy, que alguien obtenga lo que agrada, o que alguien sufra un gran disgusto. No llores, oh diosa, y no te consumas.
2.10.33
अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम्।
दरिद्रः को भवेदाढ्यो द्रव्यवान् वाप्यकिंचनः ॥ २.१०.३३ ॥
¿Quién, que no debe ser muerto, será muerto, o quién, que debe ser muerto, será liberado? ¿Quién, pobre, se hará rico, o quién, rico, quedará sin nada?
2.10.34
अहं च हि मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः।
न ते कंचिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥ २.१०.३४ ॥
Yo y todos los míos te obedecemos. No me atrevería a frustrar ninguno de tus deseos.
2.10.35
आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसि स्थितम्।
बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥ २.१०.३५ ॥
Incluso por mi vida, dime lo que está en tu mente. Conociendo tu propio poder, no debes desconfiar de mí.
2.10.36
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।
यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुंधरा ॥ २.१०.३६ ॥
Cumpliré tu deseo; lo juro por mis propias buenas obras. Hasta donde gira la rueda, tanta tierra es mía.
2.10.37
द्राविडाः सिन्धुसौवीराः सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः।
वङ्गाङ्गमगधा मत्स्याः समृद्धाः काशिकोसलाः ॥ २.१०.३७ ॥
Los drāviḍas, los sindhus y los sauvīras, los saurāṣṭras y los pueblos de la ruta del sur, los vaṅgas, aṅgas y magadhas, los matsyas, y los kāśis y kosalas, todos prósperos.
2.10.38
तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम्।
ततो वृणीष्व कैकेयि यद् यत् त्वं मनसेच्छसि ॥ २.१०.३८ ॥
Allí se produce mucha riqueza, riquezas, grano, cabras y ovejas. Por eso, Kaikeyī, elige lo que tu corazón desee.
2.10.39
किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने।
तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम्।
तत् ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ॥ २.१०.३९ ॥
Temerosa, ¿para qué te afliges? ¡Levántate, levántate, oh radiante! Dime, Kaikeyī, qué temor te ha sobrevenido; lo disiparé como el sol disipa la neblina.
2.10.40
तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम्।
परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ॥ २.१०.४० ॥
Así animada y tranquilizada, ella, deseosa de decir aquella cosa desagradable, volvió a atormentar a su esposo.