รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम्।
तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किंनरी ॥ २.१०.१ ॥
เมื่อกุพจาผู้ชั่วร้ายยั่วยุพระราชินีอย่างหนัก พระนางก็นอนลงกับพื้นดิน เหมือนนางกินนรีที่ถูกลูกศรมีพิษยิง
2.10.2
निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी।
मन्थरायै शनैः सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥ २.१०.२ ॥
นางผู้ฉลาดและทรนงได้ตัดสินใจกระทำการนั้นในใจแล้ว คิดว่า นี่ถูกต้อง จึงค่อยๆ เล่าทุกอย่างให้มนถราฟัง
2.10.3
सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता।
नागकन्येव निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥ २.१०.३ ॥
พระนางผู้เศร้าโศก เมื่อตั้งมั่นในความคิดแล้ว และถูกคำพูดของมนถราหลอกให้หลงทาง จึงถอนพระทัยยาวและร้อน เหมือนนางนาคินี
2.10.4
मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम्।
सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य विनिश्चयम् ॥ २.१०.४ ॥
พระนางครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งถึงทางที่จะนำความสุขมาสู่ตน และเมื่อได้ฟังการตัดสินใจของมนถรา ผู้เป็นมิตรที่ปรารถนาผลประโยชน์...
2.10.5
बभूव परमप्रीता सिद्धिं प्राप्येव मन्थरा।
अथ सा रुषिता देवी सम्यक् कृत्वा विनिश्चयम् ॥ २.१०.५ ॥
มนถรามีความยินดียิ่งนัก ราวกับได้บรรลุความสำเร็จแล้ว ต่อมาพระราชินีผู้โกรธเคืองก็ตั้งมั่นในการตัดสินใจอย่างสมบูรณ์
2.10.6
संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भ्रुकुटिं मुखे।
ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ २.१०.६ ॥
สตรีผู้อ่อนแอนั้นนอนลงกับพื้น ขมวดคิ้วบนใบหน้า แล้วพระนางก็ปลดพวงมาลัยงามและเครื่องประดับทิพย์ออกวางไว้
2.10.7
अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे।
तया तान्य् अपविद्धानि माल्यान्य् आभरणानि च ॥ २.१०.७ ॥
พวงมาลัยเหล่านั้นที่ไกเกยีโยนทิ้งตกลงสู่พื้นดิน พวงมาลัยและเครื่องประดับที่พระนางโยนทิ้งก็ตกลงสู่พื้นดินเช่นกัน
2.10.8
अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः।
क्रोधागारे च पतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥ २.१०.८ ॥
เหมือนดวงดาวประดับท้องฟ้า เครื่องประดับเหล่านั้นก็ประดับพื้นแผ่นดิน และพระนางผู้ล้มลงในห้องแห่งความโกรธ นุ่งห่มผ้าหม่นหมอง ก็ส่องแสงอยู่ที่นั่น
2.10.9
एकवेणीं दृढां बद्ध्वा गतसत्त्वेव किंनरी।
आज्ञाप्य तु महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥ २.१०.९ ॥
พระนางมัดผมเปียเดียวให้แน่น เหมือนนางกินนรีที่หมดลมหายใจ ฝ่ายพระมหาราชาทรงสั่งให้เตรียมการอภิเษกของพระรามแห่งราฆวะ
2.10.10
उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम्।
अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥ २.१०.१० ॥
ทรงปลดที่ประชุมแล้วเสด็จเข้าสู่ที่ประทับ ทรงทราบว่าการอภิเษกของพระรามได้ประกาศแล้วในวันนี้จริง
2.10.11
प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी।
स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥ २.१०.११ ॥
ทรงปรารถนาจะแจ้งข่าวดีแก่ผู้เป็นที่รัก พระราชาผู้ข่มใจได้จึงเสด็จเข้าไปในตำหนักใน พระองค์ผู้มีเกียรติยศยิ่งเสด็จเข้าไปในเรือนอันประเสริฐของไกเกยี
2.10.12
पाण्डुराभ्रम् इवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः।
शुक-बर्हिसमायुक्तं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥ २.१०.१२ ॥
เหมือนพระจันทร์ที่ราหูจับ ส่องอยู่บนท้องฟ้าที่มีเมฆขาว เรือนนั้นเต็มไปด้วยนกแก้วและนกยูง ก้องด้วยเสียงร้องของนกกระเรียนและหงส์ จึงส่องสว่างงดงาม
2.10.13
वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जावामनिकायुतम्।
लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥ २.१०.१३ ॥
ก้องด้วยเสียงดนตรี เต็มไปด้วยสตรีค่อมและแคระ ประดับด้วยซุ้มเถาวัลย์ ศาลาเขียนลวดลาย และต้นจำปาและต้นอโศก
2.10.14
दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभिः समायुतम्।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिरुपशोभितम् ॥ २.१०.१४ ॥
ประดับด้วยแท่นงาช้าง เงิน และทอง มีต้นไม้ที่ออกดอกและผลตลอดเวลา และมีสระน้ำขั้นบันได
2.10.15
दान्तराजतसौवर्णैः संवृतं परमासनैः।
विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥ २.१०.१५ ॥
ล้อมรอบด้วยอาสนะอันประเสริฐทำด้วยงาช้าง เงิน และทอง พร้อมด้วยอาหารและเครื่องดื่มหลากชนิด และของกินอันโอชะนานาชนิด
2.10.16
उपपन्नं महार्हैश्च भूषणैस्त्रिदिवोपमम्।
स प्रविश्य महाराजः स्वमन्तःपुरमृद्धिमत् ॥ २.१०.१६ ॥
ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์อันมีค่ามาก เหมือนสวรรค์ชั้นฟ้า เมื่อพระมหาราชาเสด็จเข้าสู่ตำหนักในอันรุ่งเรืองของพระองค์
2.10.17
न ददर्श स्त्रियं राजा कैकेयीं शयनोत्तमे।
स कामबलसंयुक्तो रत्यर्थी मनुजाधिपः ॥ २.१०.१७ ॥
พระราชาไม่ทอดพระเนตรเห็นพระนางไกเกยีบนแท่นบรรทมอันประเสริฐ พระองค์ผู้ถูกพลังแห่งความปรารถนาครอบงำ ผู้ทรงแสวงหาความรื่นรมย์ ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์
2.10.18
अपश्यन् दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च।
नहि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥ २.१०.१८ ॥
ทรงไม่เห็นพระมเหสีที่รัก จึงตรัสถามและทรงทุกข์ใจ เพราะแต่ก่อนพระราชินีมิเคยละเมิดเวลานั้นเลย
2.10.19
न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन।
ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥ २.१०.१९ ॥
พระราชาไม่เคยเสด็จเข้าตำหนักที่ว่างเปล่าเลย ต่อมาพระราชาเสด็จไปยังตำหนัก และตรัสถามไกเกยี
2.10.20
यथापुरम् अविज्ञाय स्वार्थलिप्सुम् अपण्डिताम्।
प्रतिहारी त्वथोवाच संत्रस्ता तु कृताञ्जलिः ॥ २.१०.२० ॥
ด้วยไม่เข้าพระทัยพระนางเหมือนเมื่อก่อน ผู้รักษาประตูผู้หวาดกลัวจึงประนมมือทูลตอบเรื่องไกเกยีผู้ปรารถนาประโยชน์ของตนและขาดปัญญา
2.10.21
देव देवी भृशं क्रुद्धा क्रोधागारमभिद्रुता।
प्रतीहार्या वचः श्रुत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥ २.१०.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา พระมเหสีทรงพิโรธยิ่งนักแล้วเสด็จเข้าไปยังห้องโกรธ เมื่อได้ยินถ้อยคำของทวารบาล พระราชาก็ทรงทุกข์ใจอย่างยิ่ง
2.10.22
विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः।
तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥ २.१०.२२ ॥
พระราชาทรงทุกข์ซ้ำอีกและยิ่งกว่าเดิม พระอินทรีย์ทั้งหลายของพระองค์ปั่นป่วนและกระวนกระวาย ณ ที่นั้น พระองค์ทอดพระเนตรเห็นนางนอนล้มอยู่บนพื้นดิน อยู่ในสภาพที่ไม่สมควรแก่นาง
2.10.23
प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः।
स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम् ॥ २.१०.२३ ॥
ดุจถูกความทุกข์เผาไหม้ เจ้าแห่งแผ่นดินทอดพระเนตร แม้พระองค์จะชรา พระองค์ทอดพระเนตรเห็นพระมเหสีผู้เยาว์วัย ซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าแม้ชีวิตของพระองค์
2.10.24
अपापः पापसंकल्पां ददर्श धरणीतले।
लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥ २.१०.२४ ॥
พระราชาผู้ไร้โทษทอดพระเนตรเห็นนางซึ่งมีความคิดชั่วร้าย นอนอยู่บนพื้นดิน ดุจเถาวัลย์ที่ถูกตัดขาด ดุจเทพธิดาที่ตกลงมา
2.10.25
किन्नरीमिव निर्धूतां च्युताम् अप्सरसं यथा।
मायाम् इव परिभ्रष्टां हरिणीम् इव संयताम् ॥ २.१०.२५ ॥
นางนอนอยู่ดุจกินนรีที่ถูกผลักตก ดุจอัปสรที่ร่วงลงจากที่ของตน ดุจมายาที่สูญหาย ดุจนางกวางที่ถูกจับไว้มั่น
2.10.26
करेणुम् इव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने।
महागज इवारण्ये स्नेहात् परमदुःखिताम् ॥ २.१०.२६ ॥
นางเหมือนช้างพังที่ถูกลูกศรอาบยาพิษยิงในป่า หรือเหมือนช้างตัวผู้ใหญ่ในป่าลึก ทุกข์ระทมยิ่งนักเพราะความรัก
2.10.27
परिमृज्य च पाणिभ्यामभिसंत्रस्तचेतनः।
कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥ २.१०.२७ ॥
พระองค์ทรงลูบไล้นางด้วยพระหัตถ์ทั้งสอง พระจิตตกใจยิ่ง ผู้ใคร่ในกามจึงตรัสถ้อยคำนี้แก่สตรีผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว
2.10.28
न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम्।
देवि केनाभियुक्तासि केन वासि विमानिता ॥ २.१०.२८ ॥
ข้าไม่รู้เลยว่าความโกรธได้เข้าสิงอยู่ในตัวเจ้า เทวี ใครได้ทำร้ายเจ้า หรือใครได้ดูหมิ่นเจ้า
2.10.29
यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु।
भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥ २.१०.२९ ॥
เหตุใดเจ้าจึงนอนอยู่บนฝุ่นเช่นนี้ อันเป็นความทุกข์ของข้า เจ้าผู้งาม เหตุใดเจ้าจึงนอนอยู่บนพื้นดิน ทั้งที่ข้าซึ่งมีใจดีต่อเจ้าอยู่ตรงนี้
2.10.30
भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनि।
सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥ २.१०.३० ॥
เจ้าผู้ทำให้ใจข้าปั่นป่วน เจ้าเหมือนคนที่จิตถูกภูตผีเข้าครอบงำ ข้ามีแพทย์ผู้ชำนาญ และพวกเขาจะพอใจยิ่งและจะรักษาเจ้าให้หายในทุกทาง
2.10.31
सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनि।
कस्य वापि प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥ २.१०.३१ ॥
พวกเขาจะทำให้เจ้ามีความสุข จงบอกข้าถึงโรคของเจ้าเถิด ผู้มีสง่า ใครเล่าที่ควรได้รับการกระทำอันเป็นที่รัก หรือใครได้กระทำสิ่งที่ไม่น่ายินดี
2.10.32
कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम्।
मा रौत्सीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि सम्परिशोषणम् ॥ २.१०.३२ ॥
วันนี้ ขอให้ใครคนหนึ่งได้รับสิ่งที่น่ายินดี หรือให้ใครคนหนึ่งต้องประสบความไม่น่ายินดีอย่างยิ่ง เทวี เจ้าอย่าร่ำไห้ และอย่าทำให้ตนเองทรุดโทรมลงเลย
2.10.33
अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम्।
दरिद्रः को भवेदाढ्यो द्रव्यवान् वाप्यकिंचनः ॥ २.१०.३३ ॥
ใครเล่าที่ไม่ควรถูกฆ่าแต่กลับถูกฆ่า หรือใครเล่าที่ควรถูกฆ่าแต่กลับถูกปล่อยไป ใครเล่าที่เป็นคนยากจนแต่จะกลายเป็นคนร่ำรวย หรือคนที่มั่งคั่งแต่จะกลายเป็นคนไร้ทรัพย์
2.10.34
अहं च हि मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः।
न ते कंचिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥ २.१०.३४ ॥
ข้าและบรรดาคนของข้าทั้งหมดล้วนเชื่อฟังเจ้า ข้าไม่กล้าขัดขวางความปรารถนาใดของเจ้าเลย
2.10.35
आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसि स्थितम्।
बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥ २.१०.३५ ॥
แม้จะต้องแลกด้วยชีวิตของข้า จงบอกข้าเถิดว่าอะไรอยู่ในใจของเจ้า เจ้ารู้กำลังของตนเองดี เจ้าไม่ควรสงสัยข้าเลย
2.10.36
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।
यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुंधरा ॥ २.१०.३६ ॥
ข้าจะทำให้เจ้าพอใจอย่างแน่นอน ข้าขอสาบานด้วยกุศลกรรมของข้าเอง ตราบเท่าที่ล้อรถยังหมุนไป แผ่นดินนี้ก็เป็นของข้ามากเพียงนั้น
2.10.37
द्राविडाः सिन्धुसौवीराः सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः।
वङ्गाङ्गमगधा मत्स्याः समृद्धाः काशिकोसलाः ॥ २.१०.३७ ॥
ชาวทราวิฑ สินธุและเสาวีระ ชาวเสาราษฏระและชาวทิศใต้ ชาววังคะ องคะ และมคธะ ชาวมัสยะ และชาวกาศีกับโกศล ทุกหมู่ชนล้วนมั่งคั่งรุ่งเรือง
2.10.38
तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम्।
ततो वृणीष्व कैकेयि यद् यत् त्वं मनसेच्छसि ॥ २.१०.३८ ॥
ที่นั่นมีทรัพย์สมบัติอุดมสมบูรณ์ ทั้งทรัพย์และธัญญาหาร แพะและแกะ ดังนั้น ไกเกยี จงเลือกสิ่งใดก็ได้ที่ใจของเจ้าปรารถนา
2.10.39
किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने।
तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम्।
तत् ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ॥ २.१०.३९ ॥
เจ้าผู้ขี้กลัว ไยเจ้าต้องลำบากเช่นนี้ จงลุกขึ้น ลุกขึ้นเถิด ผู้งามเอ๋ย! จงบอกข้าเถิดไกเกยี ว่าความกลัวอะไรมาถึงเจ้า ข้าจะขจัดมันออกไป ดุจพระอาทิตย์ขจัดหมอกควัน
2.10.40
तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम्।
परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ॥ २.१०.४० ॥
เมื่อตรัสเช่นนั้น นางซึ่งได้รับการปลอบประโลมแล้วและอยากจะพูดถ้อยคำอันไม่น่ายินดีนั้น ก็เริ่มทรมานพระสวามีอีกครั้งหนึ่ง