ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम्।
तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किंनरी ॥ २.१०.१ ॥
ಪಾಪಿಷ್ಠೆ ಕುಬ್ಜೆಯು ದೇವಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದಾಗ, ವಿಷದ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ ಅವಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದಳು.
2.10.2
निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी।
मन्थरायै शनैः सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥ २.१०.२ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, 'ಇದು ಸರಿಯಾದುದು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಆ ಚತುರೆ, ಮಂಥರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು.
2.10.3
सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता।
नागकन्येव निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥ २.१०.३ ॥
ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಮಂಥರೆಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದ ಆಕೆ, ನಾಗಕನ್ಯೆಯಂತೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟಳು.
2.10.4
मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम्।
सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य विनिश्चयम् ॥ २.१०.४ ॥
ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಅವಳು ತನಗೆ ಸುಖ ತರುವ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಳು; ಹಿತೈಷಿಣಿ ಮತ್ತು ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷಿಯಾದ ಮಂಥರೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ...
2.10.5
बभूव परमप्रीता सिद्धिं प्राप्येव मन्थरा।
अथ सा रुषिता देवी सम्यक् कृत्वा विनिश्चयम् ॥ २.१०.५ ॥
ಮಂಥರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು, ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವಳಂತೆ. ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವಿ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು.
2.10.6
संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भ्रुकुटिं मुखे।
ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ २.१०.६ ॥
ಆ ದುರ್ಬಲ ಸ್ತ್ರೀ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದಳು. ಆಮೇಲೆ ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳನ್ನು [ಬದಿಗಿಟ್ಟಳು].
2.10.7
अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे।
तया तान्य् अपविद्धानि माल्यान्य् आभरणानि च ॥ २.१०.७ ॥
ಕೈಕೇಯಿ ಎಸೆದ ಆ (ಹಾರಗಳು) ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು. ಅವಳು ಎಸೆದ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು (ಕೂಡ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು).
2.10.8
अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः।
क्रोधागारे च पतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥ २.१०.८ ॥
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ ಅವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವು. ಕ್ರೋಧಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಮಾಸಿದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಅವಳು ಹೊಳೆದಳು.
2.10.9
एकवेणीं दृढां बद्ध्वा गतसत्त्वेव किंनरी।
आज्ञाप्य तु महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥ २.१०.९ ॥
ಒಂದೇ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವಳಂತೆ ಕಿನ್ನರಿಯಂತಿದ್ದಳು. ಮಹಾರಾಜನು ರಾಘವನ (ರಾಮನ) ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದ್ದನು.
2.10.10
उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम्।
अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥ २.१०.१० ॥
ಸಭೆಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು (ರಾಜನು) ತನ್ನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಇಂದು ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕ ಖಚಿತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದವನಾಗಿ.
2.10.11
प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी।
स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥ २.१०.११ ॥
ಪ್ರಿಯಳಿಗೆ (ಕೈಕೇಯಿಗೆ) ಪ್ರಿಯ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು, ಸಂಯಮಿಯಾದ ಅವನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಕೈಕೇಯಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೃಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.10.12
पाण्डुराभ्रम् इवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः।
शुक-बर्हिसमायुक्तं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥ २.१०.१२ ॥
ರಾಹುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಂದ್ರನು ಬಿಳಿ ಮೇಘಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಆ ಗೃಹವು ಗಿಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಕ್ರೌಂಚ ಮತ್ತು ಹಂಸಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತ ಶೋಭಿಸಿತು.
2.10.13
वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जावामनिकायुतम्।
लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥ २.१०.१३ ॥
ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ, ಕುಬ್ಜೆಯರು ಮತ್ತು ವಾಮನೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಲತಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗೃಹಗಳಿಂದ, ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ.
2.10.14
दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभिः समायुतम्।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिरुपशोभितम् ॥ २.१०.१४ ॥
ದಂತ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸದಾ ಹೂ ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ.
2.10.15
दान्तराजतसौवर्णैः संवृतं परमासनैः।
विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥ २.१०.१५ ॥
ದಂತ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ವಿವಿಧ ಅನ್ನಪಾನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ.
2.10.16
उपपन्नं महार्हैश्च भूषणैस्त्रिदिवोपमम्।
स प्रविश्य महाराजः स्वमन्तःपुरमृद्धिमत् ॥ २.१०.१६ ॥
ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ. ಆ ಮಹಾರಾಜನು ತನ್ನ ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.10.17
न ददर्श स्त्रियं राजा कैकेयीं शयनोत्तमे।
स कामबलसंयुक्तो रत्यर्थी मनुजाधिपः ॥ २.१०.१७ ॥
ರಾಜನು ಉತ್ತಮ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಕೇಯಿ ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಕಾಮಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮನುಜಾಧಿಪತಿ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು.
2.10.18
अपश्यन् दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च।
नहि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥ २.१०.१८ ॥
ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಅವನು ಕೇಳಿದನು, ವಿಷಾದಗೊಂಡನು. ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಿ ಆ ವೇಳೆಯನ್ನು ಎಂದೂ ಮೀರಿರಲಿಲ್ಲ.
2.10.19
न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन।
ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥ २.१०.१९ ॥
ರಾಜನು ಎಂದಿಗೂ ಖಾಲಿಯಾದ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅರಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದ ರಾಜನು ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
2.10.20
यथापुरम् अविज्ञाय स्वार्थलिप्सुम् अपण्डिताम्।
प्रतिहारी त्वथोवाच संत्रस्ता तु कृताञ्जलिः ॥ २.१०.२० ॥
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಸ್ವಾರ್ಥದ ಆಸೆಯುಳ್ಳ ಅವಿವೇಕಿ ಕೈಕೇಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಭಯಭೀತಳಾದ ದ್ವಾರಪಾಲಕಿ ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದಳು.
2.10.21
देव देवी भृशं क्रुद्धा क्रोधागारमभिद्रुता।
प्रतीहार्या वचः श्रुत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥ २.१०.२१ ॥
ಸ್ವಾಮಿ, ದೇವಿ ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತಳಾಗಿ ಕ್ರೋಧಾಗಾರಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ದ್ವಾರಪಾಲಕಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಬಹಳ ಕಳವಳಗೊಂಡನು.
2.10.22
विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः।
तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥ २.१०.२२ ॥
ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಳವಳಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಖಿನ್ನನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಅವಳಿಗೆ ತಕ್ಕದಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
2.10.23
प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः।
स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम् ॥ २.१०.२३ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಬೆಂದವನಂತೆ ಆ ಭೂಪತಿ ನೋಡಿದನು. ವೃದ್ಧನಾದ ಅವನು, ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳಾದ ತನ್ನ ಯುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
2.10.24
अपापः पापसंकल्पां ददर्श धरणीतले।
लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥ २.१०.२४ ॥
ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ರಾಜನು, ದುರುದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಅವಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಂಡನು. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ, ಬಿದ್ದ ದೇವತೆಯಂತೆ ಅವಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು.
2.10.25
किन्नरीमिव निर्धूतां च्युताम् अप्सरसं यथा।
मायाम् इव परिभ्रष्टां हरिणीम् इव संयताम् ॥ २.१०.२५ ॥
ಅವಳು ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟವಳಾಗಿ, ಅಪ್ಸರೆಯಂತೆ ಜಾರಿದವಳಾಗಿ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಳಾದಂತೆ, ಬಂಧಿತ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
2.10.26
करेणुम् इव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने।
महागज इवारण्ये स्नेहात् परमदुःखिताम् ॥ २.१०.२६ ॥
ಅವಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಷ ಲೇಪಿತ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಾನೆಯಂತೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅತಿ ದುಃಖಿತನಾದ ಮಹಾಗಜದಂತೆ ಇದ್ದಳು.
2.10.27
परिमृज्य च पाणिभ्यामभिसंत्रस्तचेतनः।
कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥ २.१०.२७ ॥
ಭಯಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಕಾಮಿಯು ಕಮಲದಳನೇತ್ರೆಯಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.10.28
न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम्।
देवि केनाभियुक्तासि केन वासि विमानिता ॥ २.१०.२८ ॥
ದೇವಿ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದರು, ಅಥವಾ ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರು?
2.10.29
यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु।
भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥ २.१०.२९ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನನಗೆ ದುಃಖ ತರುವಂತೆ ನೀನು ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮಲಗಿದ್ದೀಯೆ? ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮಲಗಿರುವೆ?
2.10.30
भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनि।
सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥ २.१०.३० ॥
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುವವಳೇ, ಭೂತಗ್ರಸ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ನೀನಿದ್ದೀಯೆ. ನನ್ನ ಬಳಿ ನುರಿತ ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವರು.
2.10.31
सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनि।
कस्य वापि प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥ २.१०.३१ ॥
ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಖಿಯಾಗಿಸುವರು; ಓ ಭಾಮಿನಿ, ರೋಗವನ್ನು ಹೇಳು. ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಯಾರು ಅಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು?
2.10.32
कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम्।
मा रौत्सीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि सम्परिशोषणम् ॥ २.१०.३२ ॥
ಇಂದು ಯಾರು ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಅಥವಾ ಯಾರಿಗೆ ಮಹಾ ಅಪ್ರಿಯ ಸಂಭವಿಸಲಿ? ಓ ದೇವಿ, ಅಳಬೇಡ, ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಿಸಬೇಡ.
2.10.33
अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम्।
दरिद्रः को भवेदाढ्यो द्रव्यवान् वाप्यकिंचनः ॥ २.१०.३३ ॥
ವಧಿಸಬಾರದವನು ಯಾರು ವಧಿಸಲ್ಪಡಲಿ, ಅಥವಾ ವಧಿಸಬೇಕಾದವನು ಯಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿ? ದರಿದ್ರನು ಯಾರು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಧನವಂತನು ನಿರ್ಧನನಾಗಲಿ?
2.10.34
अहं च हि मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः।
न ते कंचिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥ २.१०.३४ ॥
ನಾನೂ ನನ್ನವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವವರು. ನಿನ್ನ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ನಾನು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
2.10.35
आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसि स्थितम्।
बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥ २.१०.३५ ॥
ನನ್ನ ಜೀವದ ಮೇಲೆ ಆಣೆಯಿಟ್ಟಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದವಳಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಶಂಕಿಸಬಾರದು.
2.10.36
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।
यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुंधरा ॥ २.१०.३६ ॥
ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವೆನು; ನನ್ನ ಸತ್ಕರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಆಣೆಯಿಡುತ್ತೇನೆ. ಚಕ್ರ ತಿರುಗುವವರೆಗೂ ಅಷ್ಟು ಭೂಮಿ ನನ್ನದು.
2.10.37
द्राविडाः सिन्धुसौवीराः सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः।
वङ्गाङ्गमगधा मत्स्याः समृद्धाः काशिकोसलाः ॥ २.१०.३७ ॥
ದ್ರಾವಿಡರು, ಸಿಂಧುಗಳು, ಸೌವೀರರು, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರರು, ದಕ್ಷಿಣಾಪಥದವರು, ವಂಗರು, ಅಂಗರು, ಮಗಧರು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಕಾಶಿ ಮತ್ತು ಕೋಸಲರು — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಮೃದ್ಧರು.
2.10.38
तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम्।
ततो वृणीष्व कैकेयि यद् यत् त्वं मनसेच्छसि ॥ २.१०.३८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಂಪತ್ತು, ಧನಧಾನ್ಯ, ಮೇಕೆ ಕುರಿಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೈಕೇಯಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ವರವಾಗಿ ಕೇಳು.
2.10.39
किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने।
तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम्।
तत् ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ॥ २.१०.३९ ॥
ಓ ಭೀರು, ಈ ಕಷ್ಟ ನಿನಗೇಕೆ? ಏಳು, ಏಳು, ಓ ಸುಂದರಿ! ಆದ್ದರಿಂದ ಕೈಕೇಯಿ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯ ಬಂದಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಸೂರ್ಯನು ಮಂಜನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಓಡಿಸುವೆ.
2.10.40
तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम्।
परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ॥ २.१०.४० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು, ಆ ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳ ಬಯಸಿ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.