വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम्।
तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किंनरी ॥ २.१०.१ ॥
പാപിയായ കൂനി ദേവിയെ വളരെയധികം പ്രകോപിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വിഷമ്പുരട്ടിയ അമ്പേറ്റ കിന്നരിയെപ്പോലെ അവൾ നിലത്ത് കിടന്നു.
2.10.2
निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी।
मन्थरायै शनैः सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥ २.१०.२ ॥
മനസ്സിൽ കാര്യം നിശ്ചയിച്ച്, 'ഇത് ശരി' എന്നു കരുതിയ ആ ബുദ്ധിമതി മന്ഥരയോട് എല്ലാം പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
2.10.3
सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता।
नागकन्येव निःश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥ २.१०.३ ॥
ദുഃഖിതയായി, മന്ഥരയുടെ വാക്കുകളാൽ മോഹിതയായ ആ സ്ത്രീ, നാഗകന്യയെപ്പോലെ നീണ്ടും ചൂടുമുള്ള നെടുവീർപ്പുകൾ വിട്ടു.
2.10.4
मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम्।
सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य विनिश्चयम् ॥ २.१०.४ ॥
കുറച്ചുനേരം അവൾ തനിക്ക് സുഖം നൽകുന്ന മാർഗത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു; ഹിതൈഷിണിയും ധനാഗ്രഹിയുമായ മന്ഥരയുടെ തീരുമാനം കേട്ട്...
2.10.5
बभूव परमप्रीता सिद्धिं प्राप्येव मन्थरा।
अथ सा रुषिता देवी सम्यक् कृत्वा विनिश्चयम् ॥ २.१०.५ ॥
മന്ഥര വളരെ സന്തോഷിച്ചു, വിജയം നേടിയവളെപ്പോലെ. അപ്പോൾ കോപിച്ച ദേവി തന്റെ തീരുമാനം പൂർണ്ണമായി ഉറപ്പിച്ചു.
2.10.6
संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भ्रुकुटिं मुखे।
ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ २.१०.६ ॥
ആ ദുർബലയായ സ്ത്രീ നിലത്ത് കിടന്ന്, മുഖത്ത് പുരികം ചുളിച്ചു. പിന്നെ വിചിത്രമായ മാലകളും ദിവ്യമായ ആഭരണങ്ങളും [മാറ്റിവെച്ചു].
2.10.7
अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे।
तया तान्य् अपविद्धानि माल्यान्य् आभरणानि च ॥ २.१०.७ ॥
കൈകേയി എറിഞ്ഞ ആ (മാലകൾ) നിലത്തുവീണു. അവൾ എറിഞ്ഞ മാലകളും ആഭരണങ്ങളും (നിലത്തുവീണു).
2.10.8
अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः।
क्रोधागारे च पतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥ २.१०.८ ॥
നക്ഷത്രങ്ങൾ ആകാശത്തെ അലങ്കരിക്കുംപോലെ അവ ഭൂമിയെ അലങ്കരിച്ചു. കോപഗൃഹത്തിൽ വീണുകിടന്ന, മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച അവൾ പ്രകാശിച്ചു.
2.10.9
एकवेणीं दृढां बद्ध्वा गतसत्त्वेव किंनरी।
आज्ञाप्य तु महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥ २.१०.९ ॥
ഒരൊറ്റ ജഡ ഉറപ്പിച്ചുകെട്ടി, ജീവനില്ലാത്തവളെപ്പോലെ കിന്നരിയെപ്പോലെ (അവൾ ആയിരുന്നു). മഹാരാജാവ് രാഘവന്റെ (രാമന്റെ) അഭിഷേകത്തിന് കല്പിച്ചിരുന്നു.
2.10.10
उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम्।
अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥ २.१०.१० ॥
സദസ്സിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞയച്ച് (രാജാവ്) തന്റെ വസതിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇന്ന് രാമാഭിഷേകം തീർച്ചയായും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് അറിഞ്ഞവനായി.
2.10.11
प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी।
स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥ २.१०.११ ॥
പ്രിയയോട് (കൈകേയിയോട്) പ്രിയവാർത്ത അറിയിക്കാൻ, ആത്മസംയമമുള്ള അവൻ അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആ മഹായശസ്വി കൈകേയിയുടെ ശ്രേഷ്ഠമായ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.10.12
पाण्डुराभ्रम् इवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः।
शुक-बर्हिसमायुक्तं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥ २.१०.१२ ॥
രാഹുവിനാൽ ചേർന്ന ചന്ദ്രൻ വെൺമേഘങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആകാശത്ത് തിളങ്ങുംപോലെ, ആ ഗൃഹം തത്തകളും മയിലുകളും ചേർന്ന്, ക്രൗഞ്ച-ഹംസങ്ങളുടെ ശബ്ദം നിറഞ്ഞ് ശോഭിച്ചു.
2.10.13
वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जावामनिकायुतम्।
लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥ २.१०.१३ ॥
വാദ്യനാദങ്ങളാൽ മുഴങ്ങുന്ന, കൂനികളും കുള്ളത്തികളും നിറഞ്ഞ, ലതാഗൃഹങ്ങളാലും ചിത്രഗൃഹങ്ങളാലും, ചമ്പകം അശോകം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന.
2.10.14
दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभिः समायुतम्।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिरुपशोभितम् ॥ २.१०.१४ ॥
ആനക്കൊമ്പ്, വെള്ളി, സ്വർണം എന്നിവയാലുള്ള വേദികളോടു കൂടിയ, എപ്പോഴും പൂവും ഫലവുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും വാപികളും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന.
2.10.15
दान्तराजतसौवर्णैः संवृतं परमासनैः।
विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥ २.१०.१५ ॥
ആനക്കൊമ്പ്, വെള്ളി, സ്വർണം എന്നിവയാലുള്ള ഉത്തമാസനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, പലതരം അന്നപാനങ്ങളും പലതരം ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും നിറഞ്ഞ.
2.10.16
उपपन्नं महार्हैश्च भूषणैस्त्रिदिवोपमम्।
स प्रविश्य महाराजः स्वमन्तःपुरमृद्धिमत् ॥ २.१०.१६ ॥
വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളാൽ ഒരുക്കപ്പെട്ട, സ്വർഗ്ഗത്തിന് തുല്യമായ. ആ മഹാരാജാവ് തന്റെ സമൃദ്ധമായ അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.10.17
न ददर्श स्त्रियं राजा कैकेयीं शयनोत्तमे।
स कामबलसंयुक्तो रत्यर्थी मनुजाधिपः ॥ २.१०.१७ ॥
രാജാവ് ഉത്തമമായ ശയ്യയിൽ കൈകേയി എന്ന സ്ത്രീയെ കണ്ടില്ല. കാമബലത്താൽ നിറഞ്ഞ ആ മനുജാധിപൻ രതിസുഖം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.
2.10.18
अपश्यन् दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च।
नहि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥ २.१०.१८ ॥
പ്രിയപത്നിയെ കാണാതെ അവൻ ചോദിച്ചു, വിഷാദിച്ചു. മുൻപ് ആ ദേവി ആ സമയം ഒരിക്കലും കടന്നിരുന്നില്ല.
2.10.19
न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन।
ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥ २.१०.१९ ॥
രാജാവ് ഒരിക്കലും ശൂന്യമായ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നില്ല. അനന്തരം ഗൃഹത്തിലെത്തിയ രാജാവ് കൈകേയിയോട് ചോദിച്ചു.
2.10.20
यथापुरम् अविज्ञाय स्वार्थलिप्सुम् अपण्डिताम्।
प्रतिहारी त्वथोवाच संत्रस्ता तु कृताञ्जलिः ॥ २.१०.२० ॥
മുൻപത്തെപ്പോലെ അവളെ മനസ്സിലാക്കാതെ, സ്വാർത്ഥതാല്പര്യമുള്ള വിവേകമില്ലാത്ത കൈകേയിയെക്കുറിച്ച്, ഭയന്ന ദ്വാരപാലിക കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു.
2.10.21
देव देवी भृशं क्रुद्धा क्रोधागारमभिद्रुता।
प्रतीहार्या वचः श्रुत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥ २.१०.२१ ॥
ദേവാ, ദേവി അത്യന്തം കോപിച്ച് ക്രോധാഗാരത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പോയിരിക്കുന്നു. ദ്വാരപാലികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.
2.10.22
विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः।
तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥ २.१०.२२ ॥
രാജാവ് വീണ്ടും കൂടുതൽ ഇളകിയ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടെ ദുഃഖിച്ചു. അവിടെ അവൾ നിലത്തു വീണു, അവൾക്കു യോജിക്കാത്ത അവസ്ഥയിൽ കിടക്കുന്നതു അദ്ദേഹം കണ്ടു.
2.10.23
प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः।
स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम् ॥ २.१०.२३ ॥
ദുഃഖത്താൽ വെന്തവനെപ്പോലെ ആ ഭൂപതി നോക്കി. വൃദ്ധനായ അദ്ദേഹം, പ്രാണനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട തന്റെ യുവ ഭാര്യയെ കണ്ടു.
2.10.24
अपापः पापसंकल्पां ददर्श धरणीतले।
लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥ २.१०.२४ ॥
കുറ്റമറ്റവനായ രാജാവ്, ദുരുദ്ദേശമുള്ള അവളെ നിലത്തു കണ്ടു. മുറിച്ച വള്ളിപോലെയും വീണ ദേവതയെപ്പോലെയും അവൾ കിടന്നു.
2.10.25
किन्नरीमिव निर्धूतां च्युताम् अप्सरसं यथा।
मायाम् इव परिभ्रष्टां हरिणीम् इव संयताम् ॥ २.१०.२५ ॥
അവൾ കിന്നരിയെപ്പോലെ വീണവളും അപ്സരസ്സിനെപ്പോലെ സ്ഥാനം തെറ്റിയവളും മായയിൽനിന്ന് വീണവളെപ്പോലെയും ബന്ധിക്കപ്പെട്ട പെൺമാനെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
2.10.26
करेणुम् इव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने।
महागज इवारण्ये स्नेहात् परमदुःखिताम् ॥ २.१०.२६ ॥
കാട്ടിൽ വിഷം പുരട്ടിയ അമ്പേറ്റ പെൺയാനയെപ്പോലെയും, കാട്ടിൽ സ്നേഹത്താൽ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ മഹാഗജത്തെപ്പോലെയും അവൾ ആയിരുന്നു.
2.10.27
परिमृज्य च पाणिभ्यामभिसंत्रस्तचेतनः।
कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥ २.१०.२७ ॥
ഭയന്ന മനസ്സോടെ രണ്ടു കൈകൾകൊണ്ടും അവളെ തുടച്ചശേഷം, കാമാതുരനായവൻ താമരക്കണ്ണുള്ള ആ സ്ത്രീയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.10.28
न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम्।
देवि केनाभियुक्तासि केन वासि विमानिता ॥ २.१०.२८ ॥
ദേവീ, നിന്നിൽ കോപം വസിക്കുന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നില്ല. ആരാണ് നിന്നെ പീഡിപ്പിച്ചത്, അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് നിന്നെ അപമാനിച്ചത്?
2.10.29
यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु।
भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥ २.१०.२९ ॥
കല്യാണീ, എനിക്ക് ദുഃഖമുണ്ടാക്കാനായി നീ പൊടിയിൽ കിടക്കുന്നതെന്തിന്? നല്ല മനസ്സുള്ള എന്നോട് നീ ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്നതെന്തിന്?
2.10.30
भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनि।
सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥ २.१०.३० ॥
എന്റെ മനസ്സിനെ കലക്കുന്നവളേ, ഭൂതബാധിതമായ മനസ്സുപോലെയാണ് നീ. എനിക്ക് സമർത്ഥരായ വൈദ്യന്മാരുണ്ട്; അവർ എല്ലാവിധത്തിലും സന്തോഷത്തോടെ നിന്നെ ചികിത്സിക്കും.
2.10.31
सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनि।
कस्य वापि प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥ २.१०.३१ ॥
അവർ നിന്നെ സുഖിയാക്കും; ഹേ ഭാമിനീ, രോഗം പറയൂ. ആർക്കാണ് പ്രിയകാര്യം ചെയ്യേണ്ടത്, അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് അപ്രിയം ചെയ്തത്?
2.10.32
कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम्।
मा रौत्सीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि सम्परिशोषणम् ॥ २.१०.३२ ॥
ഇന്ന് ആർ പ്രിയം നേടട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കാണ് വലിയ അപ്രിയം വരട്ടെ? ഹേ ദേവീ, കരയരുത്; ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കരുത്.
2.10.33
अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम्।
दरिद्रः को भवेदाढ्यो द्रव्यवान् वाप्यकिंचनः ॥ २.१०.३३ ॥
വധിക്കപ്പെടരുതാത്തവൻ ആര് വധിക്കപ്പെടട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ വധ്യനായവൻ ആര് മോചിതനാകട്ടെ? ദരിദ്രൻ ആര് ധനികനാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ധനവാൻ ആര് നിർധനനാകട്ടെ?
2.10.34
अहं च हि मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः।
न ते कंचिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥ २.१०.३४ ॥
ഞാനും എന്റേതായവരെല്ലാവരും നിന്റെ വശവർത്തികളാണ്. നിന്റെ ഒരു അഭിപ്രായത്തെയും തടയാൻ ഞാൻ ധൈര്യപ്പെടില്ല.
2.10.35
आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसि स्थितम्।
बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥ २.१०.३५ ॥
എന്റെ ജീവനാണെ പറയൂ, മനസ്സിലുള്ളത്. നിന്റെ ശക്തി അറിയുന്ന നീ എന്നെ സംശയിക്കരുത്.
2.10.36
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।
यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुंधरा ॥ २.१०.३६ ॥
നിന്റെ പ്രീതി ഞാൻ നിറവേറ്റും; എന്റെ സുകൃതത്തിൻമേൽ ആണയിടുന്നു. ചക്രം കറങ്ങുന്നിടത്തോളം ഈ ഭൂമി എന്റേതാണ്.
2.10.37
द्राविडाः सिन्धुसौवीराः सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः।
वङ्गाङ्गमगधा मत्स्याः समृद्धाः काशिकोसलाः ॥ २.१०.३७ ॥
ദ്രാവിഡർ, സിന്ധുക്കൾ, സൗവീരർ, സൗരാഷ്ട്രർ, ദക്ഷിണാപഥവാസികൾ, വംഗർ, അംഗർ, മഗധർ, മത്സ്യർ, കാശി, കോസലർ — എല്ലാവരും സമൃദ്ധരാണ്.
2.10.38
तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम्।
ततो वृणीष्व कैकेयि यद् यत् त्वं मनसेच्छसि ॥ २.१०.३८ ॥
അവിടെ ധാരാളം സമ്പത്തും ധനധാന്യങ്ങളും ആടുമാടുകളും ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ കൈകേയീ, നിന്റെ മനസ്സ് എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത് വരമായി ചോദിക്കുക.
2.10.39
किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने।
तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम्।
तत् ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ॥ २.१०.३९ ॥
ഭീരുവായവളേ, ഈ ക്ലേശം നിനക്കെന്തിന്? എഴുന്നേൽക്കൂ, എഴുന്നേൽക്കൂ, സുന്ദരീ! അതിനാൽ കൈകേയീ, നിനക്ക് എന്ത് ഭയം വന്നുവെന്ന് എന്നോട് പറയൂ. മഞ്ഞിനെ സൂര്യൻ അകറ്റുന്നതുപോലെ ഞാനത് അകറ്റും.
2.10.40
तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम्।
परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ॥ २.१०.४० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൾ ആശ്വസിച്ചു; ആ അപ്രിയമായ വാക്ക് പറയാൻ ഇച്ഛിച്ച്, വീണ്ടും തന്റെ ഭർത്താവിനെ പീഡിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.