ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.108.1
आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः ।
उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः ॥ २.१०८.१ ॥
ಭರತನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾಬಾಲಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಧರ್ಮರಹಿತವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.108.2
साधु राघव माभूत्ते बुद्धिरेवं निरर्थिका ।
प्राकृतस्य नरस्येव ह्यार्यबुद्धेर्मनस्विनः ॥ २.१०८.२ ॥
ರಾಘವ, ಸರಿ; ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಹೀಗೆ ನಿರರ್ಥಕವಾಗದಿರಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ, ಆರ್ಯಬುದ್ಧಿಯ ಮನಸ್ವಿಯ ಈ ಚಿಂತನೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥ.
2.108.3
कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित् ।
यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति ॥ २.१०८.३ ॥
ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಬಂಧು? ಯಾರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಏನು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಜೀವಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಒಬ್ಬನೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.108.4
तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेतयो नरः ।
उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति कश्चिद्धि कस्यचित् ॥ २.१०८.४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಮ, 'ಇವಳು ತಾಯಿ, ಇವನು ತಂದೆ' ಎಂದು ಆಸಕ್ತನಾಗುವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹುಚ್ಚನಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
2.108.5
यथा ग्रामान्तरं गच्छन् नरः कश्चित् क्वचिद्वसेत् ।
उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरे ऽहनि ॥ २.१०८.५ ॥
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಎಲ್ಲಿಯೋ ತಂಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ವಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮರುದಿನ ಮುಂದೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.
2.108.6
एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु ।
आवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः ॥ २.१०८.६ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಮನೆ, ಸಂಪತ್ತು ಕೇವಲ ವಾಸಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ಆಸಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2.108.7
पित्र्यं राज्यं परित्यज्य स नार्हसि नरोत्तम ।
आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम् ॥ २.१०८.७ ॥
ಓ ನರೋತ್ತಮನೇ, ಪಿತೃಸಂಬಂಧಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದುಃಖಕರವಾದ, ವಿಷಮವಾದ, ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
2.108.8
समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय ।
एकवेणी धरा हि त्वां नगरी सम्प्रतीक्षते ॥ २.१०८.८ ॥
ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿಕೊ; ಏಕವೇಣಿಯಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಗರಿ ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.
2.108.9
राजभोगाननुभवन् महार्हान् पार्थिवात्मज ।
विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे ॥ २.१०८.९ ॥
ರಾಜಕುಮಾರನೇ, ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ರಾಜಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸು.
2.108.10
न ते कश्चिद्दशरथस्त्वं च तस्य न कश्चन ।
अन्यो राजा त्वमन्यः स तस्मात् कुरु यदुच्यते ॥ २.१०८.१० ॥
ದಶರಥನು ನಿನಗೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ನೀನೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಬೇರೆ ರಾಜ, ನೀನು ಬೇರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿದಂತೆ ಮಾಡು.
2.108.11
बीजमात्रं पिता जन्तोः शुक्लं रुधिरमेव च ।
संयुक्तमृतुमन्मात्रा पुरुषस्येह जन्म तत् ॥ २.१०८.११ ॥
ತಂದೆ ಜೀವಿಯ ಕೇವಲ ಬೀಜ; ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ರಕ್ತವೇ ಅದು. ಋತುಮತಿಯಾದ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜನ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.
2.108.12
गतः स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै ।
प्रवृत्तिरेषा मर्त्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे ॥ २.१०८.१२ ॥
ಆ ರಾಜನು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಮರ್ತ್ಯರ ನಡೆ ಇದೇ. ನೀನಾದರೋ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
2.108.13
अर्थधर्मपरा ये ये तांस्तान् शोचामि नेतरान् ।
ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे ॥ २.१०८.१३ ॥
ಅರ್ಥಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇತರರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
2.108.14
अष्टका पितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः ।
अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति ॥ २.१०८.१४ ॥
'ಅಷ್ಟಕೆ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ' ಎಂದು ಈ ಜನರು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನ್ನದ ಈ ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ನೋಡು. ಸತ್ತವನು ಏನು ತಿನ್ನುವನು?
2.108.15
यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति ।
दद्यात् प्रवसतः श्राद्धं न तत् पथ्यशनं भवेत् ॥ २.१०८.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಉಂಡರೆ, ಅದು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕೊಡಬೇಕಾದರೆ — ಆ ಊಟ ಅವನಿಗೆ ಹಿತಕರವಾಗದು.
2.108.16
दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः ।
यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व सन्त्यज ॥ २.१०८.१६ ॥
ಈ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ದಾನವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಜ್ಞ ಮಾಡು, ದಾನ ಕೊಡು, ದೀಕ್ಷೆ ತೆಗೆದುಕೋ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು — ಆಮೇಲೆ ತ್ಯಜಿಸು.
2.108.17
स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते ।
प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु ॥ २.१०८.१७ ॥
'ಆ ಪರಲೋಕ ಇಲ್ಲ' ಎಂದೇ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸು, ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದುದನ್ನು ಹಿಡಿ; ಪರೋಕ್ಷವಾದುದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡು.
2.108.18
स तां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम् ।
राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः ॥ २.१०८.१८ ॥
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ದಾರಿ ತೋರುವ ಆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭರತನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.