รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.108.1
आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः ।
उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः ॥ २.१०८.१ ॥
ชาวาลิผู้เป็นพราหมณ์ยอดเยี่ยม ปลอบโยนภรตอยู่ กล่าวถ้อยคำเหล่านี้ซึ่งเบี่ยงจากธรรมต่อพระรามผู้รู้ธรรม
2.108.2
साधु राघव माभूत्ते बुद्धिरेवं निरर्थिका ।
प्राकृतस्य नरस्येव ह्यार्यबुद्धेर्मनस्विनः ॥ २.१०८.२ ॥
ดีแล้ว พระราฆว อย่าให้ความคิดของท่านไร้ประโยชน์เช่นนี้เลย เพราะแม้แต่คนสามัญก็ยังไม่ควรคิดเช่นนี้ ยิ่งผู้มีปัญญาอันสูงส่งและใจประเสริฐอย่างท่านยิ่งไม่ควรคิดเช่นนี้
2.108.3
कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित् ।
यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति ॥ २.१०८.३ ॥
ใครเป็นญาติของใคร และใครจะได้อะไรจากใครได้บ้าง สัตว์ย่อมเกิดมาตัวเดียว และตายไปตัวเดียว
2.108.4
तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेतयो नरः ।
उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति कश्चिद्धि कस्यचित् ॥ २.१०८.४ ॥
เพราะฉะนั้น พระราม ผู้ใดยึดติดว่า นี่คือมารดา นี่คือบิดา ผู้นั้นควรถือว่าเป็นคนวิกลจริต เพราะความจริงแล้วไม่มีใครเป็นของใคร
2.108.5
यथा ग्रामान्तरं गच्छन् नरः कश्चित् क्वचिद्वसेत् ।
उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरे ऽहनि ॥ २.१०८.५ ॥
เหมือนคนที่เดินทางไปยังหมู่บ้านอื่น พักอยู่ในที่แห่งหนึ่ง แล้วละที่พักนั้นออกเดินทางต่อไปในวันอื่น
2.108.6
एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु ।
आवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः ॥ २.१०८.६ ॥
ฉันนั้นเอง สำหรับมนุษย์ บิดา มารดา บ้านเรือน และทรัพย์สมบัติ ก็เป็นเพียงที่พักชั่วคราว ข้าแต่กากุตสถ คนดีย่อมไม่ยึดติดในสิ่งเหล่านี้
2.108.7
पित्र्यं राज्यं परित्यज्य स नार्हसि नरोत्तम ।
आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम् ॥ २.१०८.७ ॥
ข้าแต่นรโรตตม ท่านไม่ควรละทิ้งราชสมบัติที่สืบทอดจากบิดา แล้วเดินบนทางผิดที่ลำบาก ขรุขระ และเต็มไปด้วยหนามเช่นนั้น
2.108.8
समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय ।
एकवेणी धरा हि त्वां नगरी सम्प्रतीक्षते ॥ २.१०८.८ ॥
จงรับการอภิเษกตนเองในนครอโยธยาที่มั่งคั่ง เพราะแผ่นดินและนครนี้ กำลังรอท่านอยู่ โดยที่ผมทั้งหมดยังมวยเดียว
2.108.9
राजभोगाननुभवन् महार्हान् पार्थिवात्मज ।
विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे ॥ २.१०८.९ ॥
ข้าแต่พระราชโอรส จงเสวยความสุขอันยิ่งใหญ่ของกษัตริย์ และท่องเที่ยวอยู่ในอโยธยาเถิด ดังพระอินทร์ท่องเที่ยวอยู่ในสวรรค์
2.108.10
न ते कश्चिद्दशरथस्त्वं च तस्य न कश्चन ।
अन्यो राजा त्वमन्यः स तस्मात् कुरु यदुच्यते ॥ २.१०८.१० ॥
ท้าวทศรถไม่ใช่อะไรของท่าน และท่านก็ไม่ใช่อะไรของพระองค์ พระองค์เป็นกษัตริย์อีกองค์หนึ่ง ท่านก็เป็นอีกคนหนึ่ง เพราะฉะนั้น จงทำตามที่กล่าวไว้เถิด
2.108.11
बीजमात्रं पिता जन्तोः शुक्लं रुधिरमेव च ।
संयुक्तमृतुमन्मात्रा पुरुषस्येह जन्म तत् ॥ २.१०८.११ ॥
บิดาเป็นเพียงเชื้อของสัตว์ คือเชื้อขาวและโลหิต เมื่อรวมกับมารดาในฤดูของนาง นั่นคือการเกิดของมนุษย์ในโลกนี้
2.108.12
गतः स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै ।
प्रवृत्तिरेषा मर्त्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे ॥ २.१०८.१२ ॥
กษัตริย์พระองค์นั้นได้เสด็จไปแล้ว ไปยังที่ที่ทุกคนต้องไป นี่คือวิถีของมนุษย์ แต่ท่านกลับทำลายตนเองอย่างไร้ประโยชน์
2.108.13
अर्थधर्मपरा ये ये तांस्तान् शोचामि नेतरान् ।
ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे ॥ २.१०८.१३ ॥
ข้าโศกเศร้าเฉพาะแก่ผู้ที่ยึดมั่นในทรัพย์และธรรม ไม่ใช่แก่คนอื่น เพราะคนเหล่านั้นได้รับทุกข์ในโลกนี้ และเมื่อตายไปแล้วก็ถึงความพินาศ
2.108.14
अष्टका पितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः ।
अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति ॥ २.१०८.१४ ॥
ผู้คนแพร่หลายความเชื่อว่า การถวายอัษฏกาเป็นของบรรพบุรุษ จงดูการสูญเปล่าของอาหารนี้เถิด คนตายแล้วจะกินอะไรได้เล่า
2.108.15
यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति ।
दद्यात् प्रवसतः श्राद्धं न तत् पथ्यशनं भवेत् ॥ २.१०८.१५ ॥
หากอาหารที่คนหนึ่งกินในโลกนี้ไปถึงร่างของอีกคนหนึ่งได้ ก็ควรถวายศราทธแก่ผู้เดินทางไกลจากบ้าน แต่อาหารนั้นก็คงไม่เป็นประโยชน์แก่เขา
2.108.16
दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः ।
यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व सन्त्यज ॥ २.१०८.१६ ॥
คัมภีร์เหล่านี้ผู้มีปัญญาแต่งขึ้นโดยอาศัยการให้ทาน จงบูชายัญ จงให้ทาน จงรับทีกษา จงบำเพ็ญตบะ แล้วจึงละทิ้งเสีย
2.108.17
स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते ।
प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु ॥ २.१०८.१७ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง จงตั้งใจไว้เช่นนี้ว่า ไม่มีโลกหน้า จงยึดถือสิ่งที่เห็นประจักษ์ และวางสิ่งที่มองไม่เห็นไว้ข้างหลัง
2.108.18
स तां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम् ।
राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः ॥ २.१०८.१८ ॥
จงถือปัญญานั้นไว้เบื้องหน้า ซึ่งชี้ทางแก่โลกทั้งปวง และเมื่อภรตได้ทรงโน้มน้าวแล้ว จงรับราชสมบัติเถิด