Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.110.1
क्रुद्धमाज्ञाय रामं तं वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् ॥ २.११०.१ ॥
Sabiendo que Rāma estaba airado, Vasiṣṭha le respondió. Jābāli también conoce el ir y venir de este mundo.
2.110.2
निवर्त्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमुक्तवान् ।
इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे ॥ २.११०.२ ॥
Deseando hacerte volver, pronunció estas palabras. Oh señor de los mundos, comprende de mí este origen del mundo.
2.110.3
सर्वं सलिलमेवासीत् पृथिवी यत्र निर्मिता ।
ततः समभवद्ब्रह्मा स्वयम्भूर्दैवतैः सह ।
स वराहस्ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुन्धराम् ॥ २.११०.३ ॥
Al principio todo era solo agua, donde se creó la tierra. Luego surgió Brahmā, el auto-nacido, junto con los dioses. Convertido en jabalí, levantó la tierra.
2.110.4
असृजच्च जगत् सर्वं सह पुत्रैः कृतात्मभिः ।
आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ॥ २.११०.४ ॥
Junto con sus hijos dominados de sí mismos creó todo el mundo. Brahmā, nacido del espacio, es eterno, constante e imperecedero.
2.110.5
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः काश्यपः सुतः ॥ २.११०.५ ॥
De él nació Marīci; el hijo de Marīci fue Kāśyapa.
2.110.6
विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतस्सुतः ।
स तु प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोः सुतः ॥ २.११०.६ ॥
De Kāśyapa nació Vivasvān; el hijo de Vivasvān fue Manu Vaivasvata. Él fue antes señor de las criaturas; y el hijo de Manu fue Ikṣvāku.
2.110.7
यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही ।
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥ २.११०.७ ॥
Aquel a quien Manu dio primero esta próspera tierra: sabe que ese Ikṣvāku fue el rey anterior en Ayodhyā.
2.110.8
इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान् कुक्षिरेवेति विश्रुतः ।
कुक्षेरथात्मजो ऺवीरो विकुक्षिरुदपद्यत ॥ २.११०.८ ॥
El glorioso Kukṣi, hijo de Ikṣvāku, se hizo famoso; de Kukṣi nació el heroico Vikukṣi.
2.110.9
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ।
बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महायशाः ॥ २.११०.९ ॥
El poderoso y radiante Bāṇa fue hijo de Vikukṣi; y el hijo de Bāṇa fue Anaraṇya, de largos brazos y gran fama.
2.110.10
नानावृष्टिर्बभूवास्मिन्न दुर्भिक्षं सतां वरे ।
अनरण्ये महाराजे तस्करो नापि कश्चन ॥ २.११०.१० ॥
Durante el reinado de este mejor de los buenos hubo lluvias de muchas clases y no hubo hambruna; bajo el gran rey Anaraṇya ni siquiera existió un ladrón.
2.110.11
अनरण्यान्महाबाहुः पृथू राजा बभूव ह ।
तस्मात् पृथोर्महाराजस्त्रिशङ्कुरुदपद्यत ।
स सत्यवचनाद्वीरः सशरीरो दिवङ्गतः ॥ २.११०.११ ॥
De Anaraṇya nació el rey de largos brazos Pṛthu; de Pṛthu nació el gran rey Triśaṅku. Aquel héroe, por la fuerza de su palabra veraz, subió al cielo con su propio cuerpo.
2.110.12
त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्धुन्धुमारो महायशाः ।
धुन्धुमारो महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ॥ २.११०.१२ ॥
El hijo de Triśaṅku fue Dhundhumāra, de gran fama; del radiante Dhundhumāra nació Yuvanāśva.
2.110.13
युवनाश्वसुतः श्रीमान् मान्धाता समपद्यत ।
मान्धातुस्तु महातेजाः सुसन्धिरुदपद्यत ॥ २.११०.१३ ॥
Nació Māndhātā, el glorioso, hijo de Yuvanāśva. A Māndhātā le nació Susandhi, de gran esplendor.
2.110.14
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ।
यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो रिपुसूदनः ॥ २.११०.१४ ॥
Susandhi tuvo también dos hijos, Dhruvasandhi y Prasenajit. El ilustre Bharata, destructor de enemigos, fue hijo de Dhruvasandhi.
2.110.15
भरतात्तु महाबाहोरसितो नाम जायत ।
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दवः ॥ २.११०.१५ ॥
Del de brazos poderosos Bharata nació un hijo llamado Asita. Contra él surgieron estos reyes rivales y enemigos: los Haihayas, los Tālajaṅghas y los valientes Śaśibindus.
2.110.16
तांस्तु सर्वान् प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासितः ।
स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः ॥ २.११०.१६ ॥
Tras resistir a todos ellos en batalla, el rey fue desterrado. Se estableció en una montaña excelente y agradable, entregado a la vida de un sabio.
2.110.17
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः ।
एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ ॥ २.११०.१७ ॥
Se dice que sus dos esposas estaban embarazadas. Una de ellas, para destruir el embrión de su rival, le dio el veneno llamado sagara.
2.110.18
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।
तमृषिं समुपागम्य कालिन्दी त्वभ्यवादयत् ॥ २.११०.१८ ॥
Había un sabio llamado Cyavana, descendiente de Bhṛgu, que se había refugiado en el Himālaya. Kālindī se acercó a ese sabio y lo saludó con respeto.
2.110.19
स तामभ्यवदद्विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि ।
पुत्रस्ते भविता देवि महात्मा लोकविश्रुतः ।
धार्मिकश्च सुशीलश्च वंशकर्त्ता ऽरिसूदनः ॥ २.११०.१९ ॥
A ella, que deseaba un don de un hijo, aquel sabio brahmán le dijo: "Oh reina, tu hijo será magnánimo, renombrado en los mundos, justo y de buen carácter, fundador de linaje y destructor de enemigos."
2.110.20
कृत्वा प्रदक्षिणं हृष्टा मुनिं तमनुमान्य च ।
पद्मपत्रसमानाक्षं पद्मगर्भसमप्रभम् ।
ततः सा गृहमागम्य देवी पुत्रं व्यजायत ॥ २.११०.२० ॥
Llena de alegría, rodeó al sabio en procesión ritual y se despidió de él. Al regresar a casa, la reina dio a luz un hijo de ojos como pétalos de loto y un resplandor como el centro de un loto.
2.110.21
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।
गरेण सह तेनैव जातः स सगरो ऽभवत् ॥ २.११०.२१ ॥
Pero la co-esposa, deseando matar al feto, le dio veneno. Junto con ese veneno nació, y se hizo conocido como Sagara.
2.110.22
स राजा सगरो नाम यः समुद्रमखानयत् ।
इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन्तमिमाः प्रजाः ॥ २.११०.२२ ॥
Aquel rey Sagara, que hizo excavar el océano: en una festividad, tras ofrecer un sacrificio, lo hizo excavar con violencia, aterrorizando a estas gentes.
2.110.23
असमञ्जस्तु पुत्रोभूत् सगरस्येति नः श्रुतम् ।
जीवन्नेव स पित्रा तु निरस्तः पापकर्मकृत् ॥ २.११०.२३ ॥
Hemos oído que Asamañja fue hijo de Sagara. Estando aún con vida, el autor de acciones perversas fue expulsado por su padre.
2.110.24
अंशुमानपि पुत्रो ऽभूदसमञ्जस्य वीर्य्यवान् ।
दिलीपों ऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ २.११०.२४ ॥
También nació Aṃśumān, el valiente hijo de Asamañja. El hijo de Aṃśumān fue Dilīpa, y el hijo de Dilīpa fue Bhagīratha.
2.110.25
भगीरथात् ककुत्स्थस्तु काकुत्स्था येन विश्रुताः ।
ककुत्स्थस्य च पुत्रो ऽभूद्रघुर्येन तु राघवाः ॥ २.११०.२५ ॥
De Bhagīratha nació Kakutstha, por quien los Kākutsthas se hicieron famosos. El hijo de Kakutstha fue Raghu, por quien en verdad se llamaron Rāghavas.
2.110.26
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ।
कल्माषपादः सौदास इत्येवं प्रथितो भुवि ॥ २.११०.२६ ॥
El resplandeciente hijo de Raghu creció y se volvió devorador de hombres. En la tierra fue conocido así como Kalmāṣapāda, y como Saudāsa.
2.110.27
कल्माषपादपुत्रो ऽभूच्छङ्खणस्त्विति विश्रुतः ।
यस्तु तद्वीर्यमासाद्य सहसैन्यो व्यनीनशत् ॥ २.११०.२७ ॥
Nació el hijo de Kalmāṣapāda, famoso como Śaṅkhaṇa. Al enfrentar su poder, él y su ejército fueron totalmente destruidos.
2.110.28
शङ्खणस्य च पुत्रो ऽभूच्छूरः श्रीमान् सुदर्शनः ।
सुदर्शनस्याग्निवर्ण अग्निवर्णस्य शीघ्रगः ॥ २.११०.२८ ॥
Nació el hijo de Śaṅkhaṇa: el valiente y glorioso Sudarśana. El hijo de Sudarśana fue Agnivarṇa, y el hijo de Agnivarṇa fue Śīghraga.
2.110.29
शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुकः ।
प्रशुश्रुकस्य पुत्रो ऽभूदम्बरीषो महाद्युतिः ॥ २.११०.२९ ॥
El hijo de Śīghraga fue Maru; el hijo de Maru fue Praśuśruka; el hijo de Praśuśruka nació Ambarīṣa, de gran esplendor.
2.110.30
अम्बरीषस्य पुत्रो ऽभून्नहुषः सत्यविक्रमः ।
नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः ॥ २.११०.३० ॥
El hijo de Ambarīṣa nació: Nahuṣa, de verdadero valor. Y el hijo de Nahuṣa fue Nābhāga, el más justo.
2.110.31
अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ ।
अजस्य चैव धर्मात्मा राजा दशरथः सुतः ॥ २.११०.३१ ॥
Aja y Suvrata fueron los dos hijos de Nābhāga. El hijo de espíritu justo de Aja fue el rey Daśaratha.
2.110.32
तस्य ज्येष्ठो ऽसि दायादो राम इत्यभिविश्रुतः ।
तद्गृहाण स्वकं राज्यमवेक्षस्व जनं नृप ॥ २.११०.३२ ॥
Tú eres su heredero mayor, Rāma, conocido con ese nombre. Toma tu propio reino, oh rey, y cuida al pueblo.
2.110.33
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वजः ।
पूर्वजे नावरः पुत्रो ज्येष्ठो राज्ये ऽभिषिच्यते ॥ २.११०.३३ ॥
Entre todos los Ikṣvāku, es el primogénito quien llega a ser rey. Mientras el primogénito vive, no es el hijo menor quien es consagrado en el reino, sino el mayor.
2.110.34
स राघवाणां कुलधर्ममात्मनः सनातनं नाद्य विहन्तुमर्हसि ।
प्रभूतरत्नामनुशाधि मेदिनीं प्रभूतराष्ट्रां पितृवन्महायशः ॥ २.११०.३४ ॥
Oh gran glorioso, no debes hoy quebrantar el eterno deber familiar de los Rāghava. Gobierna esta tierra, rica en joyas y muchos reinos, como un padre.