ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.110.1
क्रुद्धमाज्ञाय रामं तं वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् ॥ २.११०.१ ॥
ರಾಮನು ಕುಪಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು ವಸಿಷ್ಠರು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಜಾಬಾಲಿಯೂ ಈ ಲೋಕದ ಬರುವಿಕೆ ಹೋಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
2.110.2
निवर्त्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमुक्तवान् ।
इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे ॥ २.११०.२ ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಓ ಲೋಕನಾಥ, ಈ ಲೋಕದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
2.110.3
सर्वं सलिलमेवासीत् पृथिवी यत्र निर्मिता ।
ततः समभवद्ब्रह्मा स्वयम्भूर्दैवतैः सह ।
स वराहस्ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुन्धराम् ॥ २.११०.३ ॥
ಮೊದಲು ಎಲ್ಲವೂ ನೀರೇ ಆಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವನು ವರಾಹನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿದನು.
2.110.4
असृजच्च जगत् सर्वं सह पुत्रैः कृतात्मभिः ।
आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ॥ २.११०.४ ॥
ಅವರು ಸಂಯಮಿಗಳಾದ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಾಶ್ವತನೂ ನಿತ್ಯನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
2.110.5
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः काश्यपः सुतः ॥ २.११०.५ ॥
ಅವರಿಂದ ಮರೀಚಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಮರೀಚಿಯ ಮಗನು ಕಶ್ಯಪ.
2.110.6
विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतस्सुतः ।
स तु प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोः सुतः ॥ २.११०.६ ॥
ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಹುಟ್ಟಿದನು. ವಿವಸ್ವಾನನ ಮಗ ವೈವಸ್ವತ ಮನು. ಅವನು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಮನುವಿನ ಮಗ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು.
2.110.7
यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही ।
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥ २.११०.७ ॥
ಮನು ಮೊದಲು ಈ ಸಮೃದ್ಧ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಿದನೋ, ಆ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾಜನೆಂದು ತಿಳಿ.
2.110.8
इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान् कुक्षिरेवेति विश्रुतः ।
कुक्षेरथात्मजो ऺवीरो विकुक्षिरुदपद्यत ॥ २.११०.८ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಪುತ್ರನು ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಕುಕ್ಷಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಕುಕ್ಷಿಯ ಮಗನಾಗಿ ವೀರ ವಿಕುಕ್ಷಿ ಜನಿಸಿದನು.
2.110.9
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ।
बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महायशाः ॥ २.११०.९ ॥
ವಿಕುಕ್ಷಿಯ ಪುತ್ರನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಬಾಣನು; ಬಾಣನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಬಾಹು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅನರಣ್ಯನು.
2.110.10
नानावृष्टिर्बभूवास्मिन्न दुर्भिक्षं सतां वरे ।
अनरण्ये महाराजे तस्करो नापि कश्चन ॥ २.११०.१० ॥
ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವಿಧದ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಿತು, ಬರಗಾಲ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಮಹಾರಾಜ ಅನರಣ್ಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
2.110.11
अनरण्यान्महाबाहुः पृथू राजा बभूव ह ।
तस्मात् पृथोर्महाराजस्त्रिशङ्कुरुदपद्यत ।
स सत्यवचनाद्वीरः सशरीरो दिवङ्गतः ॥ २.११०.११ ॥
ಅನರಣ್ಯನಿಂದ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜ ಪೃಥು ಆದನು; ಅವನಿಂದ ಮಹಾರಾಜ ತ್ರಿಶಂಕು ಜನಿಸಿದನು. ಆ ವೀರನು ಸತ್ಯವಚನದ ಬಲದಿಂದ ಶರೀರಸಹಿತ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.110.12
त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्धुन्धुमारो महायशाः ।
धुन्धुमारो महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ॥ २.११०.१२ ॥
ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಧುಂಧುಮಾರನು; ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಧುಂಧುಮಾರನಿಂದ ಯುವನಾಶ್ವನು ಜನಿಸಿದನು.
2.110.13
युवनाश्वसुतः श्रीमान् मान्धाता समपद्यत ।
मान्धातुस्तु महातेजाः सुसन्धिरुदपद्यत ॥ २.११०.१३ ॥
ಯುವನಾಶ್ವನ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಾಂಧಾತನು ಜನಿಸಿದನು. ಮಾಂಧಾತನಿಗೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸುಸಂಧಿ ಜನಿಸಿದನು.
2.110.14
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ।
यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो रिपुसूदनः ॥ २.११०.१४ ॥
ಸುಸಂಧಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು: ಧ್ರುವಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೇನಜಿತ್. ಧ್ರುವಸಂಧಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪುತ್ರ ಶತ್ರುಸೂದನ ಭರತ.
2.110.15
भरतात्तु महाबाहोरसितो नाम जायत ।
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दवः ॥ २.११०.१५ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಭರತನಿಂದ ಅಸಿತ ಎಂಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ವಿರೋಧಿ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ ಹೈಹಯರು, ತಾಲಜಂಘರು ಮತ್ತು ಶೂರ ಶಶಿಬಿಂದುಗಳು ಎದ್ದರು.
2.110.16
तांस्तु सर्वान् प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासितः ।
स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः ॥ २.११०.१६ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಜನನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವನು ರಮ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದನು.
2.110.17
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः ।
एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ ॥ २.११०.१७ ॥
ಅವನಿಗೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಬ್ಬಳು ಸವತಿಯ ಗರ್ಭ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಸಗರ (ವಿಷ) ನೀಡಿದಳು.
2.110.18
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।
तमृषिं समुपागम्य कालिन्दी त्वभ्यवादयत् ॥ २.११०.१८ ॥
ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಭೃಗುವಂಶದ ಚ್ಯವನ ಎಂಬ ಋಷಿ ಇದ್ದನು. ಕಾಲಿಂದಿ ಆ ಋಷಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಗೌರವದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.
2.110.19
स तामभ्यवदद्विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि ।
पुत्रस्ते भविता देवि महात्मा लोकविश्रुतः ।
धार्मिकश्च सुशीलश्च वंशकर्त्ता ऽरिसूदनः ॥ २.११०.१९ ॥
ವರವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆಕೆಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿ ಹೇಳಿದನು: "ದೇವಿ, ನಿನಗೆ ಮಹಾತ್ಮನೂ, ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ, ಧಾರ್ಮಿಕನೂ, ಸುಶೀಲನೂ, ವಂಶಕರ್ತನೂ, ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನೂ ಆದ ಮಗ ಜನಿಸುವನು."
2.110.20
कृत्वा प्रदक्षिणं हृष्टा मुनिं तमनुमान्य च ।
पद्मपत्रसमानाक्षं पद्मगर्भसमप्रभम् ।
ततः सा गृहमागम्य देवी पुत्रं व्यजायत ॥ २.११०.२० ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಕೆ ಆ ಮುನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಳು. ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಆ ದೇವಿ ಕಮಲದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಂತಹ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
2.110.21
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।
गरेण सह तेनैव जातः स सगरो ऽभवत् ॥ २.११०.२१ ॥
ಆದರೆ ಸವತಿಯು ಗರ್ಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆಕೆಗೆ ವಿಷವನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಆ ವಿಷದೊಂದಿಗೇ ಅವನು ಜನಿಸಿ ಸಗರನೆಂದು ಆದನು.
2.110.22
स राजा सगरो नाम यः समुद्रमखानयत् ।
इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन्तमिमाः प्रजाः ॥ २.११०.२२ ॥
ಆ ರಾಜ ಸಗರನು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಅಗೆಸಿದವನು. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಯಾಗ ಮಾಡಿ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತಾ ವೇಗದಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಅಗೆಸಿದನು.
2.110.23
असमञ्जस्तु पुत्रोभूत् सगरस्येति नः श्रुतम् ।
जीवन्नेव स पित्रा तु निरस्तः पापकर्मकृत् ॥ २.११०.२३ ॥
ಸಗರನಿಗೆ ಅಸಮಂಜ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಅವನನ್ನು ತಂದೆಯು ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಹೊರಹಾಕಿದನು.
2.110.24
अंशुमानपि पुत्रो ऽभूदसमञ्जस्य वीर्य्यवान् ।
दिलीपों ऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ २.११०.२४ ॥
ಅಸಮಂಜನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಗನಾದ ಅಂಶುಮಾನನು ಜನಿಸಿದನು. ಅಂಶುಮಾನನ ಮಗ ದಿಲೀಪ; ದಿಲೀಪನ ಮಗ ಭಗೀರಥ.
2.110.25
भगीरथात् ककुत्स्थस्तु काकुत्स्था येन विश्रुताः ।
ककुत्स्थस्य च पुत्रो ऽभूद्रघुर्येन तु राघवाः ॥ २.११०.२५ ॥
ಭಗೀರಥನಿಂದ ಕಕುತ್ಸ್ಥನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನಿಂದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಕಕುತ್ಸ್ಥನ ಮಗ ರಘು ಆದನು; ಅವನಿಂದ ರಾಘವರು ಎನಿಸಿದರು.
2.110.26
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ।
कल्माषपादः सौदास इत्येवं प्रथितो भुवि ॥ २.११०.२६ ॥
ರಘುವಿನ ತೇಜಸ್ವಿ ಮಗ ಬೆಳೆದು ನರಭಕ್ಷಕನಾದನು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ ಮತ್ತು ಸೌದಾಸ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
2.110.27
कल्माषपादपुत्रो ऽभूच्छङ्खणस्त्विति विश्रुतः ।
यस्तु तद्वीर्यमासाद्य सहसैन्यो व्यनीनशत् ॥ २.११०.२७ ॥
ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನ ಮಗ ಶಂಖಣನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾಶವಾದನು.
2.110.28
शङ्खणस्य च पुत्रो ऽभूच्छूरः श्रीमान् सुदर्शनः ।
सुदर्शनस्याग्निवर्ण अग्निवर्णस्य शीघ्रगः ॥ २.११०.२८ ॥
ಶಂಖಣನ ಮಗ ಶೂರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಸುದರ್ಶನನು ಜನಿಸಿದನು. ಸುದರ್ಶನನ ಮಗ ಅಗ್ನಿವರ್ಣ; ಅಗ್ನಿವರ್ಣನ ಮಗ ಶೀಘ್ರಗ.
2.110.29
शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुकः ।
प्रशुश्रुकस्य पुत्रो ऽभूदम्बरीषो महाद्युतिः ॥ २.११०.२९ ॥
ಶೀಘ್ರಗನ ಮಗ ಮರು; ಮರುವಿನ ಮಗ ಪ್ರಶುಶ್ರುಕ; ಪ್ರಶುಶ್ರುಕನ ಮಗ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ಅಂಬರೀಷ ಜನಿಸಿದನು.
2.110.30
अम्बरीषस्य पुत्रो ऽभून्नहुषः सत्यविक्रमः ।
नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः ॥ २.११०.३० ॥
ಅಂಬರೀಷನ ಮಗ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ನಹುಷನಾದನು; ನಹುಷನ ಮಗ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಭಾಗನು.
2.110.31
अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ ।
अजस्य चैव धर्मात्मा राजा दशरथः सुतः ॥ २.११०.३१ ॥
ಅಜ ಮತ್ತು ಸುವ್ರತ, ಇಬ್ಬರೂ ನಾಭಾಗನ ಪುತ್ರರು. ಅಜನ ಪುತ್ರ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ದಶರಥ.
2.110.32
तस्य ज्येष्ठो ऽसि दायादो राम इत्यभिविश्रुतः ।
तद्गृहाण स्वकं राज्यमवेक्षस्व जनं नृप ॥ २.११०.३२ ॥
ಅವನ ಹಿರಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ನೀನು, ರಾಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. ಓ ರಾಜ, ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಪಾಲಿಸು.
2.110.33
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वजः ।
पूर्वजे नावरः पुत्रो ज्येष्ठो राज्ये ऽभिषिच्यते ॥ २.११०.३३ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನೇ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಿರಿಯನಿರುವಾಗ ಕಿರಿಯನಲ್ಲ, ಹಿರಿಯನೇ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.110.34
स राघवाणां कुलधर्ममात्मनः सनातनं नाद्य विहन्तुमर्हसि ।
प्रभूतरत्नामनुशाधि मेदिनीं प्रभूतराष्ट्रां पितृवन्महायशः ॥ २.११०.३४ ॥
ಓ ಮಹಾಯಶಸ್ವೀ, ರಾಘವರ ಈ ಸನಾತನ ಕುಲಧರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಇಂದು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಾರದು. ತಂದೆಯಂತೆ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳು.