رامايانا فالميكي · السارغا 2.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.111.1
वसिष्ठस्तु तदा राममुक्त्वा राजपुरोऺहितः ।
अब्रवीद्धर्मसंयुक्तं पुनरेवापरं वचः ॥ २.१११.१ ॥
فقال فاشيشثا، كاهن الملك، بعد أن خاطب راما بذلك، قولاً آخر مملوءاً بالدهرما مرة أخرى.
2.111.2
पुरुषस्येह जातस्य भवन्ति गुरवस्त्रयः ।
आचार्य्यश्चैव काकुत्स्थ पिता माता च राघव ॥ २.१११.२ ॥
يا كاكوتستها، يا راغافا! إن للإنسان المولود في هذا العالم ثلاثة معلمين: المرشد والأب والأم.
2.111.3
पिता ह्येनं जनयति पुरुषं पुरुषर्षभ ।
प्रज्ञां ददाति चाचार्यस्तस्मात्स गुरुरुच्यते ॥ २.१११.३ ॥
يا خير الرجال! إن الأب يلد هذا الإنسان، والمرشد يمنحه الفطنة؛ ولذلك يُسمّى غورو.
2.111.4
सो ऽहं ते पितुराचार्य्यस्तव चैव परन्तप ।
मम त्वं वचनं कुर्वन् नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.४ ॥
يا مُحرِق الأعداء! أنا مرشد أبيك ومرشدك أيضاً. فاتبع قولي ولا تتجاوز سبيل الأخيار.
2.111.5
इमा हि ते परिषदः श्रेणयश्च द्विजास्तथा ।
एषु तात चरन् धर्मं नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.५ ॥
يا بُنيّ! هذه مجالسك ونقاباتك والبراهمة مزدوجو الولادة أيضاً. فاتبع الدهرما بينهم ولا تتجاوز سبيل الأخيار.
2.111.6
वृद्धाया धर्मशीलाया मातुर्नार्हस्यवर्त्तितुम् ।
अस्यास्तु वचनं कुर्वन् नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.६ ॥
لا يليق بك أن تعصي أمك المسنة الفاضلة. فاتبع قولها ولا تتجاوز سبيل الأخيار.
2.111.7
भरतस्य वचः कुर्वन् याचमानस्य राघव ।
आत्मानं नातिवर्त्तेस्त्वं सत्यधर्मपराक्रम ॥ २.१११.७ ॥
يا راغافا، أنفذ كلام بهارتا الذي يتضرع إليك. أنت الذي شجاعته في الحق والدارما، لا تبتعد عن نفسك.
2.111.8
एवं मधुरमुक्तस्तु गुरुणा राघवः स्वयम् ।
प्रत्युवाच समासीनं वसिष्ठं पुरुषर्षभः ॥ २.१११.८ ॥
وحين خاطبه المعلم بهذا اللطف، أجاب راغافا (راما) بنفسه فاسيشثا الجالس، أفضل الرجال.
2.111.9
यन्मातापितरौ वृत्तं तनये कुरुतः सदा ।
न सुप्रतिकरं तत्तु मात्रा पित्रा च यत्कृतम् ॥ २.१११.९ ॥
إن السلوك الذي يظهره الأب والأم دائماً نحو الابن، وما قدّمته الأم والأب من إحسان، لا يُرَدّ بسهولة.
2.111.10
यथाशक्ति प्रदानेन स्नापनोच्छादनेन च ।
नित्यं च प्रियवादेन तथा संवर्द्धनेन च ॥ २.१११.१० ॥
بالعطاء حسب الاستطاعة، وبالاستحمام والتدليك، وبالكلام الطيب دائماً، وكذلك بالتغذية والتربية، هكذا رَبّيا الابن.
2.111.11
स हि राजा जनयिता पिता दशरथो मम ।
आज्ञातं यन्मया तस्य न तन्मिथ्या भविष्यति ॥ २.१११.११ ॥
ذلك الملك داشرثا، أبي الذي ولدني — الأمر الذي أصدره لن يصبح باطلاً على يدي.
2.111.12
एवमुक्तस्तु रामेण भरतः प्रत्यनन्तरम् ।
उवाच परमोदारः सूतं परमदुर्मनाः ॥ २.१११.१२ ॥
وحين خاطبه راما بهذا، تكلم بهارتا، أكثر الناس سخاءً، وقد اعتصر الحزن قلبه، فوراً إلى السائق.
2.111.13
इह मे स्थण्डिले शीघ्रं कुशानास्तर सारथे ।
आर्य्यं प्रत्युपवेक्ष्यामि यावन्मे न प्रसीदति ॥ २.१११.१३ ॥
أيها السائق، افرش لي سريعا هنا حشيش الكُشا على الأرض العارية. سأجلس أمام النبيل حتى يرضى عني.
2.111.14
अनाहारो निरालोको धनहीनो यथा द्विजः ।
शेष्ये पुरस्तात् शालाया यावन्न प्रतियास्यति ॥ २.१११.१४ ॥
صائما، خامل النفس، كبراهمي فقد ثروته، سأرقد أمام القاعة حتى يعود.
2.111.15
स तु राममवेक्षन्तं सुमन्त्रं प्रेक्ष्य दुर्मनाः ।
कुशोत्तरमुपस्थाप्य भूमावेवास्तरत् स्वयम् ॥ २.१११.१५ ॥
لكنه، إذ رأى سومانترا ينظر نحو راما، وهو حزين النفس، فرش بنفسه فراشا من حشيش الكُشا على الأرض.
2.111.16
तमुवाच महातेजा रामो राजर्षिसत्तमः ।
किं मां भरत कुर्वाणं तात प्रत्युपवेक्ष्यसि ॥ २.१११.१६ ॥
قال له راما، عظيم البهاء، أفضل الحكماء الملكيين: "يا بهاراتا، ماذا تفعل؟ يا عزيزي، لماذا تريد أن تجلس أمامي؟"
2.111.17
ब्राह्मणो ह्येकपार्श्वेन नरान् रोद्धुमिहार्हति ।
न तु मूर्द्धाभिषिक्तानां विधिः प्रत्युपवेशने ॥ २.१११.१७ ॥
يجوز للبراهمي أن يجلس جانبا ويكف الناس هنا، أما من مسحت رأسه بالتتويج فليس من العرف أن يجلس أمام مثله.
2.111.18
उत्तिष्ठ नरशार्दूल हित्वैतद्दारुणं व्रतम् ।
पुरवर्य्यामितः क्षिप्रमयोध्यां याहि राघव ॥ २.१११.१८ ॥
انهض يا نمر الرجال! اترك هذا النذر القاسي، وأيها السليل من راغو، عد من هنا سريعا إلى أيوديا المدينة الفاضلة.
2.111.19
आसीनस्त्वेव भरतः पौरजानपदं जनम् ।
उवाच सर्वतः प्रेक्ष्य किमार्यं नानुशासथ ॥ २.१११.१९ ॥
جلس بharata ينظر حوله، ثم قال لأهل المدينة والريف: «أيها الأشراف، لماذا لا تنصحونه؟»
2.111.20
ते तमूचुर्महात्मानं पौरजानपदा जनाः ।
काकुत्स्थमभिजानीमः सम्यग्वदति राघवः ॥ २.१११.२० ॥
فقال له أهل المدينة والريف: «نحن نعرف كاكوتستها؛ وراغافا يقول الحق.»
2.111.21
एषो ऽपि हि महाभागः पितुर्वचसि तिष्ठति ।
अत एव न शक्ताः स्मो व्यावर्त्तयितुमञ्जसा ॥ २.१११.२१ ॥
«وهذا السعيد العظيم أيضًا يلتزم بكلمة أبيه؛ ولذلك لسنا قادرين على ردّه بسهولة.»
2.111.22
तेषामाज्ञाय वचनं रामो वचनमब्रवीत् ।
एवं निबोध वचनं सुहृदां धर्मचक्षुषाम् ॥ २.१११.२२ ॥
فهم راما كلامهم فقال: «افهموا هكذا كلام أصدقائكم الذين عيونهم الدهرما.»
2.111.23
एतच्चैवोभयं श्रुत्वा सम्यक् सम्पश्य राघव ।
उत्तिष्ठ त्वं महाबाहो मां च स्पृश तथोदकम् ॥ २.१११.२३ ॥
«يا راغافا، بعد أن تسمع هذين، فكّر جيدًا. قم أيها الشديد الذراعين، ولامسني وامسس الماء.»
2.111.24
अथोत्थाय जलं स्पृष्ट्वा भरतो वाक्यमब्रवीत् ।
श्रृण्वन्तु मे परिषदो मन्त्रिणः श्रेणयस्तथा ॥ २.१११.२४ ॥
ثم نهض بharata ولمس الماء وقال: «ليسمعني المجالس والوزراء والنقابات.»
2.111.25
न याचे पितरं राज्यं नानुशासामि मातरम् ।
आर्यं परमधर्मज्ञं नानुजानामि राघवम् ॥ २.१११.२५ ॥
لا أطلب الملك من أبي، ولا أأمر أمي، ولا أأذن للنبيل الراغافا، العارف بأسمى الدهرما.
2.111.26
यदि त्ववश्यं वस्तव्यं कर्त्तव्यं च पितुर्वचः ।
अहमेव निवत्स्यामि चतुर्दश समा वने ॥ २.१११.२६ ॥
إن كان لا بد من الإقامة وتنفيذ قول الأب، فإني أنا نفسي سأقيم أربعة عشر عامًا في الغابة.
2.111.27
धर्मात्मा तस्य तथ्येन भ्रातुर्वाक्येन विस्मितः ।
उवाच रामः सम्प्रेक्ष्य पौरजानपदं जनम् ॥ २.१११.२७ ॥
فاضت دهارماتما راما، متعجبًا من كلمات أخيه الصادقة، فنظر إلى أهل المدينة وسكان الريف وتكلم.
2.111.28
विक्रीतमाहितं क्रीतं यत् पित्रा जीवता मम ।
न तल्लोपयितुं शक्यं मया वा भरतेन वा ॥ २.१११.२८ ॥
ما باعه أبي أو رهنه أو اشتراه لأجلي وهو حي، لا يستطيع أن يلغيه لا أنا ولا بهارتا.
2.111.29
अपधिर्न मया कार्य्यो वनवासे जुगुप्सितः ।
युक्तमुक्तं च कैकेय्या पित्रा मे सुकृतं कृतम् ॥ २.१११.२९ ॥
لا أرى في نفي الغابة خطأً يُستحق اللوم. ما قالته كايكيي صواب، وقد فعل أبي فعلًا حسنًا.
2.111.30
जानामि भरतं क्षान्तं गुरुसत्कारकारिणम् ।
सर्वमेवात्र कल्याणं सत्यसन्धे महात्मनि ॥ २.१११.३० ॥
أعلم أن بهارتا صبور ويكرم كبار السن. وفي هذا الرجل العظيم الصادق العهد، كل هذا خير حقًا.
2.111.31
अनेन धर्मशीलेन वनात् प्रत्यागतः पुनः ।
भ्रात्रा सह भविष्यामि पृथिव्याः पतिरुत्तमः ॥ २.१११.३१ ॥
مع هذا الأخ ذي السلوك الفاضل، بعد أن أعود من الغابة، سأصبح من جديد أفضل سيد على الأرض.
2.111.32
वृतो राजा हि कैकेय्या मया तद्वचनं कृतम् ।
अनृतन्मोचयानेन पितरं तं महीपतिम् ॥ २.१११.३२ ॥
قُيِّد الملك بالوعد الذي انتزعته كايكيي، وقد وفّيتُ بتلك الكلمة. فبهذا حرّر ذلك الأب، سيد الأرض، من الكذب.