ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.111.1
वसिष्ठस्तु तदा राममुक्त्वा राजपुरोऺहितः ।
अब्रवीद्धर्मसंयुक्तं पुनरेवापरं वचः ॥ २.१११.१ ॥
そのとき王の家の司祭ヴァシシュタは、ラーマにこのように告げた後、ダルマに満ちたもう一つの言葉を再び語った。
2.111.2
पुरुषस्येह जातस्य भवन्ति गुरवस्त्रयः ।
आचार्य्यश्चैव काकुत्स्थ पिता माता च राघव ॥ २.१११.२ ॥
カークツトゥスタよ、ラーガヴァよ!この世に生まれた人には三人の師がいる。すなわち師匠、父、そして母である。
2.111.3
पिता ह्येनं जनयति पुरुषं पुरुषर्षभ ।
प्रज्ञां ददाति चाचार्यस्तस्मात्स गुरुरुच्यते ॥ २.१११.३ ॥
人の中の獅子よ!父はこの人を生み、師は知恵を授ける。それゆえ彼はグルと呼ばれる。
2.111.4
सो ऽहं ते पितुराचार्य्यस्तव चैव परन्तप ।
मम त्वं वचनं कुर्वन् नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.४ ॥
敵を焼く者よ!私はあなたの父の師であり、あなたの師でもある。私の言葉に従い、善人の道を踏み外してはならない。
2.111.5
इमा हि ते परिषदः श्रेणयश्च द्विजास्तथा ।
एषु तात चरन् धर्मं नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.५ ॥
愛しい子よ!これらはあなたの集会、同業組合、そして再生族(バラモン)である。彼らの間でダルマを行いつつ、善人の道を踏み外してはならない。
2.111.6
वृद्धाया धर्मशीलाया मातुर्नार्हस्यवर्त्तितुम् ।
अस्यास्तु वचनं कुर्वन् नातिवर्त्तेः सताङ्गतिम् ॥ २.१११.६ ॥
年老いて法を重んじる母の言葉に背くことは、あなたにふさわしくない。その言葉に従い、善人の道を踏み外してはならない。
2.111.7
भरतस्य वचः कुर्वन् याचमानस्य राघव ।
आत्मानं नातिवर्त्तेस्त्वं सत्यधर्मपराक्रम ॥ २.१११.७ ॥
ラーガヴァよ、懇願しているバラタの言葉を実行せよ。真実・法・武勇を備えた汝は、自らを(法から)離れさせてはならない。
2.111.8
एवं मधुरमुक्तस्तु गुरुणा राघवः स्वयम् ।
प्रत्युवाच समासीनं वसिष्ठं पुरुषर्षभः ॥ २.१११.८ ॥
師からこのように優しく語りかけられ、ラーガヴァ(ラーマ)は座している人中の最上者ヴァシシュタに自ら答えた。
2.111.9
यन्मातापितरौ वृत्तं तनये कुरुतः सदा ।
न सुप्रतिकरं तत्तु मात्रा पित्रा च यत्कृतम् ॥ २.१११.९ ॥
父母が息子に常に示す振る舞い、母と父が施したその恩は、容易には報いられない。
2.111.10
यथाशक्ति प्रदानेन स्नापनोच्छादनेन च ।
नित्यं च प्रियवादेन तथा संवर्द्धनेन च ॥ २.१११.१० ॥
力に応じて与え、沐浴させ、香油を塗り、常に優しい言葉をかけ、同じように養い育てることによって（父母は息子を育てた）。
2.111.11
स हि राजा जनयिता पिता दशरथो मम ।
आज्ञातं यन्मया तस्य न तन्मिथ्या भविष्यति ॥ २.१११.११ ॥
あの王ダシャラタは、私を生んだ父である。彼が下した命令は、私によって虚しくされることはない。
2.111.12
एवमुक्तस्तु रामेण भरतः प्रत्यनन्तरम् ।
उवाच परमोदारः सूतं परमदुर्मनाः ॥ २.१११.१२ ॥
ラーマにこう言われて、最も寛大なバラタは心に深く苦しみ、すぐに御者に語りかけた。
2.111.13
इह मे स्थण्डिले शीघ्रं कुशानास्तर सारथे ।
आर्य्यं प्रत्युपवेक्ष्यामि यावन्मे न प्रसीदति ॥ २.१११.१३ ॥
御者よ、ここで裸の地面に早くクシャ草を私のために敷け。高貴な方が私に満足されるまで、私はその方の前に座ろう。
2.111.14
अनाहारो निरालोको धनहीनो यथा द्विजः ।
शेष्ये पुरस्तात् शालाया यावन्न प्रतियास्यति ॥ २.१११.१४ ॥
断食し、光を失い、富を失ったバラモンのように、彼が戻るまで私は広間の前に横たわろう。
2.111.15
स तु राममवेक्षन्तं सुमन्त्रं प्रेक्ष्य दुर्मनाः ।
कुशोत्तरमुपस्थाप्य भूमावेवास्तरत् स्वयम् ॥ २.१११.१५ ॥
しかし、ラーマを見つめているスマントラを見て、悲しみに沈んだバラタは、自ら地面にクシャ草の寝床を敷いた。
2.111.16
तमुवाच महातेजा रामो राजर्षिसत्तमः ।
किं मां भरत कुर्वाणं तात प्रत्युपवेक्ष्यसि ॥ २.१११.१६ ॥
大いなる輝きを持ち、王仙の中で最も優れたラーマは彼に言った。「バラタよ、何をしているのか。愛しい者よ、なぜ私の前に座ろうとするのか。」
2.111.17
ब्राह्मणो ह्येकपार्श्वेन नरान् रोद्धुमिहार्हति ।
न तु मूर्द्धाभिषिक्तानां विधिः प्रत्युपवेशने ॥ २.१११.१७ ॥
バラモンは傍らに座って人々をここで制止することはできる。しかし、頭に灌頂を受けた者が、同じく灌頂を受けた者の前に座るのは定めではない。
2.111.18
उत्तिष्ठ नरशार्दूल हित्वैतद्दारुणं व्रतम् ।
पुरवर्य्यामितः क्षिप्रमयोध्यां याहि राघव ॥ २.१११.१८ ॥
立ちなさい、人中の虎よ！この過酷な誓いを捨てて、ラグの裔よ、ここから速やかに素晴らしい都アヨーディヤーへ行きなさい。
2.111.19
आसीनस्त्वेव भरतः पौरजानपदं जनम् ।
उवाच सर्वतः प्रेक्ष्य किमार्यं नानुशासथ ॥ २.१११.१९ ॥
バラタは座ったまま四方を見回し、町と村の人々に言った。「尊き方々よ、なぜ彼を諭さないのか。」
2.111.20
ते तमूचुर्महात्मानं पौरजानपदा जनाः ।
काकुत्स्थमभिजानीमः सम्यग्वदति राघवः ॥ २.१११.२० ॥
すると町と村の人々はその偉大な人に言った。「私たちはカークツトハ（ラーマ）を知っています。ラーガヴァは正しく語られます。」
2.111.21
एषो ऽपि हि महाभागः पितुर्वचसि तिष्ठति ।
अत एव न शक्ताः स्मो व्यावर्त्तयितुमञ्जसा ॥ २.१११.२१ ॥
「この大いなる幸ある方もまた父の言葉の中にとどまっている。ゆえに私たちは彼を容易に引き返させることができない。」
2.111.22
तेषामाज्ञाय वचनं रामो वचनमब्रवीत् ।
एवं निबोध वचनं सुहृदां धर्मचक्षुषाम् ॥ २.१११.२२ ॥
彼らの言葉を理解して、ラーマは言った。「法を眼とする友の言葉を、このように聞き取れ。」
2.111.23
एतच्चैवोभयं श्रुत्वा सम्यक् सम्पश्य राघव ।
उत्तिष्ठ त्वं महाबाहो मां च स्पृश तथोदकम् ॥ २.१११.२३ ॥
「ラーガヴァよ、この両方の言葉を聞いて、よく考えよ。大いなる腕の者よ、立って、私と水に触れよ。」
2.111.24
अथोत्थाय जलं स्पृष्ट्वा भरतो वाक्यमब्रवीत् ।
श्रृण्वन्तु मे परिषदो मन्त्रिणः श्रेणयस्तथा ॥ २.१११.२४ ॥
するとバラタは立ち上がり、水に触れて言った。「私の言葉を、集会の人々、大臣たち、組合の人々も聞いてくれ。」
2.111.25
न याचे पितरं राज्यं नानुशासामि मातरम् ।
आर्यं परमधर्मज्ञं नानुजानामि राघवम् ॥ २.१११.२५ ॥
私は父に王国を求めず、母に命じることもなく、至高の法を知る高貴なラーガヴァに許しを与えることもない。
2.111.26
यदि त्ववश्यं वस्तव्यं कर्त्तव्यं च पितुर्वचः ।
अहमेव निवत्स्यामि चतुर्दश समा वने ॥ २.१११.२६ ॥
どうしても住まい、父の言葉を果たさねばならないのなら、私自身が十四年間、森に住みましょう。
2.111.27
धर्मात्मा तस्य तथ्येन भ्रातुर्वाक्येन विस्मितः ।
उवाच रामः सम्प्रेक्ष्य पौरजानपदं जनम् ॥ २.१११.२७ ॥
義にかなった心の持ち主ラーマは、兄の真実の言葉に驚き、都の人々と地方の人々を見渡して語った。
2.111.28
विक्रीतमाहितं क्रीतं यत् पित्रा जीवता मम ।
न तल्लोपयितुं शक्यं मया वा भरतेन वा ॥ २.१११.२८ ॥
父が生前に私のために売り、預け、買ったものは、私にも、バラタにも覆すことはできない。
2.111.29
अपधिर्न मया कार्य्यो वनवासे जुगुप्सितः ।
युक्तमुक्तं च कैकेय्या पित्रा मे सुकृतं कृतम् ॥ २.१११.२९ ॥
森での流浪に非難すべき過ちは見いだせない。カイケーyīの言葉は適切であり、父は善い行いをされたのだ。
2.111.30
जानामि भरतं क्षान्तं गुरुसत्कारकारिणम् ।
सर्वमेवात्र कल्याणं सत्यसन्धे महात्मनि ॥ २.१११.३० ॥
バラタは忍耐強く、年長者を敬うことを私は知っている。真実の誓いを立てる偉大な人にとって、これはすべて善いことなのだ。
2.111.31
अनेन धर्मशीलेन वनात् प्रत्यागतः पुनः ।
भ्रात्रा सह भविष्यामि पृथिव्याः पतिरुत्तमः ॥ २.१११.३१ ॥
徳高きこの弟とともに森から再び戻り、私は大地の最高の主となるだろう。
2.111.32
वृतो राजा हि कैकेय्या मया तद्वचनं कृतम् ।
अनृतन्मोचयानेन पितरं तं महीपतिम् ॥ २.१११.३२ ॥
王はカイケーイーの誓願によって縛られた。私はその言葉を果たした。これによって、大地の主であるあの父を虚偽から解放せよ。