ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.116.1
प्रतिप्रयाते भरते वसन् रामस्तपोवने ।
लक्षयामास सोद्वेगमथौत्सुक्यं तपस्विनाम् ॥ २.११६.१ ॥
ಭರತ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋದ ಬಳಿಕ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಾತರವನ್ನು ಆತಂಕದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದನು.
2.116.2
ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात्तापसाश्रमे ।
राममाश्रित्य निरतास्तानलक्षयदुत्सुकान् ॥ २.११६.२ ॥
ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಮುಂದಿನ ತಾಪಸಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಾತರರಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದನು.
2.116.3
नयनैर्भुकुटीभिश्च रामं निर्दिश्य शङ्किताः ।
अन्योन्यमुपजल्पन्तः शनैश्चक्रुर्मिथः कथाः ॥ २.११६.३ ॥
ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬುಗಳಿಂದ ರಾಮನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಶಂಕಿತರಾದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು.
2.116.4
तेषामौत्सुक्यमालक्ष्य रामस्त्वात्मनि शङ्कितः ।
कृताञ्जलिरुवाचेदमृषिं कुलपतिं ततः ॥ २.११६.४ ॥
ಅವರ ಕಾತರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ರಾಮನು ಮನದಲ್ಲಿ ಶಂಕಿತನಾಗಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕುಲಪತಿ ಋಷಿಯೊಡನೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.116.5
न कच्चिद्भगवन् किञ्चित्पूर्ववृत्तमिदं मयि ।
दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः ॥ २.११६.५ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ನಡತೆಯೊಂದು ವಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ, ಅದರಿಂದಲೇ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕಲಕಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?
2.116.6
प्रमादाच्चरितं कच्चित्किञ्चिन्नावरजस्य मे ।
लक्ष्मणस्यर्षिभिर्दृष्टं नानुरूपमिवात्मनः ॥ २.११६.६ ॥
ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಯಾವುದಾದರೂ ನಡತೆ ನಡೆದು, ಋಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತಿದೆಯೇ?
2.116.7
कच्चिच्छुश्रूषमाणा वः शुश्रूषणपरा मयि ।
प्रमादाभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते ॥ २.११६.७ ॥
ನಿಮಗೂ ನನಗೂ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ ಸೀತೆ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಅನುಚಿತ ನಡತೆ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
2.116.8
अथर्षिर्जरया वृद्धस्तपसा च जरां गतः ।
वेपमान इवोवाच रामं भूतदयापरम् ॥ २.११६.८ ॥
ಆಗ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಜರ್ಜರಿತನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮುಪ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆ ಋಷಿ, ನಡುಗುವವನಂತೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯುಳ್ಳ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.116.9
कुतः कल्याणसत्त्वायाः कल्याणाभिरतेस्तथा ।
चलनं तात वैदेह्यास्तपस्विषु विशेषतः ॥ २.११६.९ ॥
ಎಲೈ ತಾತ! ಶುಭ ಸ್ವಭಾವದವಳೂ ಶುಭದಲ್ಲಿಯೇ ರಮಿಸುವವಳೂ ಆದ ವೈದೇಹಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಪಸ್ವಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಲನೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?
2.116.10
त्वन्निमित्तमिदं तावत्तापसान् प्रति वर्तते ।
रक्षोभ्यस्तेन संविग्नाः कथयन्ति मिथः कथाः ॥ २.११६.१० ॥
ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದಲೇ ಇದು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭಯಭೀತರಾದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.116.11
रावणावरजः कश्चित् खरो नामेह राक्षसः ।
उत्पाट्य तापसान् सर्वान् जनस्थाननिकेतनान् ॥ २.११६.११ ॥
ರಾವಣನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾದ ಖರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಿತ್ತು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
2.116.12
धृष्टश्च जितकाशीं च नृशंसः पुरुषादकः ।
अवलिप्तश्च पापश्च त्वां च तात न मृष्यते ॥ २.११६.१२ ॥
ಅವನು ದುಡುಕ, ಗೆಲುವಿನ ಗರ್ವದಲ್ಲಿರುವವನು, ಕ್ರೂರಿ, ನರಭಕ್ಷಕ, ಅಹಂಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಿ; ಎಲೈ ತಾತ! ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನೂ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.116.13
त्वं यदाप्रभृति ह्यस्मिन्नाश्रमे तात वर्तसे ।
तदाप्रभृति रक्षांसि विप्रकुर्वन्ति तापसान् ॥ २.११६.१३ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ನೀನು ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೇ ರಾಕ್ಷಸರು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.116.14
दर्शयन्ति हि बीभत्सैः क्रूरैर्भीषणकैरपि ।
नानारूपैर्विरूपैश्च रूपैर्विकृतदर्शनैः ॥ २.११६.१४ ॥
ಅವರು ಭಯಂಕರ, ಕ್ರೂರ, ಅಸಹ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.116.15
अप्रशस्तैरशुचिभिः सम्प्रयोज्य च तापसान् ।
प्रतिघ्नन्त्यपरान् क्षिप्रमनार्य्याः पुरतः स्थिताः ॥ २.११६.१५ ॥
ಅನಾರ್ಯ ರಾಕ್ಷಸರು ಅಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನುಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
2.116.16
तेषु तेष्वाश्रमस्थानेष्वबुद्धमवलीय च ।
रमन्ते तापसांस्तत्र नाशयन्तो ऽल्पयेतसः ॥ २.११६.१६ ॥
ಆಯಾ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ, ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತೆ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಅವರು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.116.17
अपक्षिपन्ति स्रुग्भाण्डानग्नीन् सिञ्चन्ति वारिणा ।
कलशांश्च प्रमृद्नन्ति हवने समुपस्थिते ॥ २.११६.१७ ॥
ಹವನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರು ಸ್ರುಕ್ ಮೊದಲಾದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಗ್ನಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಚಿಮ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಲಶಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜುತ್ತಾರೆ.
2.116.18
तैर्दुरात्मभिरामृष्टानाश्रमान् प्रजिहासवः ।
गमनायान्यदेशस्य चोदयन्त्यृषयो ऽद्य माम् ॥ २.११६.१८ ॥
ಆ ದುರಾತ್ಮರಿಂದ ಅಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಇಂದು ಋಷಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.116.19
तत्पुरा राम शारीरीमुपहिंसां तपस्विषु ।
दर्शयन्ति हि दुष्टास्ते त्यक्ष्याम इममाश्रमम् ॥ २.११६.१९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಮ, ಆ ದುಷ್ಟರು ಈಗಾಗಲೇ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
2.116.20
बहुमूलफलं चित्रमविदूरादितो वनम् ।
पुराणाश्रममेवाहं श्रयिष्ये सगणः पुनः ॥ २.११६.२० ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಕಾಡಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಹಳೆಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.116.21
खरस्त्वय्यपि चायुक्तं पुरा तात प्रवर्त्तते ।
सहास्माभिरितो गच्छ यदि बुद्धिः प्रवर्त्तते ॥ २.११६.२१ ॥
ಮಗನೇ, ಖರನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೂ ಈ ಮೊದಲೇ ಅನುಚಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡು.
2.116.22
सकलत्रस्य सन्देहो नित्यं यत्तस्य राघव ।
समर्थस्यापि वसतो वासो दुःखमिहाद्य ते ॥ २.११६.२२ ॥
ಓ ರಾಘವ, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗಿರುವವನಿಗೆ ಸದಾ ಆಪತ್ತಿನ ಭಯವಿರುತ್ತದೆ. ನೀನು ಎಷ್ಟೇ ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಈಗ ನಿನಗೆ ದುಃಖಕರ.
2.116.23
इत्युक्तवन्तं रामस्तं राजपुत्रस्तपस्विनम् ।
न शशाकोत्तरैर्वाक्यैरवरोद्धुं समुत्सुकः ॥ २.११६.२३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಆ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಅವನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದರೂ.
2.116.24
अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम् ।
स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिः सह ॥ २.११६.२४ ॥
ರಾಘವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಆ ಕುಲಪತಿ ತನ್ನ ಕುಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಟನು.
2.116.25
रामः संसाध्य त्वृषिगणमनुगमनाद्देशात्तस्मात् कुलपतिमभिवाद्य ऋषिम् ।
सम्यक्प्रीतैस्तैरनुमत उपदिष्टार्थः पुण्यं वासाय स्वनिलयमुपसम्पेदे ॥ २.११६.२५ ॥
ಋಷಿಗಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕುಲಪತಿ ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಮತಿಸಿ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಪವಿತ್ರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
2.116.26
आश्रमं त्वृषिविरहितं प्रभुः क्षणमपि न विजहौ स राघवः ।
राघवं हि सततमनुगतास्तापसाश्चार्षचरितधृतगुणाः ॥ २.११६.२६ ॥
ಋಷಿಗಳಿಲ್ಲದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಆ ಪ್ರಭು ರಾಘವನು ಕ್ಷಣವೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಘವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಾಪಸರು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಅವರು ಋಷಿಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.