వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.116.1
प्रतिप्रयाते भरते वसन् रामस्तपोवने ।
लक्षयामास सोद्वेगमथौत्सुक्यं तपस्विनाम् ॥ २.११६.१ ॥
భరతుడు తిరిగి వెళ్లిన తర్వాత తపోవనంలో నివసిస్తున్న రాముడు తపస్వుల ఆందోళనను, ఆత్రుతను ఆందోళనతో గమనించాడు.
2.116.2
ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात्तापसाश्रमे ।
राममाश्रित्य निरतास्तानलक्षयदुत्सुकान् ॥ २.११६.२ ॥
చిత్రకూటానికి తూర్పున తాపస ఆశ్రమంలో రాముని ఆశ్రయించి నిరతులై ఉన్న తపస్వులను అతడు ఆత్రుతగా ఉన్నవారిగా గమనించాడు.
2.116.3
नयनैर्भुकुटीभिश्च रामं निर्दिश्य शङ्किताः ।
अन्योन्यमुपजल्पन्तः शनैश्चक्रुर्मिथः कथाः ॥ २.११६.३ ॥
కళ్లతో, కనుబొమ్మలతో రాముని సూచిస్తూ శంకితులైన తపస్వులు ఒకరితో ఒకరు మెల్లగా మాట్లాడుకున్నారు.
2.116.4
तेषामौत्सुक्यमालक्ष्य रामस्त्वात्मनि शङ्कितः ।
कृताञ्जलिरुवाचेदमृषिं कुलपतिं ततः ॥ २.११६.४ ॥
వారి ఆత్రుతను గమనించిన రాముడు మనసులో శంకించి, చేతులు జోడించి కులపతి అయిన ఋషితో ఇలా అన్నాడు.
2.116.5
न कच्चिद्भगवन् किञ्चित्पूर्ववृत्तमिदं मयि ।
दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः ॥ २.११६.५ ॥
భగవంతుడా, నాలో పూర్వం జరిగిన ఏదైనా ప్రవర్తన వికృతంగా కనిపిస్తోందా, దాని వల్లే తపస్వులు కలతచెందుతున్నారా?
2.116.6
प्रमादाच्चरितं कच्चित्किञ्चिन्नावरजस्य मे ।
लक्ष्मणस्यर्षिभिर्दृष्टं नानुरूपमिवात्मनः ॥ २.११६.६ ॥
నా తమ్ముడు లక్ష్మణుడి ప్రమాదవశాత్తు ఏదైనా ప్రవర్తన ఋషులు చూసినదై, అతని స్వభావానికి తగనిదిగా ఉందా?
2.116.7
कच्चिच्छुश्रूषमाणा वः शुश्रूषणपरा मयि ।
प्रमादाभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते ॥ २.११६.७ ॥
మిమ్మల్ని, నన్ను సేవించడంలో నిమగ్నురాలైన సీత, అజాగ్రత్తగా తగని ప్రవర్తనతో ఉండటం లేదు కదా?
2.116.8
अथर्षिर्जरया वृद्धस्तपसा च जरां गतः ।
वेपमान इवोवाच रामं भूतदयापरम् ॥ २.११६.८ ॥
అప్పుడు ముసలితనంతో వృద్ధుడైన ఆ ఋషి, తపస్సుచేత జరాను పొందినవాడై, వణుకుతున్నట్లుగా, ప్రాణులపై దయాపరుడైన రాముడితో పలికాడు.
2.116.9
कुतः कल्याणसत्त्वायाः कल्याणाभिरतेस्तथा ।
चलनं तात वैदेह्यास्तपस्विषु विशेषतः ॥ २.११६.९ ॥
ఓ వత్సా! కల్యాణ స్వభావురాలు, కల్యాణంలోనే ఆనందించే వైదేహికి, ముఖ్యంగా తపస్వులపట్ల, ఎలా చలనం కలుగుతుంది?
2.116.10
त्वन्निमित्तमिदं तावत्तापसान् प्रति वर्तते ।
रक्षोभ्यस्तेन संविग्नाः कथयन्ति मिथः कथाः ॥ २.११६.१० ॥
మీ కారణంగానే ఇది తపస్వులపై జరుగుతోంది; రాక్షసుల వల్ల భయపడిన వారు ఒకరితో ఒకరు ఇలా మాట్లాడుకుంటున్నారు.
2.116.11
रावणावरजः कश्चित् खरो नामेह राक्षसः ।
उत्पाट्य तापसान् सर्वान् जनस्थाननिकेतनान् ॥ २.११६.११ ॥
రావణుని తమ్ముడైన ఖరుడనే ఒక రాక్షసుడు ఇక్కడ ఉన్నాడు; అతడు జనస్థానంలో నివసించే తపస్వులందరినీ పెకిలిస్తున్నాడు.
2.116.12
धृष्टश्च जितकाशीं च नृशंसः पुरुषादकः ।
अवलिप्तश्च पापश्च त्वां च तात न मृष्यते ॥ २.११६.१२ ॥
అతడు ధైర్యవంతుడు, జయంతో గర్వించేవాడు, క్రూరుడు, నరభక్షకుడు, అహంకారి, పాపాత్ముడు; ఓ వత్సా! అతడు నిన్నుకూడా సహించడు.
2.116.13
त्वं यदाप्रभृति ह्यस्मिन्नाश्रमे तात वर्तसे ।
तदाप्रभृति रक्षांसि विप्रकुर्वन्ति तापसान् ॥ २.११६.१३ ॥
ప్రియమైన వాడా, నీవు ఈ ఆశ్రమంలో నివసించడం మొదలుపెట్టిన నాటి నుండే రాక్షసులు తపస్వులను హింసిస్తున్నారు.
2.116.14
दर्शयन्ति हि बीभत्सैः क्रूरैर्भीषणकैरपि ।
नानारूपैर्विरूपैश्च रूपैर्विकृतदर्शनैः ॥ २.११६.१४ ॥
వారు భయంకరమైన, క్రూరమైన, అసహ్యకరమైన, వికృతమైన నానా రూపాలను ప్రదర్శిస్తారు.
2.116.15
अप्रशस्तैरशुचिभिः सम्प्रयोज्य च तापसान् ।
प्रतिघ्नन्त्यपरान् क्षिप्रमनार्य्याः पुरतः स्थिताः ॥ २.११६.१५ ॥
అనార్యులైన రాక్షసులు అపవిత్రమైన, అనుచితమైన వస్తువులను ఉపయోగించి తపస్వులను, ఇతరులను తక్షణమే ముందు నిలబడి కొట్టి చంపుతారు.
2.116.16
तेषु तेष्वाश्रमस्थानेष्वबुद्धमवलीय च ।
रमन्ते तापसांस्तत्र नाशयन्तो ऽल्पयेतसः ॥ २.११६.१६ ॥
ఆయా ఆశ్రమ ప్రదేశాలలో దాగి, గుర్తుపట్టకుండా ఉంటూ, అల్పబుద్ధులైన వారు తపస్వులను నాశనం చేస్తూ అక్కడే ఆనందిస్తారు.
2.116.17
अपक्षिपन्ति स्रुग्भाण्डानग्नीन् सिञ्चन्ति वारिणा ।
कलशांश्च प्रमृद्नन्ति हवने समुपस्थिते ॥ २.११६.१७ ॥
హవనం జరుగుతున్నప్పుడు వారు స్రుక్ వంటి పాత్రలను విసిరివేస్తారు, అగ్నులపై నీళ్ళు చల్లుతారు, కలశాలను నలిపివేస్తారు.
2.116.18
तैर्दुरात्मभिरामृष्टानाश्रमान् प्रजिहासवः ।
गमनायान्यदेशस्य चोदयन्त्यृषयो ऽद्य माम् ॥ २.११६.१८ ॥
ఆ దుష్టులచే అపవిత్రమైన ఆశ్రమాలను విడిచిపెట్టాలని కోరుకుంటూ, ఈ రోజు ఋషులు నన్ను మరో దేశానికి వెళ్లమని ప్రేరేపిస్తున్నారు.
2.116.19
तत्पुरा राम शारीरीमुपहिंसां तपस्विषु ।
दर्शयन्ति हि दुष्टास्ते त्यक्ष्याम इममाश्रमम् ॥ २.११६.१९ ॥
కాబట్టి రామా, ఆ దుష్టులు ఇప్పటికే తపస్వులపై శారీరక హింసను చూపుతున్నారు. మేము ఈ ఆశ్రమాన్ని విడిచిపెడతాము.
2.116.20
बहुमूलफलं चित्रमविदूरादितो वनम् ।
पुराणाश्रममेवाहं श्रयिष्ये सगणः पुनः ॥ २.११६.२० ॥
ఇక్కడికి దగ్గరలో వేర్లు, పండ్లు సమృద్ధిగా ఉన్న అద్భుతమైన అడవి ఉంది. నేను నా గణంతో మళ్లీ ఆ పురాతన ఆశ్రమాన్నే ఆశ్రయిస్తాను.
2.116.21
खरस्त्वय्यपि चायुक्तं पुरा तात प्रवर्त्तते ।
सहास्माभिरितो गच्छ यदि बुद्धिः प्रवर्त्तते ॥ २.११६.२१ ॥
ప్రియ బాలకా, ఖరుడు నీ పట్ల కూడా ముందునుంచే అనుచితంగా ప్రవర్తిస్తున్నాడు. నీ బుద్ధి అలా కలిగితే, మాతో కలిసి ఇక్కడినుంచి వెళ్లు.
2.116.22
सकलत्रस्य सन्देहो नित्यं यत्तस्य राघव ।
समर्थस्यापि वसतो वासो दुःखमिहाद्य ते ॥ २.११६.२२ ॥
ఓ రాఘవా, భార్యతో ఉన్నవారికి ఎల్లప్పుడూ ఆపద భయం ఉంటుంది. నువ్వు ఎంత సమర్థుడివైనా, ఇక్కడ నివసించడం ఇప్పుడు నీకు దుఃఖకరమే.
2.116.23
इत्युक्तवन्तं रामस्तं राजपुत्रस्तपस्विनम् ।
न शशाकोत्तरैर्वाक्यैरवरोद्धुं समुत्सुकः ॥ २.११६.२३ ॥
ఇలా పలికిన ఆ తపస్వికి రాజకుమారుడు రాముడు సమాధాన వాక్యాలతో అడ్డుకోలేకపోయాడు; అలా చేయాలని ఆతృతగా ఉన్నా.
2.116.24
अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम् ।
स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिः सह ॥ २.११६.२४ ॥
రాఘవుని అభినందించి, వీడ్కోలు తీసుకుని, ఓదార్చి, ఆ కులపతి తన కుటుంబాలతో కలిసి ఆశ్రమాన్ని విడిచి వెళ్లాడు.
2.116.25
रामः संसाध्य त्वृषिगणमनुगमनाद्देशात्तस्मात् कुलपतिमभिवाद्य ऋषिम् ।
सम्यक्प्रीतैस्तैरनुमत उपदिष्टार्थः पुण्यं वासाय स्वनिलयमुपसम्पेदे ॥ २.११६.२५ ॥
ఋషిగణాన్ని అనుసరించి ఆ స్థలం నుండి కులపతి ఋషికి నమస్కరించి, వారందరూ సంతోషంతో అనుమతినిచ్చి ఉద్దేశ్యాన్ని ఉపదేశించగా, రాముడు తన పవిత్ర నివాసానికి వెళ్ళాడు.
2.116.26
आश्रमं त्वृषिविरहितं प्रभुः क्षणमपि न विजहौ स राघवः ।
राघवं हि सततमनुगतास्तापसाश्चार्षचरितधृतगुणाः ॥ २.११६.२६ ॥
ఋషులు లేని ఆశ్రమాన్ని ఆ ప్రభువు రాఘవుడు క్షణమైనా విడిచిపెట్టలేదు. రాఘవుని వెంట ఎల్లప్పుడూ తాపసులు అనుసరించారు, వారు ఋషుల ఆచరణ గుణాలను ధరించి ఉన్నారు.