Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.119

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.119.1

अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् ।
पर्य्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्याघ्राय मैथिलीम् ॥ २.११९.१ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞା ଅନସୂୟା ସେହି ମହତୀ କଥା ଶୁଣି ଦୁଇ ବାହୁରେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କଲେ।

2.119.2

व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया ।
यथा स्वयम्वरं वृत्तं तत्सर्वं हि श्रुतं मया ।
रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि ॥ २.११९.२ ॥

ମଧୁରଭାଷିଣୀ, ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ଓ ପଦରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ମଧୁରଭାବେ କହିଛ; ସ୍ୱୟଂବର ଯେପରି ହୋଇଥିଲା ସେସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ତୁମ କଥାରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ।

2.119.3

रविरस्तं गतः श्रीमानुपोह्य रजनीं शिवाम् ।
दिवसं प्रतिकीर्णानामाहारार्थं पतत्ऺित्रणाम् ।
सन्ध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥ २.११९.३ ॥

ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ; ଶୁଭ ରାତ୍ରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଦିନେ ଆହାର ପାଇଁ ବିଖରା ପକ୍ଷୀ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ନିଦ୍ରା ପାଇଁ ଲୁଚିଥିବା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି।

2.119.4

एते चाप्यभिषेकार्द्रा मुनयः कलशोद्यताः ।
सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥ २.११९.४ ॥

ଅଭିଷେକରେ ଭିଜିଥିବା ଓ କଳସ ଉଠାଇଥିବା ଏହି ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକତ୍ର ଫେରୁଛନ୍ତି।

2.119.5

ऋषीणामग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम् ।
कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥ २.११९.५ ॥

ଋଷିମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆହୁତି ଦିଆଯାଇଛି; ପବନରେ ଉଠୁଥିବା, କପୋତର ଅଙ୍ଗ ପରି ଲାଲ ଧୂଆଁ ଦେଖାଯାଉଛି।

2.119.6

अल्पपर्णाहि तरवो घनीभूताः समन्ततः ।
विप्रकृष्टेपि देशे ऽस्मिन्न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥ २.११९.६ ॥

ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କମ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଓ ଚାରିଆଡ଼େ ଘନ ହୋଇଥିବା ଗଛମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଦିଗମାନଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କରୁନାହାଁନ୍ତି।

2.119.7

रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः ।
तपोवनमृगा ह्येते वेदितीर्थेषु शेरते ॥ २.११९.७ ॥

ରାତ୍ରିଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ତପୋବନର ହରିଣମାନେ ବେଦୀ-ତୀର୍ଥରେ ଶୋଉଛନ୍ତି।

2.119.8

सम्प्रवृद्धा निशा सीते नक्षत्रसमलङ्कृता ।
जोत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥ २.११९.८ ॥

ହେ ସୀତା, ରାତ୍ରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଢ଼ିଛି, ନକ୍ଷତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ; ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାର ଆବରଣ ଧାରଣ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶରେ ଉଦିତ ଦେଖାଯାଉଛି।

2.119.9

गम्यतामनुजानामि रामस्यानुचरी भव ।
कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥ २.११९.९ ॥

ଯାଅ, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; ରାମଙ୍କ ଅନୁଚରୀ ହୁଅ। ମଧୁର କଥା କହି ତୁମେ ମୋତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛ।

2.119.10

अलङ्कुरु च तावत्त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि ।
प्रीतिं जनय मे वत्से दिव्यालङ्कारशोभिता ॥ २.११९.१० ॥

ହେ ମୈଥିଳୀ, ଏବେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ତୁମେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧ। ହେ ବତ୍ସେ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ମୋତେ ପ୍ରୀତି ଦିଅ।

2.119.11

सा तथा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा ।
प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्वभिमुखी ययौ ॥ २.११९.११ ॥

ଦେବକନ୍ୟା ସଦୃଶ ସୀତା ଏପରି ଭଲ ଭାବରେ ଅଳଙ୍କାର ପରି, ମସ୍ତକ ନତ କରି ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଚାଲିଗଲେ।

2.119.12

तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः ।
राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च ॥ २.११९.१२ ॥

ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଘବ ଏପରି ଅଳଙ୍କୃତ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି-ଦାନରେ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

2.119.13

न्यवेदयत्ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली ।
प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजम् ॥ २.११९.१३ ॥

ଏହା ପରେ ମୈଥିଲୀ ସୀତା ତପସ୍ବିନୀ ଦେଇଥିବା ପ୍ରୀତି-ଉପହାର — ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା — ସମସ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।

2.119.14

प्रहृष्टस्त्वभवद्रामो लक्ष्मणश्च महारथः ।
मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम् ॥ २.११९.१४ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ମୈଥିଲୀଙ୍କ ସେହି ସତ୍କାର ଦେଖି ରାମ ଓ ମହାରଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

2.119.15

ततस्तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः ।
अर्चितस्तापसैः सिद्धैरुवास रघुनन्दनः ॥ २.११९.१५ ॥

ତା'ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖ ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେହି ପବିତ୍ର ରାତ୍ରି ତାପସ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ରହିଲେ।

2.119.16

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामभिषिच्य हुताग्निकान् ।
आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान् ॥ २.११९.१६ ॥

ସେହି ରାତ୍ରି ଅତିବାହିତ ହେବା ପରେ, ହୋମ କରିସାରିଥିବା ବନବାସୀ ତାପସମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ବିଦାୟ ନେଲେ।

2.119.17

तावूचुस्ते वनचरास्तापसा धर्मचारिणः ।
वनस्य तस्य सञ्चारं राक्षसैः समभिप्लुतम् ॥ २.११९.१७ ॥

ସେତେବେଳେ ଧର୍ମାଚାରୀ ସେହି ବନବାସୀ ତାପସମାନେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ସେ ବନର ପଥ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରପୂର।

2.119.18

रक्षांसि पुरुषादानि नानारूपाणि राघव ।
वसन्त्यस्मिन् महारण्ये व्यालाश्च रुधिराशनाः ॥ २.११९.१८ ॥

ହେ ରାଘବ! ଏହି ମହାବନରେ ନାନା ରୂପ ଧରିଥିବା ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ରକ୍ତ ପିଉଥିବା ହିଂସ୍ର ଜୀବ ବାସ କରନ୍ତି।

2.119.19

उच्छिष्टं वा प्रमत्तं वा तापसं धर्मचारिणम् ।
अदन्त्यस्मिन् महारण्ये तान्निवारय राघव ॥ २.११९.१९ ॥

ଏହି ମହାବନରେ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ, ଅସାବଧାନ ବା ଧର୍ମାଚାରୀ ତାପସମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଖାଆନ୍ତି। ହେ ରାଘବ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କର।

2.119.20

एष पन्था महर्षीणां फलान्याहरतां वने ।
अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम् ॥ २.११९.२० ॥

ବନରେ ଫଳ ଆଣୁଥିବା ମହର୍ଷିମାନଙ୍କର ଏହି ପଥ। ହେ ରାଘବ, ଏହି ପଥରେ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ଯିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।

2.119.21

इतीव तैः प्राञ्जलिभिस्तपस्विभिर्द्विजैः कृतः स्वस्त्ययनः परं तपः ।
वनं सभार्य्यः प्रविऺवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य्यमिवाभ्रमण्डलम् ॥ २.११९.२१ ॥

ତପସ୍ୱୀ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ହାତ ଯୋଡି ଏହିପରି ପରମ ତପ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ପତ୍ନୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ରାଘବ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମେଘମଣ୍ଡଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରି।