ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.119.1
अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् ।
पर्य्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्याघ्राय मैथिलीम् ॥ २.११९.१ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ।
2.119.2
व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया ।
यथा स्वयम्वरं वृत्तं तत्सर्वं हि श्रुतं मया ।
रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि ॥ २.११९.२ ॥
ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਸਾਫ਼ ਅੱਖਰਾਂ ਤੇ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ; ਸਵੈਂਵਰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ। ਤੇਰੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।
2.119.3
रविरस्तं गतः श्रीमानुपोह्य रजनीं शिवाम् ।
दिवसं प्रतिकीर्णानामाहारार्थं पतत्ऺित्रणाम् ।
सन्ध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥ २.११९.३ ॥
ਤੇਜਸਵੀ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ ਆ ਗਈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਲਈ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਲਈ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
2.119.4
एते चाप्यभिषेकार्द्रा मुनयः कलशोद्यताः ।
सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥ २.११९.४ ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਅਤੇ ਕਲਸ਼ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਇਹ ਮੁਨੀ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਵਲਕਲ ਵਸਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਪਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
2.119.5
ऋषीणामग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम् ।
कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥ २.११९.५ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਆਹੂਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ, ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਅੰਗ ਵਰਗਾ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2.119.6
अल्पपर्णाहि तरवो घनीभूताः समन्ततः ।
विप्रकृष्टेपि देशे ऽस्मिन्न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥ २.११९.६ ॥
ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਘੱਟ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੰਘਣੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।
2.119.7
रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः ।
तपोवनमृगा ह्येते वेदितीर्थेषु शेरते ॥ २.११९.७ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ; ਤਪੋਵਨ ਦੇ ਹਿਰਨ ਵੇਦੀ-ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੌਂ ਰਹੇ ਹਨ।
2.119.8
सम्प्रवृद्धा निशा सीते नक्षत्रसमलङ्कृता ।
जोत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥ २.११९.८ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ; ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਚਾਦਰ ਓੜ੍ਹੀ ਚੰਦਰਮਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
2.119.9
गम्यतामनुजानामि रामस्यानुचरी भव ।
कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥ २.११९.९ ॥
ਜਾਓ, ਮੈਂ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਦੀ ਅਨੁਚਰੀ ਬਣੋ। ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2.119.10
अलङ्कुरु च तावत्त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि ।
प्रीतिं जनय मे वत्से दिव्यालङ्कारशोभिता ॥ २.११९.१० ॥
ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਤੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰ। ਹੇ ਵਤਸੇ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੋਈ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।
2.119.11
सा तथा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा ।
प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्वभिमुखी ययौ ॥ २.११९.११ ॥
ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।
2.119.12
तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः ।
राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च ॥ २.११९.१२ ॥
ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਘਵ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤੀ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
2.119.13
न्यवेदयत्ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली ।
प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजम् ॥ २.११९.१३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਤੋਹਫ਼ੇ — ਵਸਤਰ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾ — ਸਭ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੇ।
2.119.14
प्रहृष्टस्त्वभवद्रामो लक्ष्मणश्च महारथः ।
मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम् ॥ २.११९.१४ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੁਰਲੱਭ ਮੈਥਿਲੀ ਦਾ ਉਹ ਸਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
2.119.15
ततस्तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः ।
अर्चितस्तापसैः सिद्धैरुवास रघुनन्दनः ॥ २.११९.१५ ॥
ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਠਹਿਰੇ।
2.119.16
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामभिषिच्य हुताग्निकान् ।
आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान् ॥ २.११९.१६ ॥
ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਹਵਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬਨਵਾਸੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨਰਵਿਆਘਰਾਂ ਨੇ ਵਿਦਾ ਮੰਗੀ।
2.119.17
तावूचुस्ते वनचरास्तापसा धर्मचारिणः ।
वनस्य तस्य सञ्चारं राक्षसैः समभिप्लुतम् ॥ २.११९.१७ ॥
ਤਦ ਧਰਮਚਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਨਵਾਸੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਬਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
2.119.18
रक्षांसि पुरुषादानि नानारूपाणि राघव ।
वसन्त्यस्मिन् महारण्ये व्यालाश्च रुधिराशनाः ॥ २.११९.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਇਸ ਮਹਾਂਬਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਭਕਸ਼ੀ ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2.119.19
उच्छिष्टं वा प्रमत्तं वा तापसं धर्मचारिणम् ।
अदन्त्यस्मिन् महारण्ये तान्निवारय राघव ॥ २.११९.१९ ॥
ਇਸ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚਿਸ਼ਟ, ਅਸਾਵਧਾਨ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।
2.119.20
एष पन्था महर्षीणां फलान्याहरतां वने ।
अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम् ॥ २.११९.२० ॥
ਵਣ ਵਿੱਚ ਫਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸੇ ਰਾਹ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਰਗਮ ਵਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
2.119.21
इतीव तैः प्राञ्जलिभिस्तपस्विभिर्द्विजैः कृतः स्वस्त्ययनः परं तपः ।
वनं सभार्य्यः प्रविऺवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य्यमिवाभ्रमण्डलम् ॥ २.११९.२१ ॥
ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਤਪ ਲਈ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਵਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।