వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.119.1
अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् ।
पर्य्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्याघ्राय मैथिलीम् ॥ २.११९.१ ॥
ధర్మజ్ఞురాలైన అనసూయ ఆ గొప్ప కథను విని, రెండు చేతులతో మైథిలిని కౌగిలించుకుని, ఆమె శిరస్సును ఆఘ్రాణించింది.
2.119.2
व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया ।
यथा स्वयम्वरं वृत्तं तत्सर्वं हि श्रुतं मया ।
रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि ॥ २.११९.२ ॥
మధురంగా మాట్లాడేదానా, నీవు స్పష్టమైన అక్షరాలతో, పదాలతో అందంగా, మధురంగా చెప్పావు; స్వయంవరం ఎలా జరిగిందో అదంతా నేను విన్నాను. నీ కథతో నేను ఎంతో సంతోషించాను.
2.119.3
रविरस्तं गतः श्रीमानुपोह्य रजनीं शिवाम् ।
दिवसं प्रतिकीर्णानामाहारार्थं पतत्ऺित्रणाम् ।
सन्ध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥ २.११९.३ ॥
తేజోవంతుడైన సూర్యుడు అస్తమించాడు; శుభకరమైన రాత్రి సమీపించింది. పగటిపూట ఆహారం కోసం చెదరిపోయిన పక్షుల, సంధ్యా సమయంలో నిద్ర కోసం దాగిన పక్షుల ధ్వని వినిపిస్తోంది.
2.119.4
एते चाप्यभिषेकार्द्रा मुनयः कलशोद्यताः ।
सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥ २.११९.४ ॥
అభిషేకంతో తడిసినవారై, కలశాలు పైకెత్తి పట్టుకున్న ఈ మునులు కూడా నీటితో తడిసిన వల్కల వస్త్రాలతో కలిసి తిరిగి వస్తున్నారు.
2.119.5
ऋषीणामग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम् ।
कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥ २.११९.५ ॥
ఋషుల అగ్నిహోత్రాలలో విధిప్రకారం ఆహుతులు వేయబడ్డాయి; గాలికి ఎగసిపడుతున్న, పావురం శరీరపు ఎరుపు రంగు గల పొగ కనిపిస్తోంది.
2.119.6
अल्पपर्णाहि तरवो घनीभूताः समन्ततः ।
विप्रकृष्टेपि देशे ऽस्मिन्न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥ २.११९.६ ॥
ఈ ప్రదేశానికి దూరంగా ఉన్నా, ఆకులు తక్కువగా ఉండి అన్నివైపులా దట్టంగా పెరిగిన వృక్షాలు ఈ ప్రాంతపు దిక్కులను ప్రకాశింపజేయడం లేదు.
2.119.7
रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः ।
तपोवनमृगा ह्येते वेदितीर्थेषु शेरते ॥ २.११९.७ ॥
రాత్రిచరులైన ప్రాణులు అన్ని వైపులా సంచరిస్తున్నాయి; తపోవన మృగాలు వేదీ-తీర్థాల వద్ద పడుకుంటున్నాయి.
2.119.8
सम्प्रवृद्धा निशा सीते नक्षत्रसमलङ्कृता ।
जोत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥ २.११९.८ ॥
సీతా, రాత్రి పూర్తిగా విస్తరించింది, నక్షత్రాలతో అలంకరింపబడింది; వెన్నెల వస్త్రం కప్పుకున్న చంద్రుడు ఆకాశంలో ఉదయించి కనిపిస్తున్నాడు.
2.119.9
गम्यतामनुजानामि रामस्यानुचरी भव ।
कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥ २.११९.९ ॥
వెళ్ళు, నేను అనుమతిస్తున్నాను; రాముని అనుచరిగా ఉండు. మధురంగా మాట్లాడి నువ్వు నన్ను సంతోషపెట్టావు.
2.119.10
अलङ्कुरु च तावत्त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि ।
प्रीतिं जनय मे वत्से दिव्यालङ्कारशोभिता ॥ २.११९.१० ॥
మైథిలీ, ఇప్పుడు నా ఎదుటనే నువ్వు అలంకరించుకో. వత్సా, దివ్య ఆభరణాలతో శోభిస్తూ నాకు ప్రీతి కలిగించు.
2.119.11
सा तथा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा ।
प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्वभिमुखी ययौ ॥ २.११९.११ ॥
దేవకన్యతో సమానమైన సీత ఆ విధంగా చక్కగా అలంకరించుకొని, శిరస్సు వంచి ఆమెకు నమస్కరించి, రాముని వైపు ముఖం తిప్పి వెళ్ళింది.
2.119.12
तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः ।
राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च ॥ २.११९.१२ ॥
మాట్లాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన రాఘవుడు ఆ విధంగా అలంకరింపబడిన సీతను చూశాడు; తపస్విని ఇచ్చిన ప్రీతి బహుమతితో సంతోషించాడు.
2.119.13
न्यवेदयत्ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली ।
प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजम् ॥ २.११९.१३ ॥
అప్పుడు మైథిలి సీత తపస్విని ఇచ్చిన ప్రీతి-బహుమతులు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, మాలను రాముడికి అంతా తెలియజేసింది.
2.119.14
प्रहृष्टस्त्वभवद्रामो लक्ष्मणश्च महारथः ।
मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम् ॥ २.११९.१४ ॥
మనుషుల్లో అత్యంత అరుదైన మైథిలి సీత చేసిన ఆ సత్కారాన్ని చూసి రాముడు, మహారథి లక్ష్మణుడు ఎంతో సంతోషించారు.
2.119.15
ततस्तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः ।
अर्चितस्तापसैः सिद्धैरुवास रघुनन्दनः ॥ २.११९.१५ ॥
అప్పుడు చంద్రముఖుడైన రఘునందనుడు రాముడు ఆ పవిత్ర రాత్రిని ప్రీతితో గడిపాడు; తాపసులు, సిద్ధులు ఆయనను పూజించారు.
2.119.16
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामभिषिच्य हुताग्निकान् ।
आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान् ॥ २.११९.१६ ॥
ఆ రాత్రి గడిచాక, హోమాలు చేసిన అడవిలో నివసించే తాపసుల వద్ద ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు సెలవు తీసుకున్నారు.
2.119.17
तावूचुस्ते वनचरास्तापसा धर्मचारिणः ।
वनस्य तस्य सञ्चारं राक्षसैः समभिप्लुतम् ॥ २.११९.१७ ॥
అప్పుడు ధర్మాచారులైన ఆ వనవాసి తాపసులు ఆ ఇద్దరితో, ఆ అడవి మార్గం రాక్షసులతో నిండి ఉందని చెప్పారు.
2.119.18
रक्षांसि पुरुषादानि नानारूपाणि राघव ।
वसन्त्यस्मिन् महारण्ये व्यालाश्च रुधिराशनाः ॥ २.११९.१८ ॥
ఓ రాఘవా! ఈ మహారణ్యంలో అనేక రూపాల నరమాంస భక్షక రాక్షసులు, రక్తం త్రాగే క్రూర జంతువులు నివసిస్తున్నాయి.
2.119.19
उच्छिष्टं वा प्रमत्तं वा तापसं धर्मचारिणम् ।
अदन्त्यस्मिन् महारण्ये तान्निवारय राघव ॥ २.११९.१९ ॥
ఈ మహారణ్యంలో ఉచ్ఛిష్టులను, అప్రమత్తులను, ధర్మాచరణ చేసే తాపసులను కూడా అవి భక్షిస్తాయి. రాఘవా, వాటిని నివారించు.
2.119.20
एष पन्था महर्षीणां फलान्याहरतां वने ।
अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम् ॥ २.११९.२० ॥
వనంలో ఫలాలను సేకరించే మహర్షుల మార్గం ఇదే. రాఘవా, ఈ దారిలోనే దుర్గమమైన ఈ వనంలోకి వెళ్లడం నీకు తగినది.
2.119.21
इतीव तैः प्राञ्जलिभिस्तपस्विभिर्द्विजैः कृतः स्वस्त्ययनः परं तपः ।
वनं सभार्य्यः प्रविऺवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य्यमिवाभ्रमण्डलम् ॥ २.११९.२१ ॥
తాపసులు, ద్విజులు అంజలి ఘటించి ఇలా పరమ తపస్సుకు శుభమంగళాశీస్సులు చేశారు. భార్యతో, లక్ష్మణునితో కలిసి రాఘవుడు వనంలో ప్రవేశించాడు, మేఘమండలంలో సూర్యుడు ప్రవేశించినట్లు.