Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.22.1
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम्।
सरोषमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम् ॥ २.२२.१ ॥
Entonces, al verle abatido por la aflicción, sobre todo indignado, como un señor de los elefantes airado, con los ojos desorbitados por la ira,
2.22.2
आसाद्य रामः सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम्।
उवाचेदं स धैर्येण धारयन् सत्त्वमात्मवान् ॥ २.२२.२ ॥
Rāma, acercándose a Saumitri Lakṣmaṇa, su amigo, hermano y amado, habló con firmeza estas palabras, conservando su fortaleza interior con dominio de sí:
2.22.3
निगृह्य रोषं शोकं च धैर्यमाश्रित्य केवलम्।
अवमानं निरस्यैनं गृहीत्वा हर्षमुत्तमम् ॥ २.२२.३ ॥
Dominando la ira y el dolor, acogiéndose solo a la firmeza, desechando esta afrenta y abrazando una alegría suprema,
2.22.4
उपक्लृप्तं यदैतन्मे अभिषेकार्थमुत्तमम्।
सर्वं निवर्तय क्षिप्रं कुरु कार्यं निरव्ययम् ॥ २.२२.४ ॥
Detén enseguida todos estos excelentes preparativos hechos para mi consagración, y lleva a cabo la tarea sin derroche.
2.22.5
सौमित्रे योऽभिषेकार्थे मम सम्भारसम्भ्रमः।
अभिषेकनिवृत्त्यर्थे सोऽस्तु सम्भारसम्भ्रमः ॥ २.२२.५ ॥
Oh Saumitri, que el ajetreo de preparativos que hay para mi consagración se convierta en el ajetreo de preparativos para detener la consagración.
2.22.6
यस्या मदभिषेकार्थे मानसं परितप्यते।
माता नः सा यथा न स्यात् सविशङ्का तथा कुरु ॥ २.२२.६ ॥
Haz que nuestra madre, cuyo ánimo se angustia por mi consagración, no sienta recelo alguno.
2.22.7
तस्याः शङ्कामयं दुःखं मुहूर्तमपि नोत्सहे।
मनसि प्रतिसंजातं सौमित्रेऽहमुपेक्षितुम् ॥ २.२२.७ ॥
Oh hijo de Sumitrā, no puedo soportar ignorar ni por un momento el dolor nacido de la sospecha que ha surgido en su mente.
2.22.8
न बुद्धिपूर्वं नाबुद्धं स्मरामीह कदाचन।
मातॄणां वा पितुर्वाहं कृतमल्पं च विप्रियम् ॥ २.२२.८ ॥
No recuerdo haber hecho jamás, a sabiendas o sin saberlo, la más mínima cosa desagradable a mis madres o a mi padre.
2.22.9
सत्यः सत्याभिसंधश्च नित्यं सत्यपराक्रमः।
परलोकभयाद् भीतो निर्भयोऽस्तु पिता मम ॥ २.२२.९ ॥
Que mi padre, siempre veraz, fiel a sus promesas y de verdadero valor, esté libre de temor, no atemorizado por el miedo al mundo de ultratumba.
2.22.10
तस्यापि हि भवेदस्मिन् कर्मण्यप्रतिसंहृते।
सत्यं नेति मनस्तापस्तस्य तापस्तपेच्च माम् ॥ २.२२.१० ॥
Si este acto no se revoca, también a él le vendrá la angustia mental de 'no se mantuvo la verdad', y su tormento me atormentará a mí también.
2.22.11
अभिषेकविधानं तु तस्मात् संहृत्य लक्ष्मण।
अन्वगेवाहमिच्छामि वनं गन्तुमितः पुरः ॥ २.२२.११ ॥
Por tanto, oh Lakṣmaṇa, suspende los preparativos de la consagración; deseo ir al bosque desde aquí, antes que ella.
2.22.12
मम प्रव्राजनादद्य कृतकृत्या नृपात्मजा।
सुतं भरतमव्यग्रमभिषेचयतां ततः ॥ २.२२.१२ ॥
Por mi destierro, que hoy la princesa (Kaikeyī) quede satisfecha; y que luego haga consagrar a su hijo Bharata sin obstáculo alguno.
2.22.13
मयि चीराजिनधरे जटामण्डलधारिणि।
गतेऽरण्यं च कैकेय्या भविष्यति मनः सुखम् ॥ २.२२.१३ ॥
Cuando yo, vestido con corteza y piel de ciervo, con la cabellera enrollada en jaṭā, me haya ido al bosque (araṇya), el corazón de Kaikeyī encontrará alegría.
2.22.14
बुद्धिः प्रणीता येनेयं मनश्च सुसमाहितम्।
तं नु नार्हामि संक्लेष्टुं प्रव्रजिष्यामि मा चिरम् ॥ २.२२.१४ ॥
La resolución con que esto se ha decidido y la mente bien firme: no me corresponde afligirlas. Partiré al exilio sin demora.
2.22.15
कृतान्त एव सौमित्रे द्रष्टव्यो मत्प्रवासने।
राज्यस्य च वितीर्णस्य पुनरेव निवर्तने ॥ २.२२.१५ ॥
¡Oh Saumitri! En mi partida al exilio, solo el destino (kṛtānta) debe verse; y en la restitución del reino ya entregado, es de nuevo el destino.
2.22.16
कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम वेदने।
यदि तस्या न भावोऽयं कृतान्तविहितो भवेत् ॥ २.२२.१६ ॥
¿Cómo sería la conducta de Kaikeyī hacia mí en este dolor, si esta disposición suya no hubiera sido dispuesta por el destino?
2.22.17
जानासि हि यथा सौम्य न मातृषु ममान्तरम्।
भूतपूर्वं विशेषो वा तस्या मयि सुतेऽपि वा ॥ २.२२.१७ ॥
¡Oh amable! Tú sabes que entre mis madres, antes, nunca hubo diferencia ni distinción de su parte hacia mí o hacia su propio hijo.
2.22.18
सोऽभिषेकनिवृत्त्यर्थैः प्रवासार्थैश्च दुर्वचैः।
उग्रैर्वाक्यैरहं तस्या नान्यद् दैवात् समर्थये ॥ २.२२.१८ ॥
Por las palabras duras y feroces que dijo, dirigidas a impedir la consagración y a mi exilio, no atribuyo otra causa que el destino (daiva).
2.22.19
कथं प्रकृतिसम्पन्ना राजपुत्री तथागुणा।
ब्रूयात् सा प्राकृतेव स्त्री मत्पीड्यं भर्तृसंनिधौ ॥ २.२२.१९ ॥
¿Cómo podría una hija de rey, noble por naturaleza y dotada de tales cualidades, pronunciar en presencia de su esposo palabras que me hieren, como una mujer común?
2.22.20
यदचिन्त्यं तु तद् दैवं भूतेष्वपि न हन्यते।
व्यक्तं मयि च तस्यां च पतितो हि विपर्ययः ॥ २.२२.२० ॥
Ese destino es inconcebible, y ni entre los seres vivos puede evitarse su golpe. Es evidente que una inversión ha caído sobre mí y también sobre ella.
2.22.21
कश्च दैवेन सौमित्रे योद्धुमुत्सहते पुमान्।
यस्य नु ग्रहणं किंचित् कर्मणोऽन्यन्न दृश्यते ॥ २.२२.२१ ॥
Oh Saumitri, ¿qué hombre se atrevería a luchar contra el destino, cuya acción no muestra otro asidero?
2.22.22
सुखदुःखे भयक्रोधौ लाभालाभौ भवाभवौ।
यस्य किंचित् तथाभूतं ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ २.२२.२२ ॥
Placer y dolor, miedo e ira, ganancia y pérdida, nacimiento y no nacimiento: lo que en ellos sea de tal índole, sin duda es obra del destino.
2.22.23
ऋषयोऽप्युग्रतपसो दैवेनाभिप्रचोदिताः।
उत्सृज्य नियमांस्तीव्रान् भ्रश्यन्ते काममन्युभिः ॥ २.२२.२३ ॥
Incluso los sabios de feroz austeridad, impulsados por el destino, abandonan sus severas observancias y caen por el deseo y la ira.
2.22.24
असंकल्पितमेवेह यदकस्मात् प्रवर्तते।
निवर्त्यारब्धमारम्भैर्ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ २.२२.२४ ॥
Lo que aquí sucede de repente y sin haberse imaginado, y hace retroceder las empresas ya comenzadas, sin duda es obra del destino.
2.22.25
एतया तत्त्वया बुद्ध्या संस्तभ्यात्मानमात्मना।
व्याहतेऽप्यभिषेके मे परितापो न विद्यते ॥ २.२२.२५ ॥
Con esta misma inteligencia, sostente a ti mismo por ti mismo. Aunque mi consagración haya sido frustrada, no hay aflicción en mí.
2.22.26
तस्मादपरितापः संस्त्वमप्यनुविधाय माम्।
प्रतिसंहारय क्षिप्रमाभिषेचनिकीं क्रियाम् ॥ २.२२.२६ ॥
Por tanto, libre de aflicción y firme, siguiéndome, retira pronto el rito de consagración.
2.22.27
एभिरेव घटैः सर्वैरभिषेचनसम्भृतैः।
मम लक्ष्मण तापस्ये व्रतस्नानं भविष्यति ॥ २.२२.२७ ॥
Oh Lakṣmaṇa, con todas estas vasijas reunidas para la consagración se realizará mi baño ritual de voto para la vida ascética.
2.22.28
अथवा किं मयैतेन राज्यद्रव्यमयेन तु।
उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति ॥ २.२२.२८ ॥
O mejor dicho, ¿qué me importa esta agua hecha de riquezas reales? El agua que yo mismo he tomado cumplirá el precepto del voto.
2.22.29
मा च लक्ष्मण संतापं कार्षीर्लक्ष्म्या विपर्यये।
राज्यं वा वनवासो वा वनवासो महोदयः ॥ २.२२.२९ ॥
Oh Lakṣmaṇa, no te aflijas por el revés de la fortuna. Sea realeza o morada en el bosque, también morar en el bosque es un gran ascenso.
2.22.30
न लक्ष्मणास्मिन् मम राज्यविघ्ने
माता यवीयस्यभिशङ्कितव्या।
दैवाभिपन्ना न पिता कथंचि-
ज्जानासि दैवं हि तथाप्रभावम् ॥ २.२२.३० ॥
Oh Lakṣmaṇa, en este obstáculo a mi realeza no debe sospecharse de la madre menor. Nuestro padre también ha caído bajo el poder del destino, de ninguna otra manera. Sabes que el destino tiene tal poder.