ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.22.1
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम्।
सरोषमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम् ॥ २.२२.१ ॥
そのとき、苦痛に打ちひしがれ、ことに憤慨し、怒れる象王のように、怒りに見開いた目をしたラーマを見て、
2.22.2
आसाद्य रामः सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम्।
उवाचेदं स धैर्येण धारयन् सत्त्वमात्मवान् ॥ २.२२.२ ॥
ラーマは友であり兄弟であり愛する者であるサウミトリ（ラクシュマナ）のもとへ近づき、落ち着きをもって、内なる力を保ち自制しつつ、このように言った。
2.22.3
निगृह्य रोषं शोकं च धैर्यमाश्रित्य केवलम्।
अवमानं निरस्यैनं गृहीत्वा हर्षमुत्तमम् ॥ २.२२.३ ॥
怒りと悲しみを抑え、ただ忍耐に身を寄せ、この侮辱を捨て去り、無上の喜びを抱いて、
2.22.4
उपक्लृप्तं यदैतन्मे अभिषेकार्थमुत्तमम्।
सर्वं निवर्तय क्षिप्रं कुरु कार्यं निरव्ययम् ॥ २.२२.४ ॥
私の灌頂のために整えられたこの見事な準備をすべて速やかに中止せよ。そして無駄なく事を行え。
2.22.5
सौमित्रे योऽभिषेकार्थे मम सम्भारसम्भ्रमः।
अभिषेकनिवृत्त्यर्थे सोऽस्तु सम्भारसम्भ्रमः ॥ २.२२.५ ॥
サウミトリよ、私の灌頂のために忙しく整えられている準備の騒ぎを、灌頂を中止するための準備の騒ぎに変えよ。
2.22.6
यस्या मदभिषेकार्थे मानसं परितप्यते।
माता नः सा यथा न स्यात् सविशङ्का तथा कुरु ॥ २.२२.६ ॥
私の灌頂のせいで心を痛めている、私たちの母（カイケーイー）が疑念を抱くことのないように取り計らえ。
2.22.7
तस्याः शङ्कामयं दुःखं मुहूर्तमपि नोत्सहे।
मनसि प्रतिसंजातं सौमित्रेऽहमुपेक्षितुम् ॥ २.२२.७ ॥
スミトラーの子よ、彼女の心に疑いから生じた苦しみを、私は一瞬たりとも見過ごすことはできない。
2.22.8
न बुद्धिपूर्वं नाबुद्धं स्मरामीह कदाचन।
मातॄणां वा पितुर्वाहं कृतमल्पं च विप्रियम् ॥ २.२२.८ ॥
母たちや父に対して、知ってか知らずか、少しでも不快なことをしたことは、思い出すかぎりここには一度もない。
2.22.9
सत्यः सत्याभिसंधश्च नित्यं सत्यपराक्रमः।
परलोकभयाद् भीतो निर्भयोऽस्तु पिता मम ॥ २.२२.९ ॥
常に真実で、誓いに忠実で、真の勇気を持つ私の父が、来世への恐れに怯えることなく、恐れなきものでありますように。
2.22.10
तस्यापि हि भवेदस्मिन् कर्मण्यप्रतिसंहृते।
सत्यं नेति मनस्तापस्तस्य तापस्तपेच्च माम् ॥ २.२२.१० ॥
この行いが取り消されなければ、「真実は保たれなかった」という心の苦しみが彼にも及び、その苦悩は私をも苦しめるだろう。
2.22.11
अभिषेकविधानं तु तस्मात् संहृत्य लक्ष्मण।
अन्वगेवाहमिच्छामि वनं गन्तुमितः पुरः ॥ २.२२.११ ॥
ゆえにラクシュマナよ、即位の儀式の準備を取りやめよ。私はここから先に森へ行きたい。
2.22.12
मम प्रव्राजनादद्य कृतकृत्या नृपात्मजा।
सुतं भरतमव्यग्रमभिषेचयतां ततः ॥ २.२२.१२ ॥
私の流謫によって、王の娘（カイケーイー）は今日その目的を果たされますように。そして彼女は息子バラタを妨げなく即位させますように。
2.22.13
मयि चीराजिनधरे जटामण्डलधारिणि।
गतेऽरण्यं च कैकेय्या भविष्यति मनः सुखम् ॥ २.२२.१३ ॥
私が樹皮衣と鹿皮をまとい、ジャターの髪束を結って森へ去れば、カイケーイーの心は安らぐだろう。
2.22.14
बुद्धिः प्रणीता येनेयं मनश्च सुसमाहितम्।
तं नु नार्हामि संक्लेष्टुं प्रव्रजिष्यामि मा चिरम् ॥ २.२२.१४ ॥
この決意を知恵が定め、心も落ち着いている。それを苦しめるのは私にふさわしくない。私は遅れることなく流浪の旅に出よう。
2.22.15
कृतान्त एव सौमित्रे द्रष्टव्यो मत्प्रवासने।
राज्यस्य च वितीर्णस्य पुनरेव निवर्तने ॥ २.२२.१५ ॥
サウミトリよ、私の流浪は運命（クリタンタ）のみによるものと見るべきだ。与えられた王国が再び戻ることもまた、同じ運命による。
2.22.16
कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम वेदने।
यदि तस्या न भावोऽयं कृतान्तविहितो भवेत् ॥ २.२२.१६ ॥
この彼女の心根が運命によって定められたものでないなら、私のこの苦しみの中で、カイケーイーの振る舞いはどうなっていただろうか。
2.22.17
जानासि हि यथा सौम्य न मातृषु ममान्तरम्।
भूतपूर्वं विशेषो वा तस्या मयि सुतेऽपि वा ॥ २.२२.१७ ॥
穏やかな者よ、お前も知っているだろう。私の母たちの間で、彼女が私に対しても、自分の息子に対しても、以前に差別や特別扱いがあったことはないのだ。
2.22.18
सोऽभिषेकनिवृत्त्यर्थैः प्रवासार्थैश्च दुर्वचैः।
उग्रैर्वाक्यैरहं तस्या नान्यद् दैवात् समर्थये ॥ २.२२.१८ ॥
即位を止め、私を流浪させようとして彼女が発した厳しく激しい言葉の原因は、運命（ダイヴァ）以外に考えられない。
2.22.19
कथं प्रकृतिसम्पन्ना राजपुत्री तथागुणा।
ब्रूयात् सा प्राकृतेव स्त्री मत्पीड्यं भर्तृसंनिधौ ॥ २.२२.१९ ॥
生まれつき気高く、このような徳を備えた王女が、夫の前で凡庸な女のように、私を傷つける言葉をどうして口にするだろうか。
2.22.20
यदचिन्त्यं तु तद् दैवं भूतेष्वपि न हन्यते।
व्यक्तं मयि च तस्यां च पतितो हि विपर्ययः ॥ २.२२.२० ॥
その運命は思い測りがたく、生きとし生けるものの中でさえ、その打撃は避けられない。明らかに、私にも彼女にも逆転が降りかかったのだ。
2.22.21
कश्च दैवेन सौमित्रे योद्धुमुत्सहते पुमान्।
यस्य नु ग्रहणं किंचित् कर्मणोऽन्यन्न दृश्यते ॥ २.२२.२१ ॥
ああ、サウミトリよ。運命に抗って戦おうとする男がいるだろうか。その働きには他に取りつく所が見えないというのに。
2.22.22
सुखदुःखे भयक्रोधौ लाभालाभौ भवाभवौ।
यस्य किंचित् तथाभूतं ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ २.२२.२२ ॥
苦楽、恐怖と怒り、得と失、生と非生。そのうちこのような性質のものがあれば、それは確かに運命の働きである。
2.22.23
ऋषयोऽप्युग्रतपसो दैवेनाभिप्रचोदिताः।
उत्सृज्य नियमांस्तीव्रान् भ्रश्यन्ते काममन्युभिः ॥ २.२२.२३ ॥
激しい苦行を積む聖仙でさえ、運命に駆り立てられて厳しい戒律を捨て、欲望と怒りによって堕ちていく。
2.22.24
असंकल्पितमेवेह यदकस्मात् प्रवर्तते।
निवर्त्यारब्धमारम्भैर्ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ २.२२.२४ ॥
ここで思いもよらず突然起こり、始めた事業を引き返させるもの、それこそ運命の働きである。
2.22.25
एतया तत्त्वया बुद्ध्या संस्तभ्यात्मानमात्मना।
व्याहतेऽप्यभिषेके मे परितापो न विद्यते ॥ २.२२.२५ ॥
この知性によって、君は自らを自らで支えよ。私の灌頂が妨げられても、私には苦悩はない。
2.22.26
तस्मादपरितापः संस्त्वमप्यनुविधाय माम्।
प्रतिसंहारय क्षिप्रमाभिषेचनिकीं क्रियाम् ॥ २.२२.२६ ॥
ゆえに、苦悩なく確固として、私に従い、灌頂の儀式を速やかに取り止めよ。
2.22.27
एभिरेव घटैः सर्वैरभिषेचनसम्भृतैः।
मम लक्ष्मण तापस्ये व्रतस्नानं भविष्यति ॥ २.२२.२७ ॥
ラクシュマナよ、灌頂のために集められたこれらの瓶すべてで、私の苦行の誓願の沐浴が行われるであろう。
2.22.28
अथवा किं मयैतेन राज्यद्रव्यमयेन तु।
उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति ॥ २.२२.२८ ॥
あるいは、王家の財宝でできたこの水が私に何の用があろうか。私自身が汲んだ水が誓願の定めを果たすであろう。
2.22.29
मा च लक्ष्मण संतापं कार्षीर्लक्ष्म्या विपर्यये।
राज्यं वा वनवासो वा वनवासो महोदयः ॥ २.२२.२९ ॥
ラクシュマナよ、幸運の逆転を嘆いてはならない。王位であれ森での暮らしであれ、森での暮らしもまた大いなる栄達である。
2.22.30
न लक्ष्मणास्मिन् मम राज्यविघ्ने
माता यवीयस्यभिशङ्कितव्या।
दैवाभिपन्ना न पिता कथंचि-
ज्जानासि दैवं हि तथाप्रभावम् ॥ २.२२.३० ॥
ラクシュマナよ、私の王位が妨げられたこの件で、次の母を疑ってはならない。父もまた運命に翻弄されているのであり、決してそれ以外ではない。運命がそのような力を持つことを、君は知っているであろう。